Θεοδώρα Σιάρκου: «Το θέατρο δίνει απλόχερα τροφή στην ψυχή μου»

theodora-siarkou-1.jpg

Η Θεοδώρα Σιάρκου στην παράσταση «Μετά τη Βάρκιζα» Η Θεοδώρα Σιάρκου στην παράσταση «Μετά την Βάρκιζα»

Όταν μπαίνεις στο θέατρο «Αλκμήνη», για να δεις το έργο «Μετά την Βάρκιζα» του Μυρώδη Αδαμίδη, σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Κωνσταντόπουλου, ξέρεις πως δεν πας… περίπατο. Όταν βγαίνεις από το θέατρο, έχεις καταλάβει τι σημαίνει αγωγή ψυχής, ψυχαγωγία δηλαδή. Στο ενδιάμεσο συντελείται μέθεξη…

Σε μια εποχή όπου η Ευρώπη εζήλωσεν… Βαϊμάρην, όπου, στην 100ή επέτειο της Οκτωβριανής Επανάστασης, στα περισσότερα ευρωπαϊκά Κοινοβούλια υπάρχουν ακροδεξιά και ναζιστικά κόμματα με μεγαλύτερα ή μικρότερα ποσοστά, ένα έργο με θέμα τόσο πικρό και συνάμα τόσο ζέον (κι ας έχουν περάσει τόσα χρόνια), τον Εμφύλιο, τελικά ίσως μοιάζει επίκαιρο. 

Από την πρώτη, κιόλας, σκηνή το έργο σε αρπάζει κυριολεκτικά και σου δείχνει πως, ακόμα και αν δεν είχες προετοιμαστεί για τόση ένταση συναισθημάτων, καλά θα κάνεις να το πάρεις απόφαση για τις δύο επόμενες ώρες… Χρόνος, μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας. Μετά τα Δεκεμβριανά και πριν από τον Εμφύλιο του 1946. Στον «Μεσεμφύλιο», δηλαδή, αν μπορούμε να τολμήσουμε τον νεολογισμό. Τόπος, ένα σπίτι φτωχικό. Το σκηνικό λιτό, μπρεχτικό. Σημείο αναφοράς το κρεμασμένο παλτό-κενοτάφιο του σκοτωμένου πατέρα. Από εκεί ξεκινούν σαν ομόκεντροι κύκλοι οι τροχιές της ζωής όλων των μελών της οικογένειας. Ένα τραπέζι, τρεις καρέκλες, μια ραπτομηχανή, όπου γαζώνει η κόρη Δέσποινα (η Τσαμπίκα Φεσάκη, χλομή, λεπτοκαμωμένη, αναρωτιέσαι από πού βγάζει εκείνη τη δύναμη στην απόδοση του ρόλου – δεν είναι τυχαίο που προτάθηκε για το βραβείο Δεύτερου Γυναικείου Ρόλου στα Κορφιάτικα Βραβεία 2016-2017). 

Γύρω από το τραπέζι ξετυλίγεται όλη η ιστορία. Εκεί οι δυο γιοι, ο ένας, αντάρτης του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, ο Στέλιος (ο Σάββας Πογιατζής στέκεται με αξιοπρέπεια στις απαιτήσεις του ρόλου, αλλά ίσως να τον προδίδει λίγο η δροσιά της νεότητάς του), και ο άλλος, φαντάρος του εθνικού στρατού, ο Στάθης (ο Μάνος Κωστής είναι τόσο πειστικός σε αυτό που κάνει, που σου ’ρχεται να τον… χαστουκίσεις ώρες ώρες – προτάθηκε και αυτός για το βραβείο Δεύτερου Ανδρικού Ρόλου στα Κορφιάτικα Βραβεία), θα δείξουν μέσα από τις συγκρούσεις τους ότι τελικά ο Εμφύλιος ήταν μονόδρομος εκείνη την εποχή. 

Η αρραβωνιαστικιά του Στέλιου, η Ζωή (η Ειρήνη Πολυδώρου, αέρινη, με ένα πρόσωπο «πέραν του κόσμου τούτου» –για να θυμηθούμε την Ντόρα Γιαννακοπούλου–, μοιάζει με σκιαγμένο νεραϊδικό στη σκηνή μετά τον βιασμό της από τους «Χίτες», συγκλονίζοντάς μας), και ο «Χίτης» Αποστόλης (ο Κωστής Σαββιδάκης δίνει με αξιώσεις τον απαραίτητο σαρκασμό που χρειάζεται ο ρόλος του «βαμμένου» εχθρού των κομμουνιστών) αποτελούν πρόσωπα-κλειδιά για την εξέλιξη της ιστορίας.

«Μετά τη Βάρκιζα» Οι ηθοποιοί της παράστασης «Μετά την Βάρκιζα» στο θέατρο «Αλκμήνη». Από αριστερά: Σάββας Πογιατζής, Ειρήνη Πολυδώρου, Θεοδώρα Σιάρκου, Τσαμπίκα Φεσάκη, Κωστής Σαββιδάκης και Μάνος Κωστής |

Ανάμεσα σε όλους αυτούς, η μάνα, η κυρα-Χρυσούλα, το κεντρικό πρόσωπο του έργου, εκείνη που προσπαθεί να συμβιβάσει τα ασυμβίβαστα, να προστατέψει, να φιλιώσει· μια Εκάβη που, από ένα τερτίπι του Ομήρου, γέννησε και τον Έκτορα και τον Αχιλλέα και κάνει ό,τι μπορεί για ν’ αποτρέψει τη μοίρα. Η Θεοδώρα Σιάρκου, δωρική, φιγούρα αρχαίας τραγωδίας, φέτος «διδάσκει» στη σκηνή πώς μια νέα σε ηλικία ηθοποιός μπορεί να ενσαρκώσει με τέτοια ταύτιση τον ρόλο μιας μάνας που η δίνη της Ιστορίας την οδήγησε σε μια πράξη έσχατης αγάπης: την προδοσία. Η φωνή της γεμίζει την αίθουσα, τα χέρια της φτερά που τη σηκώνουν από το σανίδι… Στην τελευταία πράξη, έτσι όπως στέκεται εκεί, με ένα πρόσωπο όλο μάτια, και τραγουδάει ένα νανούρισμα-μοιρολόι, κάνει τη σκηνή πιο πλατιά, τη μετατρέπει σε ορχήστρα αρχαίου θεάτρου και οι θεατές γίνονται ένας συγκλονισμένος Χορός που θέλει να της χαϊδέψει τα μαλλιά και να της πει «Σώπα, δεν θα ’ναι πάντα οι “μήνες οργισμένοι”»…

Τη συναντήσαμε σε ένα καφέ στου Ψυρρή μια μέρα που «τιμούσε» όπως έπρεπε το φθινόπωρο: είχε ήλιο, μετά αέρα και μετά πολλή βροχή. Ψηλή, όμορφη, προσιτή και ευσυγκίνητη, μίλησε με θέρμη για όλα. 

– Η παράσταση είχε έξι υποψηφιότητες στα 36α Κορφιάτικα Βραβεία 2016-2017 (από την Ακαδημία Ελληνικών Βραβείων Τέχνης), μεταξύ των οποίων και Πρώτου Γυναικείου Ρόλου, το οποίο πήρες εσύ. Πώς νιώθεις;

«Μοιραστήκαμε το Βραβείο Πρώτης Γυναικείας Ερμηνείας “Μαρία Αλκαίου” με την εξαιρετική συνάδελφο Αλεξάνδρα Αϊδίνη για τον ρόλο της στη “Μεγάλη Χίμαιρα” του Μ. Καραγάτση. Αισθάνομαι μεγάλη τιμή για τη βράβευση αυτή (και μόνο το γεγονός ότι ήμουν υποψήφια ήταν για μένα σημαντικό), είναι μια αναγνώριση και μια επιβράβευση για τη δουλειά μου, που με συγκινεί πολύ, όμως για μένα –και δεν θέλω να ακουστώ επηρμένη– το πραγματικό βραβείο είναι η αποδοχή του κοινού μετά την παράσταση, που βγαίνουμε στο φουαγέ και οι θεατές, βουρκωμένοι οι περισσότεροι, μας αγκαλιάζουν, μας συγχαίρουν και μας μιλάνε γι’ αυτό που μοιράστηκαν μαζί μας δύο ώρες. Πιστεύω ότι δεν υπάρχει μεγαλύτερο βραβείο από αυτό… Θα ήθελα, επίσης, να επισημάνω ότι η παράσταση “Μετά την Βάρκιζα” απέσπασε άλλα δύο βραβεία: Συγγραφής Νέου Θεατρικού Έργου και Καλύτερης Παράστασης σε Μικρό Θέατρο».

– Ακούγοντάς σε να μιλάς με τέτοια φόρτιση, καταλαβαίνω ότι για σένα είναι μάλλον ένας ρόλος-σταθμός. 

«Είμαι πια είκοσι χρόνια στο χώρο της θεατρικής τέχνης. Είχα την τύχη και την τιμή να συνεργαστώ με μεγάλους σκηνοθέτες και εξαιρετικούς συναδέλφους. Έχω κάνει πολλά συμπρωταγωνιστικά πράγματα, πολύ ωραίους ρόλους, όμως νομίζω πως αυτά ήταν μικρά μικρά σκαλοπάτια για να φτάσω τελικά σε αυτό τον ρόλο που είναι ο πρώτος μου πρωταγωνιστικός, αποτελεί ορόσημο και σημαντικό σταθμό στη μέχρι τώρα διαδρομή μου. Ίσως κάποιος να περίμενε μια πιο μεγάλη σε ηλικία ηθοποιός να υποδυθεί τον συγκεκριμένο ρόλο, αλλά είμαι ευγνώμων που στο μυαλό του Κωνσταντίνου Κωνσταντόπουλου γεννήθηκε η ιδέα εγώ να ενσαρκώσω την κυρα-Χρυσούλα. Τον ευχαριστώ για την εμπιστοσύνη που μου έδειξε». 

– Πώς ήταν η συνεργασία σας; 

Με τον Κωνσταντίνο συνεργαστήκαμε άψογα· ως άνθρωπος και ως καλλιτέχνης, φέρει όλη εκείνη την ατμόσφαιρα που εγώ ως εικοσάχρονο κορίτσι είχα στο μυαλό μου όταν αποφάσισα να δώσω εξετάσεις στο Εθνικό Θέατρο. Δεν είχε τύχει να δουλέψουμε μαζί στο παρελθόν, αλλά πάντα τον εκτιμούσα και τον θαύμαζα για το ταλέντο του και, μετά τη συνεργασία μας αυτή, διαπίστωσα ότι είναι σπουδαίος σκηνοθέτης και, πάνω απ’ όλα, μεγάλος δάσκαλος. Με πολύ ευγενικό και ωραίο τρόπο, βγάζει από τον ηθοποιό τις υποκριτικές αρετές του. Κάποιες φορές δεν χρειαζόταν καν να μιλάμε· συνεννοούμασταν με το βλέμμα για το τι ήθελε να βγάλω στον ρόλο. Οι πρόβες μας ήταν ένα συναρπαστικό ταξίδι και για όλους τους συναδέλφους. Με την πρώτη ανάγνωση, κατάφερε να μας βάλει στο κλίμα της εποχής, με απόλυτη ευγένεια και σεβασμό». 

– Στο έργο ο συγγραφέας περιγράφει μια αληθινή ιστορία από την οικογένειά του. Εσύ, παρότι άλλη γενιά, είχες τέτοιες προσλαμβάνουσες από το περιβάλλον σου;

«Σε αυτό τον ρόλο ένιωσα ότι ήρθα σε επαφή με το κύτταρό μου, με την κληρονομιά μου. Αλληγορικά μιλώντας, η κυρα-Χρυσούλα θα μπορούσε να είναι η Ελλάδα, η μάνα-γη. Είμαι παιδί γονιών που γεννήθηκαν και έζησαν στην επαρχία πριν από τα χρόνια της Κατοχής και στην περίοδο του Εμφυλίου τα παιδικά τους μάτια πληγώθηκαν από παρόμοιες τραγικές εικόνες».

– Δεν φοβήθηκες το ρίσκο του μη εμπορικού έργου, με δεδομένη την κρίση που υπάρχει τόσον καιρό;

«Από το 2010 και μετά, κάνω θέατρο σε off Broadway σκηνές: “Studio Μαυρομιχάλη”, “Vault”, “Αλκμήνη”, “Φούρνος”… Πράγματι, οι οικονομικές απολαβές δεν είναι μεγάλες, αλλά πώς να παραβλέψω την τύχη να έχω κάνει συνεργασίες –που εξελίχθηκαν σε φιλίες– με τόσο σημαντικούς ανθρώπους και τόσο ξεχωριστό καλλιτεχνικό αποτέλεσμα! Πώς να προσπεράσω τη γεμάτη ψυχή μου, ακόμα και αν το πορτοφόλι μου δεν είναι και τόσο γεμάτο; Δεν είναι ευλογία αυτό; Οι δουλειές αυτές με έχουν βοηθήσει να εξελιχθώ ως ηθοποιός και ως άνθρωπος και να ωριμάσω και τώρα νιώθω δυνατή να αναμετρηθώ με ακόμα πιο απαιτητικούς ρόλους».

– Όπως, ας πούμε, μιας ηρωίδας αρχαίας τραγωδίας; 

«Αυτό είναι το όνειρό μου και νιώθω ώριμη να το “διεκδικήσω”. Είναι μεγάλη στιγμή για έναν ηθοποιό να παίζει σε ένα αρχαίο θέατρο. Πιστεύω ότι ο θεατρικός μου δρόμος είναι ακόμα μακρύς και γεμάτος προκλήσεις. Άλλωστε, αν ο άνθρωπος δεν κάνει όνειρα, πώς θα βαδίσει στη ζωή;»

Θεοδώρα Σιάρκου Παράσταση «Αθήνα και πάλι Αθήνα» στον «Μαγεμένο Αυλό»: Θεοδώρα Σιάρκου | Φωτ.: YANNIS RENESSIS

– Κάνεις κάτι άλλο αυτό τον καιρό;

«Αυτό τον καιρό συμμετέχω σε μια παράσταση με τίτλο “Αθήνα και πάλι Αθήνα”, που είναι εκ διαμέτρου αντίθετη με ό,τι κάνω στο θέατρο “Αλκμήνη”. Τραγουδάω, χορεύω… Ένας παλιός μου φίλος, ο Δημήτρης Αβαδέλος, Πλακιώτης παλαιάς κοπής, είχε την ιδέα να στήσει μια παράσταση με την ατμόσφαιρα της Πλάκας, με παλιά τραγούδια και νούμερα που θυμίζουν παλιά επιθεώρηση –και παράλληλα αυτό θα ήταν ένα ιδιότυπο μνημόσυνο για τον πατέρα του– στην οποία μου πρότεινε να συμμετάσχω. Ήταν για μένα διπλή χαρά: και γιατί θα μπορούσα να συμβάλω στην πραγμάτωση αυτής της επιθυμίας του φίλου μου, αλλά και γιατί θα τραγουδούσα και μάλιστα κομμάτια των Σουγιούλ, Αττίκ, Μουζάκη, Μωράκη, Βέλλα κ.ά. που αγαπώ πολύ. Είμαι τυχερή, βέβαια, που περιστοιχίζομαι από πολύ έμπειρους και άξιους συναδέλφους, την Αθηνά Δόμβρου, τον Γιώργο Καμπανέλλη και τον Γιάννη Γούτη, φυσικά υπό τη σκηνοθετική μπαγκέτα του Γιώργου Βασιλειάδη. Κάθε Κυριακή βράδυ, λοιπόν, στις 9.30, στον «Μαγεμένο Αυλό», στο Παγκράτι, παίζουμε και τραγουδάμε και περνάμε καλά μαζί με τον κόσμο, αν κρίνω από τις αντιδράσεις…

– Ακολουθείς, σαν να λέμε, τη «συμβουλή» του Μάλαμα «Δε θέλω να πικραίνεσαι τις Κυριακές τα βράδια»;

«Εκτός εμού, πάντως, την ακολουθούν και πολλοί άλλοι αυτή τη “συμβουλή” εκεί που τραγουδάμε…»

– Έρχονται στιγμές που μετανιώνεις για το επάγγελμα που διάλεξες, λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν μπορείς να εξασφαλίσεις πως θα έχεις κάθε σεζόν δουλειά και –το κυριότερο– ότι στο τέλος θα πληρωθείς;

Ούτε λεπτό δεν έχω μετανιώσει για το επάγγελμα που διάλεξα, γιατί μου έχει χαρίσει αφειδώς μοναδικές, απερίγραπτες στιγμές· εμπειρίες ζωής! Φυσικά, δεν ζω σε άλλη χώρα, ξέρω καλά πώς είναι η κατάσταση, αν και το επάγγελμά μας περνούσε κρίση προ κρίσης – πριν από τα μνημόνια. Είχα την τύχη –θα το ξαναπώ: την ευλογία– να συναντήσω στη ζωή μου έναν άνθρωπο που, πέρα από την υλική υποστήριξη, με στηρίζει ηθικά και συναισθηματικά σε κάθε βήμα μου, τον άνδρα μου, τον Βασίλη Μεντόγιαννη, τον οποίο κι εγώ στηρίζω στα σχέδιά του. Με αγάπη, κατανόηση και υπομονή, χτίζουμε ο ένας τα όνειρα του άλλου.

– Με την ευκαιρία που μίλησες για κατανόηση, πιστεύεις ότι και η αλληλεγγύη είναι εξίσου σημαντική;

«Εννοείται. Ειδικά σε αυτούς τους καιρούς, δεν μπορούμε να μένουμε στον “μικρόκοσμό” μας, να βουλιάζουμε, π.χ., μπροστά στην τηλεόραση αποχαυνωμένοι, σαν να μη συμβαίνει τίποτα στον “μεγάκοσμο”… Θεωρώ ότι το θέατρο έχει βοηθήσει πολύ αυτή την εποχή στην αφύπνιση των ανθρώπων και αυτό είναι μια μοναδική ιδιότητα αυτής της τέχνης». 


 

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας

Μέλος της
ΕΝΕΔ