Ξαναζωντανεύει το ιστορικό κέντρο της Αθήνας

Εμβληματικά ξενοδοχεία στην «καρδιά» της πρωτεύουσας, όπως το «Εσπέρια» και το «Athens Inn», νεοκλασικά όπως το μέγαρο στην οδό Ιουλιανού και το μεγάλο ακίνητο στην οδό Πανεπιστημίου, οικόπεδο-φιλέτο στην Πλάκα και σύγχρονα κτίρια γραφείων έχουν δύο κοινά σημεία αναφοράς: ανήκουν σε ασφαλιστικά ταμεία και ρημάζουν εδώ και αρκετά χρόνια.

Η εγκατάλειψή τους στερεί σημαντικούς οικονομικούς πόρους από κοινωνικούς φορείς και συμβάλλει στην απαξίωση του κέντρου και άλλων γειτονιών της πρωτεύουσας, ενώ τα ίδια τα Ταμεία και φορείς του Δημοσίου καταβάλλουν δεκάδες εκατομμύρια ευρώ για νοικιασμένα κτίρια!

Υπολογίζεται ότι, με βάση τα δεδομένα της αγοράς ακινήτων, η απονέκρωση των κτιρίων κόστισε στους φορολογούμενους μόνον την περίοδο 2010-2016 περίπου 420 εκατ. ευρώ και απώλεια 16.000 θέσεων εργασίας!

Μόνον από το «Εσπέρια» το Ταμείο Νομικών χάνει από το 2010 ενοίκια ύψους 1,5 εκατ. ευρώ τον χρόνο!

Ο αναξιοποίητος αυτός πόρος δεν εντοπίστηκε ούτε τα χρόνια της οικονομικής κρίσης και ώς το 2015 δεν υπήρχε ούτε καν συστηματική καταγραφή.

Εντοπίστηκε από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, η οποία, σε συνεργασία με το Εργαστήριο Αστικού Περιβάλλοντος του Πολυτεχνείου, εκπόνησε ένα πρόγραμμα αξιοποίησης.

Το εγκαταλειμμένο κτίριο στη συμβολή Πανεπιστημίου και Χ. Τρικούπη Το εγκαταλειμμένο κτίριο στη συμβολή Πανεπιστημίου και Χ. Τρικούπη |

Η απογραφή, που έγινε από ομάδα ειδικών με υπεύθυνο τον καθηγητή Νίκο Μπελαβίλα, ήταν αποκαλυπτική: εντοπίστηκαν 1.125 ακίνητα σε όλη την Ελλάδα, με συνολική επιφάνεια 1,16 εκατ. τετραγωνικά, από τα οποία το 49% είναι κενά και τα περισσότερα από αυτά σε κακή κατάσταση.

Τα 650, ποσοστό 58%, βρίσκονται στα όρια του Δήμου Αθηναίων και από αυτά, τα 256 στο ιστορικό κέντρο.

Από την τελευταία κατηγορία ξεκίνησε το πρόγραμμα αξιοποίησης, που εξελίσσεται σε δύο φάσεις. Η πρώτη, που ξεκίνησε τον περασμένο Ιούλιο και ανακοινώθηκε από την αρμόδια υπουργό Εφη Αχτσιόγλου, περιελάμβανε ανοιχτή πρόσκληση προς τους φορείς του Δημοσίου που στεγάζονται σε νοικιασμένα ακίνητα.

«Η ανταπόκριση ήταν θετική», αποτιμά ο Νίκος Μπελαβίλας, με δεδομένο ότι 32 φορείς ενδιαφέρθηκαν για 22 ακίνητα και ήδη προχωρούν οι υπογραφές για τις πρώτες συμβάσεις.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η αξιοποίηση αυτή δεν θα εξασφαλίσει μόνον έσοδα για τους φορείς ασφάλισης, αλλά και οφέλη για τους φορολογούμενους, αφού δημόσιες υπηρεσίες θα στεγαστούν σε ανακαινισμένους και κατάλληλους χώρους, πληρώνοντας χαμηλότερα ενοίκια έως και 50% σε σχέση με τα σημερινά.

Τα καταστήματα στη Στοά Εμπόρων Τα καταστήματα στη Στοά Εμπόρων |

Η διατηρητέα αλλά εγκαταλειμμένη Στοά Εμπόρων στην οδό Βουλής ετοιμάζεται να ζωντανέψει για να υποδεχθεί τις υπηρεσίες του Enterprise Greece, η Γραμματεία Ισότητας θα στεγαστεί στο πανέμορφο αρχοντικό της οδού Πινδάρου και το Μουσείο «Μαρία Κάλλας» στην εμβληματική πολυκατοικία Παπαλεονάρδου στην αρχή της οδού Πατησίων, όπου έζησε η ντίβα της όπερας με την οικογένειά της τη δεκαετία του 1930.

Μέσα σε λίγους μήνες έγιναν μακροχρόνιες συμφωνίες και θα αποκτήσουν στέγη η Περιφέρεια Αττικής, ο Δήμος Αθηναίων, το Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας, μονάδες υγείας, ο Συνήγορος του Πολίτη, το Ιδρυμα Κρατικών Υποτροφιών, ακόμη και η ΕΤΑΔ, η εταιρεία διαχείρισης των ακινήτων του Δημοσίου, που είναι... άστεγη και πληρώνει ενοίκιο!

Η δεύτερη φάση ξεκίνησε την περασμένη εβδομάδα και λήγει στις 11 Μαΐου.

Περιλαμβάνει 50 ακίνητα που βρίσκονται στα όρια του Δήμου Αθηναίων και απευθύνεται σε ιδιωτικούς φορείς και σε κοινωνικές ομάδες που δραστηριοποιούνται μέσα από συνεταιριστικά σχήματα.

Οι αιτήσεις θα υποβληθούν με συστημένη επιστολή και θα αξιολογηθούν από τις αρμόδιες υπηρεσίες ώστε να καταλήξουν στην υπογραφή των συμβάσεων μακροχρόνιας μίσθωσης.

Η πρόσκληση ενδιαφέροντος, που υπογράφεται από τον αρμόδιο γενικό γραμματέα Ανδρέα Νεφελούδη, έχει ήδη αναρτηθεί στον ιστότοπο του υπουργείου, μαζί με τον κατάλογο των κτιρίων.

Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν τρεις ομάδες ακινήτων:

● Διατηρητέα κτίρια:

Νεοκλασικό στην οδό Ιουλιανού Νεοκλασικό στην οδό Ιουλιανού |

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το εκλεκτικιστικό art nouveau τριώροφο κτίριο στην οδό Ιουλιανού 26, έργο του 1926, που υπογράφει ο σπουδαίος αρχιτέκτονας Βασίλης Τσαγκρής.

Το τετραώροφο μέγαρο Σίνα στη διασταύρωση των οδών Πανεπιστημίου και Χαριλάου Τρικούπη, στο ισόγειο του οποίου βρίσκεται ο κινηματογράφος «Ιντεάλ», ενώ τα γραφεία στους ορόφους είναι από χρόνια άδεια.

Το εγκαταλειμμένο αρχοντικό Πρόκες στην οδό Φειδίου, που θεωρείται από τα παλιότερα κτίρια της πρωτεύουσας και ήταν ένα από τα μεγάλα «σαλόνια» της Αθήνας στα χρόνια του Οθωνα, αλλά έχει ερειπωθεί από πολλά χρόνια.

Στην ενότητα των διατηρητέων περιλαμβάνονται το ακίνητο στην οδό Αγησιλάου στο Μεταξουργείο, το τετραώροφο στην οδό Ζαλοκώστα, καθώς και τα καταστήματα σε κτίριο της οδού Σωκράτους και στο ισόγειο της Στοάς Εμπόρων.

Στις διατάξεις του διατάγματος προστασίας της Πλάκας εντάσσεται η αξιοποίηση του αδόμητου φιλέτου στην οδό Ναυάρχου Νικοδήμου.

● Ξενοδοχεία:

Ξενοδοχείο «Εσπέρια» Ξενοδοχείο «Εσπέρια» |

Η πιο κραυγαλέα περίπτωση αφορά το «Εσπέρια», που μένει κλειστό από το 2010. Τότε ανήκε στο Ταμείο Νομικών, που εισέπραττε ενοίκια της τάξης των 2 εκατ. ευρώ τον χρόνο.

Ο επιχειρηματίας είχε ζητήσει μείωση κατά 25%, αλλά το αίτημά του δεν έγινε δεκτό γιατί υπήρχε νόμος που απαγόρευε σε φορείς του ευρύτερου δημόσιου τομέα να εισπράττουν ενοίκια που είναι μικρότερα από το 6% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου.

Ετσι μπήκε «λουκέτο» και χάθηκαν για το Ταμείο 1,5 εκατ. ευρώ τον χρόνο.

Το ξενοδοχείο «Αμπάσαντορ» στη Σωκράτους Το ξενοδοχείο «Αμπάσαντορ» στη Σωκράτους |

Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται το τριώροφο «Athens Inn» στην οδό Βίκτωρος Ουγκώ και το παλιό «Αμπάσαντορ» στην οδό Σωκράτους.

● Σύγχρονα κτίρια:

Σύγχρονο κτίριο στην οδό Ομήρου Σύγχρονο κτίριο στην οδό Ομήρου |

Ξεχωρίζει το σύγχρονο πολυώροφο κτίριο στην οδό Ομήρου, με δύο υπόγεια γκαράζ, που ρημάζει, όπως και τα επταώροφα ακίνητα στις οδούς Δραγατσανίου, Χαλκοκονδύλη και στη Μενάνδρου, ενώ αναξιοποίητοι έχουν μείνει για χρόνια ολόκληροι όροφοι γραφείων στο κέντρο της Αθήνας, όπως στη Νίκης, στην Ακαδημίας, στην Κάνιγγος και στη Μάρνη.

«Οργανώσαμε ένα σχέδιο επιθυμητών στρατηγικών χρήσεων γης, ακολουθώντας τα πολεοδομικά πρότυπα για τα ιστορικά κέντρα των πόλεων, με βάση την εμπειρία της Αθήνας και των ευρωπαϊκών πόλεων», μας εξηγεί ο Νίκος Μπελαβίλας και προσθέτει: «Στόχος του προγράμματος είναι η επιστροφή της αξιοπιστίας των φορέων κοινωνικής ασφάλισης ως διαχειριστών της ακίνητης περιουσίας, το city branding της Αθήνας, η χωροθέτηση κοινωνικά αλλά και εμπορικά χρήσιμων λειτουργιών στα ακίνητα, όπως η διάσωση και αναβίωση του μεγάλου αριθμού διατηρητέων μνημείων».

Με τη μελέτη που εκπονήθηκε από την ομάδα ειδικών του Πολυτεχνείου, επιχειρείται επίσης ο περιορισμός του φαινομένου του gentrification (εξευγενισμού), της έξωσης παλαιών χρηστών και της εισβολής νέων χρήσεων, όπως της εντατικής αναψυχής, με παράλληλη προστασία των παραδοσιακών εμπόρων-βιοτεχνών και κυρίως της κατοικίας.

«Είναι οι βασικές παρεμβάσεις μέσω των οποίων έχει αποδειχθεί ότι επιτυγχάνεται η παράλληλη οικονομική και κοινωνική ανάκαμψη στις περιοχές που έχουν πληγεί, μέσω της αναβάθμισης του αστικού τοπίου και της αναβίωσης των ποιοτικών τουριστικών, των εμπορικών, γραφειακών, όπως και των οικιστικών χρήσεων γης», τονίζει ο Νίκος Μπελαβίλας, που μας ενημερώνει για τα επόμενα βήματα.

Ακολουθεί ο Πειραιάς

Θα ακολουθήσει πρόσκληση για 37 ακίνητα στον Δήμο Πειραιά, πολλά από τα οποία βρίσκονται στο απονεκρωμένο θαλάσσιο μέτωπο, ενώ ετοιμάζεται άλλη μια για βιομηχανικά «κουφάρια» στην πόλη του Βόλου.

Το υπουργείο Εργασίας προχώρησε σε σύμφωνο συνεργασίας με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας με στόχο την αξιοποίηση του εγκαταλειμμένου και ερειπωμένου πρώην εργοστασίου της Βαμβακουργίας Βόλου, για να καλύψει ανάγκες για φοιτητικές εστίες και ερευνητικό κέντρο, αλλά και για άλλες χρήσεις που λείπουν από το κέντρο της πόλης σε συνδυασμό με τη δημιουργία ζώνης πρασίνου.

Στην ίδια κατεύθυνση, διερευνάται συνεργασία με το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, με τη σύμφωνη γνώμη και χρηματοδότηση του υπουργείου Παιδείας, για την επανάχρηση τριών εγκαταλειμμένων πολυκατοικιών στο κέντρο της Αθήνας ώστε να καλύψουν ανάγκες φοιτητικών εστιών. Ανάλογο αίτημα έχει κατατεθεί από το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας