Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ερωτόκριτος του Επίκουρου και της Αντίστασης

Ερωτόκριτος του Επίκουρου και της Αντίστασης

  • A-
  • A+

Ο αείμνηστος Κρητικός βοσκός Νίκος Ψυχουντάκης, που γνώριζε απέξω όλο τον «Ερωτόκριτο» και μετέφρασε υποδειγματικά τον Ομηρο, μου εξηγούσε παλιότερα ποιες ποιητικές εικόνες είχε μεταπλάσει δημιουργικά ο Βιτσέντζος Κορνάρος, από τον Ομηρο και τον Ησίοδο.

Ο Κορνάρος γνώριζε πολύ καλά φιλοσοφία, η οποία είναι διάχυτη στον «Ερωτόκριτο». Η πολύπλευρη δημιουργός Ασπασία Παπαδοπεράκη, σε μια εξαιρετική μελέτη της με τίτλο «Ο Λουκρήτιος στον “Ερωτόκριτο” του Βιτσέντζου Κορνάρου και η εποχή στην ποίησή του», εκδ. «Κοροντζή», αποδεικνύει πως, ο Κορνάρος μέσω του Ρωμαίου ποιητή, Λουκρήτιου, έχει εισαγάγει τη θεωρία του Επίκουρου για τον Ερωτα, την Ελευθερία και τη Ζωή, μαζί με ένα πνεύμα Αντίστασης.

Συγκεκριμένα βρίσκει τεράστιες ομοιότητες ανάμεσα στο ποιητικό έργο «De Rerum Natura» του Λουκρήτιου και στον «Ερωτόκριτο» του Βιτσέντζου Κορνάρου. Ειδικότερα στον «Ερωτόκριτο», ανά 55 στίχους σχεδόν συναντάται μία από τις λέξεις φιλία, φρόνηση ή η «φύση των πραγμάτων», ενώ στο «De Rerum Natura» η «φύση των πραγμάτων» σε διάφορες παραλλαγές εντοπίζεται 31 φορές.

«Η φύση των πραγμάτων» παραπέμπει στο έργο «Περί Φύσεως» του Επίκουρου. Για το μείζον θέμα της Αντίστασης, η γνωστή γλύπτρια τονίζει πως ο Κορνάρος εμπνέεται από τις επαναστάσεις των Κρητών κατά των Ενετών, όπως του Καντανολέοντος το 1527 και παραθέτει τους στίχους:

Η Γης εβγάνει τη βοή, ο αέρας και μουγκρίζει και μια βροντή στον ουρανό τσ’ οχθρούς μου φοβερίζει

Η Ασπασία Παπαδοπεράκη συμπυκνώνει: «Η επικούρεια φιλοσοφία δεν είναι νοήματα για γνώση, αλλά δρόμος προσωπικής συμμετοχής με τις αισθήσεις στην επιστημονική μελέτη της φύσης, με σκοπό την ελευθερία, την αυτάρκεια, τη φιλία και το ήθος, που οδηγεί στην ευδαιμονία...»

Αυτές οι αξίες αποτελούν τους βασικούς άξονες τόσο στο έργο «De Rerum Natura» όσο και στο έργο «Ερωτόκριτος». Ως προς τους φιλοσοφικούς στίχους των δύο έργων, η μελετήτρια για τον Λουκρήτιο, παραθέτει: «Δώσε προσοχή στην αληθινή φιλοσοφία

Κοίτα να δώσεις προσοχή σ’ αυτά που θα σου πω»

Για τον Ερωτόκριτο αντίστοιχα:

Αφουγκραστήτε το λοιπό κι ας πιάνη οπού ’χει γνώση για να κατέχη άλλου βουλή κι απόκριση να δώση

 

ΑΡΘΡΑ
Πρεβελάκης της Κρήτης και της ελευθερίας
Ο Κρητικός συγγραφέας Παντελής Πρεβελάκης (1909 - 1986) μια πολυεδρική πνευματική προσωπικότητα, ποιητής, πεζογράφος, θεατρικός συγγραφέας, ιστορικός της τέχνης, δοκιμιογράφος με πολύ σημαντικές μελέτες τον...
Πρεβελάκης της Κρήτης και της ελευθερίας
ΑΡΘΡΑ
Ο γαλάζιος πίθηκος της Κνωσού και ο Τάλως του Λόγου
Στην Κνωσό οι σαύρες προσεύχονται στη σοφία του Μίνωα. Ζητούν να σταματήσει η λαφυραγωγία της αγαπημένης τους Ευρώπης. Ο γαλάζιος πίθηκος της Κνωσού, συλλέκτης ευγενών καρπών και ανθέων, οργισμένος ουρεί τους...
Ο γαλάζιος πίθηκος της Κνωσού και ο Τάλως του Λόγου
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
«Κρατώ μιαν Αναφορά» στο Ιστορικό Μουσείο Κρήτης
Το 2017 συμπληρώνονται 60 χρόνια από τον θάνατο του στοχαστή και λογοτέχνη Νίκου Καζαντζάκη. Με αφορμή την επέτειο στο Ιστορικό Μουσείο Κρήτης θα παρουσιαστεί 26, 27 και 28 Ιουλίου στις 8.30 το βράδυ η...
«Κρατώ μιαν Αναφορά» στο Ιστορικό Μουσείο Κρήτης
ΑΡΘΡΑ
Η φλόγα του Καζαντζάκη
Στο οραματικό-ποιητικό και φιλοσοφικό του έργο «Ασκητική», που ξεχειλίζει αγωνία και αγώνα για την πορεία του ανθρώπου, ο μεγάλος Κρητικός σημειώνει: «Αθλιοι είμαστε οι άνθρωποι, άκαρδοι, μικροί, τιποτένιοι....
Η φλόγα του Καζαντζάκη
ΑΡΘΡΑ
Ο πρόσφυγας Ερωτόκριτος
Ο Ερωτόκριτος γίνεται πρόσφυγας και εξορίζεται από τον βασιλιά που αρνείται να παντρευτεί την κόρη του Αρετούσα. Για το πικρό ξερίζωμα ο Ερωτόκριτος λέει: «Ανάθεμα το ριζικό, ανάθεμα την ώρα που ο φίλος μου...
Ο πρόσφυγας Ερωτόκριτος
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
«Studio» Ηρακλείου, ναός του ευρωπαϊκού πολιτισμού
Στην εξαιρετική μελέτη του ο φιλόλογος Αντώνης Καρτσάκης με θέμα: «Το λογοτεχνικό Ηράκλειο του Μεσοπολέμου. Κείμενα, έντυπα, δημιουργοί», εκδ. Δήμος Ηρακλείου Βικελαία Βιβλιοθήκη, αναπλάθει με έξοχο τρόπο την...
«Studio» Ηρακλείου, ναός του ευρωπαϊκού πολιτισμού

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας