Τελικός (ποιητικός) ισολογισμός

anoixto_vivlio.jpg

ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΑΣΑΡΓΙΩΤΑΚΗ

Ο ποιητής Γιάννης Καρατζόγλου (γενν. 1946) στις «Εγγραφές κλεισίματος» επιλέγει, όπως ο τίτλος σαφώς και ποιητικά δηλώνει, να καταθέσει την τελική του στάση προ του βιολογικού του τέλους. Αποσαφηνίζοντας πως δεν «προσδοκάται άνοιγμα νέας χρήσης...».

Χωρίς να αυτοπροσωπογραφείται ως «έτοιμος από καιρό», απομυθοποιώντας και ποντάροντας σε μια άλλη επαναμάγευση, εστιάζει σε μια μετα-ιμπρεσιονιστική αναπαράσταση των λεπτομερειών και της ευρύτερα πρόσφατης ιστορίας.

Αναμιγνύοντας τη μνήμη με το σβήσιμο και την επανάκαμψη της επιθυμίας. Σε ένα διαρκές ντιμινουέτο -σε ολοένα δηλ. και πιο χαμηλούς τόνους- ξαναπαίζει την κασέτα ενός ακόμη βίου, του δικού του εν προκειμένω, ώστε με έναν μαγικό τρόπο να μας παρασύρει σε μια κορύφωση. Τη δική του.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΡΑΤΖΟΓΛΟΥ, Εγγραφές κλεισίματος, Ποιήματα, Ρώμη, 2017, Σελ. 44 Γιάννης Καρατζόγλου, Εγγραφές κλεισίματος, Ποιήματα, Ρώμη, 2017, Σελ. 44 |

Ευρισκόμενος εντός ενός δωματίου, ο ποιητής ξυπνά από έναν εφιάλτη φορώντας τις πιτζάμες του. Κάθιδρος βλέπει τους τοίχους ολοένα να τον κλείνουν, ενώ το δωμάτιο μετεωρίζεται πάνω απ’ τους σκοτεινούς ωκεανούς του χωροχρόνου.

Πλέοντας στο πλάι μιας ονειρικής διαδρομής που αξιώνει το «print κατευθείαν απ' το όνειρο», γράφει στο ποίημα «Τα φτερά της ωμοπλάτης»: «Οσο γερνάει καλυτερεύει η υγεία μέσα του, εκτός από κάτι πόνους, / στις κλειδώσεις της ωμοπλάτης, δεν είναι τίποτα του είπαν οι γιατροί, / είναι που φύονται φτερά, λιγάκι ακόμα θα πονάς μέχρι να μεγαλώσουν / αλλά τη μέρα εκείνη θα πετάξεις άνετα με μεγάλες απλωτές…».

Με την ιδιοπροσωπία του εξαρχής παρούσα («Ενα Καλοκαίρι», 1970) συνεχίζει ισόβια τη γραμμή των Καρυωτάκη, Αναγνωστάκη, Κατσαρού, φέροντας το τραύμα της μεταπολεμικότητας εγγεγραμμένο στο σώμα και στο βλέμμα.

Με έναν τόνο πεντζίκειας υφής, με λόγο σαφή, κρατά αποστάσεις από τα πάθη, συναιρώντας το ρεμπέτικο με την ποπ-αρτ, τον Τσαρούχη με τον Βενετούλια και τις πολαρόιντ του Λουκά Σαμαρά με την υπαρξιακή αναστοχαστικότητά του και τη Θεσσαλονίκη ως μια «Πόλη φαντασμάτων». Παραμένοντας προσπελάσιμος.

«Απολαμβάνοντας», όπως μας λέει, «τη βροχή, το χιόνι, τις λασπουριές και τους ανέμους» και «ακούγοντας τραγούδια με γερασμένους τραγουδιστές της εποχής του», «ξοδεύει άναρχα όσα του απομείνανε».

Για να ξαναβρεθεί προ του ντοστογιεφσκικού, α λα Ιβάν Καραμαζόφ, αδιεξόδου. Στο «Σύνδρομο της Δευτέρας», όπου διαβάζουμε: «Και καταλήγει αυτό το φριχτό όνειρο, να είναι, υποτίθεται, Δευτέρα, να τον έχει σηκώσει συνοφρυωμένος ο Μέγας Καθηγητής και να τον ταπεινώνει: "γιατί μας ήρθες πάλι απροετοίμαστος εδώ πάνω, παιδί μου;"».

Απροετοίμαστος λοιπόν από καιρό, και άρα ουσιαστικά οικείος, απογυμνωμένος και ανθρώπινος, προ του «πλάστη», κομίζει μια απάντηση, έναν απόλογο-απολογισμό, έναν τελικό λόγο, τον οποίο όμως ως τέτοιο, ως τελικό, τον αναιρεί. Στοχεύοντας σε μια εξισορρόπηση.

Με τα λίγα εναπομείναντα κέρματά του, αγοράζει βιβλία των ομοτέχνων του, της Δημουλά, του Μέσκου, της Κουγιουμτζή.

Και βλέπει: «Σαν μανιασμένοι λύκοι χίμηξαν οι χιλιάδες αγαναχτισμένοι διαδηλωτές προς τη Μεγάλη Πλατεία. Κρατώντας στα χέρια τους σφιχτά κασμάδες, σφυριά […] άρχισαν να το τεμαχίζουν όπως-όπως [το κατάλευκο μνημείο], αποσπώντας μικρά και μεγάλα τεμάχια απ’ το σώμα του και φεύγανε κρατώντας ο καθένας το δικό του, μικρό ή μεγαλύτερο κομμάτι μάρμαρο» («Ο Χρόνος»). Και ό,τι απομείνει είναι η μεταλλική βάση που γράφει: «ΧΡΟΝΟΣ».

Μεταστοιχειώνοντας τη λογιστική ορολογία σε ποιητικό κατόρθωμα και όχι μόνο, προσθέτει στη γλωσσο-ποιητική δυναμική του συνολικού έργου του έναν νέο σταθμό.

Απομακρυνόμενος από απόλυτες και οριστικές αποτιμήσεις, υπογραμμίζει με το παράδειγμα και την ποίησή του τη σημασία των έργων μικρής κλίμακας, αντί των έργων μνημειακού χαρακτήρα που ξενίζουν τον σύγχρονο αναγνώστη.

Και στη θέση των ηγετικών προσωπικοτήτων τοποθετεί τον οικείο «άλλο», χτυπώντας την ιεραρχική διάρθρωση του πάνω κάτω και τις εκπορευόμενες από εκεί εξουσιαστικές πρακτικές, δείχνοντας προς τη λύση του αγγίγματος στην ωμοπλάτη. Και στη συμπόρευση. Από όπου και «αφηγείται».

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας