Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Μια πρόταση για την πρώην βάση στις Γούρνες

Ο χώρος της πρώην αμερικάνικης βάσης στις Γούρνες Ηρακλείου | Radiolasithi.gr

Μια πρόταση για την πρώην βάση στις Γούρνες

  • A-
  • A+
Η διαθέσιμη μεγάλη έκταση, οι υπάρχουσες υποδομές, τα υπαρκτά κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα της ευρύτερης περιοχής λόγω του υπερ-τουρισμού, θα πρέπει να ληφθούν υπόψιν στην διαμόρφωση της όποιας πρότασης για την αξιοποίηση του χώρου.

Από το 2010 και μετά, επικράτησε στην Ελλάδα το μοντέλο επενδύσεων μεγάλης έντασης κεφαλαίου, ως απότοκο της χρεοκοπίας της χώρας αλλά και ως μέτρο εξομάλυνσης των συνεπειών αυτής.

Τέτοιες επενδύσεις εμφανίστηκαν κυρίως στον τουρισμό. Οι επενδύσεις αυτές πολλές φορές χαρακτηρίστηκαν ή/και διαφημίστηκαν ως μέσον βελτίωσης της εικόνας υποβαθμισμένων περιοχών. Ως τέτοια παρουσιάζεται και η δρομολογούμενη (και όχι δρομολογημένη) «αξιοποίηση» του χώρου της Πρώην Αμερικάνικης Βάσης Ηρακλείου στις Γούρνες.

Ωστόσο, η ακτή του Δήμου Χερσονήσου, στον ευρύτερο χώρο της οποίας βρίσκεται η Πρώην Αμερικανική Βάση Ηρακλείου, ήδη χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερα έντονη ανθρώπινη δραστηριότητα κατά τους θερινούς μήνες. Αυτό είναι αποτέλεσμα της συνεχόμενης αύξησης του αριθμού των τουριστών τα τελευταία χρόνια, των υπερ-κορεσμένων, και πολλές φορές απαρχαιωμένων, δημοσίων υποδομών, καθώς και της υψηλής πυκνότητας διαθέσιμων ξενοδοχειακών κλινών.

Κατά συνέπεια, είναι βέβαιο ότι, με τα σημερινά δεδομένα, οποιαδήποτε περαιτέρω αύξηση της ανθρώπινης δραστηριότητας στους ρυθμούς των προηγούμενων ετών, με δεδομένες τις ήδη βεβαρυμμένες υποδομές, θα οδηγήσει σε εκφυλιστικά φαινόμενα τον παραλιακό ιστό του Δήμου Χερσονήσου.

Τέτοια φαινόμενα συμπεριλαμβάνουν:

  • Αλλοίωση των εναπομεινάντων παραδοσιακών χαρακτηριστικών των παραθαλάσσιων οικισμών.
  • Δημιουργία συνθηκών «μονοκαλλιέργειας» του οικονομικού μοντέλου μέσω της υπερ- εξάρτησης από τον εντατικό τουρισμό.
  • Αύξηση της παραβατικότητας.
  • Αποτυχία αντιστροφής της αυξητικής τάσης μετανάστευσης των νέων ανθρώπων.

Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, καθώς και τους διακηρυγμένους στόχους του ΤΑΙΠΕΔ και ΕΣΧΑΔΑ που είναι:

  1. Η αστική ανάπλαση και αξιοποίηση του χώρου με παράλληλη δημιουργική χρήση της παραλιακής ζώνης.
  2. Η δημιουργία μιας περιοχής-οροσήμου μικτών χρήσεων με εθνική σημασία και διεθνή προβολή.
  3. Η ενίσχυση της ελκυστικότητας της ευρύτερης περιοχής της Κρήτης ως τουριστικού προορισμού.

γεννιέται, σε κάθε συνετό πολίτη, η εύλογη απορία πώς τυχόν εξυπηρετείται το δημόσιο συμφέρον από τη δημιουργία εμπορικών κέντρων, πολυτελών ξενοδοχειακών μονάδων, ή ακόμα και καζίνο.

Η διαθέσιμη μεγάλη έκταση, οι υπάρχουσες υποδομές (λιμενοβραχίονας, παραλιακό μέτωπο, επισκέψιμο ενυδρείο, παλαιά κτίσματα της βάσης, Δημαρχείο, ΔΕΚΚ), τα υπαρκτά κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα της ευρύτερης περιοχής λόγω του υπερ-τουρισμού, καθώς και οι προαναφερθέντες στόχοι θα πρέπει να ληφθούν υπόψιν στην διαμόρφωση της όποιας πρότασης για την αξιοποίηση του χώρου.

Σημαντική είναι η άντληση εμπειριών και η μελέτη παραδειγμάτων από εγκαταλελειμμένους χώρους, εντός της χώρας ή στο εξωτερικό, οι οποίοι αξιοποιήθηκαν με χρήση ήπιων παρεμβάσεων και σύγχρονης αντίληψης με αποτέλεσμα την αναγέννηση ολόκληρων περιοχών και τον επανακαθορισμό της γενικότερης εικόνας τους, τόσο σε τοπικό όσο και σε διεθνές επίπεδο.

Μια λύση, ήπια, δημιουργική, μικτών χρήσεων (πολιτισμού-επιχειρείν), η οποία μπορεί να εξελιχθεί σε εθνικής σημασίας και προβολής, να αναδείξει αναξιοποίητες προοπτικές και να ενισχύσει την ελκυστικότητα της περιοχής ως τουριστικού και πολιτισμικού προορισμού είναι η δημιουργία ενός «τριφασικού» συμπλέγματος μουσείων σύγχρονης τέχνης και κοινωνικής ευαισθητοποίησης: στεγασμένων, υπαίθριων και υποβρύχιων.

Μια τέτοια πρόταση προσφέρει συγκεκριμένα πλεονεκτήματα όπως:

Ο συμπλεγματικός, «τριφασικός», χαρακτήρας της συγκεκριμένης πρότασης είναι αυτός που:

  • Θα της προσδώσει την δυνατότητα να αποτελέσει περιοχή-ορόσημο σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Ο ανεξάρτητος, αλλά συγχρόνως αναπόδραστα αλληλένδετος, χαρακτήρας του καθενός από τα μουσεία αυτά μπορεί να προσελκύσει ανερχόμενους και καταξιωμένους καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο, λόγω της σημαντικής εν δυνάμει έκθεσης αυτών αλλά και των ήδη συγκεντρωμένων σύγχρονων και υπερτοπικής εμβέλειας υποδομών της ευρύτερης περιοχής.
  • Μπορεί να συμβάλλει στην επιχειρηματική ανάπτυξη μέσω της παροχής υπηρεσιών αυξημένης προστιθέμενης αξίας. Παράδειγμα τέτοιων υπηρεσιών είναι οι καταδύσεις οι οποίες θα μπορούν να είναι πλέον εμπλουτισμένες με ξεναγήσεις στα υποβρύχια γλυπτά.
  • Λόγω της μειωμένης εποχικότητας του προσφερόμενου προϊόντος και της ήπιας παρέμβασης στον χώρο, μια τέτοια αξιοποίηση θα προσφέρει έναν μοχλό για τη στροφή του Δήμου Χερσονήσου και της Κρήτης σε ένα μοντέλο ηπιότερης ετησίως τουριστικής ανάπτυξης.
  • Με δεδομένη τη δρομολογημένη δημιουργία του αεροδρομίου στο Καστέλι, μια τέτοια αξιοποίηση θα μπορούσε να αποτελέσει υπόδειγμα για την επόμενη μέρα του χώρου του αεροδρομίου Ηρακλείου στην Αλικαρνασσό.

Παραδείγματα (success stories) παρόμοιας αξιοποίησης εγκαταλελειμμένων χώρων μέσω μετατροπής τους σε μουσεία θα βρει κανείς σε όλο τον κόσμο με χαρακτηριστικότερα:

  • Το The Chinati Foundation/La Fundación Chinati στο Τέξας σε χώρο πρώην στρατιωτικής βάσης

The Chinati Foundation

  • Το Naval museum complex Balaklava στην Ουγγαρία σε χώρο πρώην βάσης υποβρυχίων
  • Το Memento Park στην Ουγγαρία σε χώρο υπαίθριας αποθήκευσης αγαλμάτων σοβιετικής εποχής
  • Το Tørskind Gravel Pit στη Δανία σε λατομικό χώρο εκμετάλλευσης αδρανών υλικών
  • Το Sculpture at Schoenthal στην Ελβετία σε χώρο μοναστηριακής περιουσίας
  • Το Cass Sculpture Foundation στην Αγγλία

Cass Sculpture Foundation

  • Το πάρκο Nutibara, η Botero Plaza αλλά ακόμα και Hacienda Napoles του διαβόητου Πάμπλο Εσκομπάρ στη Κολομβία

Ειδικότερα, συγκεκριμένα επιτυχημένα παραδείγματα υπάρχουν στο χώρο των υποθαλάσσιων πάρκων (τα οποία σε μερικές περιπτώσεις έχουν αναπτύξει και τη θαλάσσια βιοποικιλότητα, κάτι που θα μπορούσε να δημιουργήσει συνέργειες με το ΕΛΚΕΘΕ ή/και άλλα ερευνητικά κέντρα ή πανεπιστήμια).

Τα χαρακτηριστικότερα από αυτά είναι:

  • To Molinere Underwater Sculpture Park στη Γρενάδα

Molinere Underwater Sculpture Park

  • Το Cancún Underwater Museum στο Μεξικό
  • Tο Museo Atlantico Lanzarote στην Ισπανία

Museo Atlantico Lanzarote

  • Το Wreck Alley στη Καλιφόρνια
  • Το Sharm El Sheikh στην Αίγυπτο

Τα παραπάνω αποτελούν μόνο μερικά παραδείγματα που αποδεικνύουν ότι με όραμα, σχεδιασμό, θέληση και τόλμη μπορούμε να βρεθούμε εκτός πεπατημένης οδού ώστε να δημιουργήσουμε ένα ήπιο, αναπτυξιακό και βιώσιμο μέλλον για τον Δήμο Χερσονήσου.

Το μέλλον αυτό μπορεί και πρέπει να είναι λαμπρό με ακτινοβολία πολύ μεγαλύτερη από κάθε δυνατή πολυτέλεια ενός ιδιωτικών συμφερόντων τουριστικού θέρετρου/συγκροτήματος, ένα μέλλον που θα αναβαθμίζει τον Δήμο Χερσονήσου, την περιφερειακή ενότητα Ηρακλείου αλλά και την Κρήτη.

Κων/νος Μπελιβάνηςπολιτικός μηχανικός, Δρ του Πανεπιστημίου του Τέξας στο Όστιν, ΗΠΑ (κάτοικος του Δήμου Χερσονήσου)

ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Κρήτη: Αρνητική γνωμοδότηση για την αξιοποίηση της πρώην βάσης
Αρνητική ήταν η γνωμοδότηση του Περιφερειακού Συμβουλίου Κρήτης, όσον αφορά την αξιοποίηση της πρώην αμερικανικής βάσης στις Γούρνες.
Κρήτη: Αρνητική γνωμοδότηση για την αξιοποίηση της πρώην βάσης
Οι μελετητές του ΤΑΙΠΕΔ που εξέθεσαν στο Περιφερειακό Συμβούλιο Κρήτης τα σχέδια του Ταμείου για την πρώην αμερικανική βάση.
ΕΦ+ΚΡΗΤΗ
«Φρένο» στο ΤΑΙΠΕΔ από την Περιφέρεια Κρήτης
Ομόφωνα αρνητική ήταν η γνωμοδότηση του Περιφερειακού Συμβουλίου Κρήτης για την πρόταση του ΤΑΙΠΕΔ σε σχέση με την αξιοποίηση του «φιλέτου» της πρώην αμερικανικής βάσης στις Γούρνες Ηρακλείου.
«Φρένο» στο ΤΑΙΠΕΔ από την Περιφέρεια Κρήτης
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Νέα σενάρια για την πρώην βάση Γουρνών
Νέα κινητικότητα παρατηρείται για την εκποίηση της πρώην αμερικανικής βάσης στις Γούρνες Ηρακλείου. Σύμφωνα με δημοσιεύματα το ΤΑΙΠΕΔ ετοιμάζει νέο διαγωνισμό για εκμίσθωση δύο εκτάσεων 316 και 30 στρεμμάτων...
Νέα σενάρια για την πρώην βάση Γουρνών
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Eρχεται το Πάρκο Ανακύκλωσης στο Ηράκλειο
Το αμέσως επόμενο διάστημα, ο Δήμος Ηρακλείου θα υπογράψει προγραμματική σύμβαση με την «Ανταποδοτική Ανακύκλωση» για τη δημιουργία Πάρκου Ανακύκλωσης – Πράσινου σημείου.
Eρχεται το Πάρκο Ανακύκλωσης στο Ηράκλειο
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Ηράκλειο: Εγκρίθηκε η ΜΠΕ για το καταδυτικό πάρκο Μονοναύτη
Με την ομόφωνη έγκριση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων ολοκληρώθηκε ένα ακόμα σημαντικό βήμα για την δημιουργία καταδυτικού πάρκου στον Μονοναύτη.
Ηράκλειο: Εγκρίθηκε η ΜΠΕ για το καταδυτικό πάρκο Μονοναύτη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας