Στα βήματα του Παυσανία

arkadia.jpg

Το έρημο χωριό Παλιός Πάος λες και βγήκε από το εκμαγείο του χρόνου Το έρημο χωριό Παλιός Πάος λες και βγήκε από το εκμαγείο του χρόνου | © Θοδωρής Αθανασιάδης/viewsofgreece.gr

Ακόμα και ο πολυταξιδεμένος αρχαίος περιηγητής Παυσανίας, μαγεμένος από τους άπειρους μύθους και τα λατρευτικά έθιμα που γνώρισε και άκουσε περιηγούμενος την Αρκαδία (περίπου το 176 μ.Χ.), αφιέρωσε στο έργο του «Αρκαδικά» την εκτενέστερη από όλα τα άλλα μέρη της Ελλάδας καταγραφή των περιηγήσεών του.

Ο τραχύς αυτός τόπος διαμόρφωσε από παλιά τη συνείδηση, τον χαρακτήρα, τις ασχολίες, αλλά και τον πολιτισμό των αρχαίων και σύγχρονων κατοίκων του.

Αν και κρυμμένη πίσω από σειρές άγριων βουνών, η όμορφη αυτή γη βρισκόταν ανέκαθεν πάνω στα περάσματα που ένωναν τις μεσόγειες πόλεις του Μοριά με τα μεγάλα λιμάνια του Ιονίου και του Αιγαίου.

Από εδώ περνούσαν οι εμπορικοί δρόμοι που συνέδεαν τη Βενετία με τη Σμύρνη και την Πόλη.

Ετσι δικαιολογείται ο εποικισμός από Φράγκους ευγενείς, αλλά και στα χρόνια της Tουρκοκρατίας η ανάπτυξη του μεταπρατικού εμπορίου.

Σήμερα η γεωφυσική αυτή περιοχή με τη συναρπαστική φύση μοιράζεται ανάμεσα στους νομούς Αρκαδίας και Αχαΐας και προσφέρεται ακόμη και για μονοήμερες αποδράσεις.

Στα χνάρια του «111»

Ο ορεινός δρόμος που συνδέει την Τρίπολη με την Πάτρα ακολουθεί τα μονοπάτια αρχαίων περιηγητών, διασχίζοντας τοποθεσίες φυσικού και ιστορικού ενδιαφέροντος.

Ειδικά το τμήμα της διαδρομής από το χωριό Βλαχέρνα της Αρκαδίας μέχρι τη διασταύρωση για την Κλειτορία της Αχαΐας κρύβει τα περισσότερα αξιοθέατα.

Το χωριό Παγκράτι βρίσκεται σε κατάφυτη τοποθεσία με τρεχούμενα νερά και άφθονα πλατάνια, εδώ θα δείτε και ένα υπέργηρο αμπέλι που είναι γνωστό στους ντόπιους με το όνομα «το κλήμα του Παυσανία».

Στην περιοχή ανάμεσα στα χωριά Παγκράτι και Δάρα, πιθανόν στη σημερινή θέση «Κάμπος του Δάρα» ή «Κοιλάδα του Τράγου», εντοπίζεται από τον Παυσανία το «Πεδίο των Νάσων» όπου άκμασε η αρχαία πόλη Νάσσοι.

Ελάχιστα βορειότερα, κοντά στο χωριό Λυκούρια, γεννιέται από τα σπλάχνα του βουνού ένα μεγάλο και όμορφο ποτάμι του Μοριά, ο Λάδωνας.

Καθώς κυλά βιαστικά τα ορμητικά νερά του για το προκαθορισμένο ραντεβού με τον Αλφειό, προσδιορίζει για λίγα χιλιόμετρα τα όρια μεταξύ των νομών Αχαΐας και Αρκαδίας.

Κομβικό σημείο το χωριό Νέος Πάος, που βρίσκεται πάνω στη ρότα του αυτοκινητόδρομου Τρίπολης-Σπάρτης, γνωστός στους ντόπιους και ως «111».

Από εδώ προσεγγίζεται το εγκαταλειμμένο πετρόχτιστο χωριό Σκούπι, που μετονομάστηκε μετά το 1928 σε Πάος (σήμερα Παλιός Πάος), όνομα που προήλθε από την αρχαία πόλη Πάος η οποία υπαγόταν στο βασίλειο του Κλείτορος και γνώρισε ιδιαίτερη ανάπτυξη τον 7ο και τον 6ο π.Χ. αιώνα.

Στην αντίπερα πλαγιά του Αφροδίσιου όρους, σε απόκρημνη και απομονωμένη γωνιά, βρίσκεται το χωριό Βεσίνι.

Με εμφανή τα σημάδια της εγκατάλειψης, ο ορεινός οικισμός, χτισμένος εξ ολοκλήρου από άσπρη καλοδουλεμένη πέτρα, σήμερα καλωσορίζει τους επισκέπτες με την… ερημιά του.

Οι τελευταίοι κάτοικοι έφυγαν από εδώ στα μέσα της δεκαετίας του '70. Με την πάροδο του χρόνου τα παλιότερα σπιτικά κατέρρευσαν από το βάρος του χρόνου.

Τα ορεινά χωριά της περιοχής μέχρι τον Μεσοπόλεμο ήταν γεμάτα κόσμο. Πάνω από 20.000 γιδοπρόβατα ροβολούσαν στα βοσκοτόπια του Αφροδίσιου. Το τυρί και το γάλα τους ήταν περιζήτητα. Υστερα ήρθαν ο πόλεμος, η Κατοχή.

O Εμφύλιος ρήμαξε τον τόπο και το έργο του συμπλήρωσε η μετανάστευση. Τα σπιτικά, το ένα μετά το άλλο, μαντάλωναν τα πορτοπαράθυρα και οι νοικοκυραίοι τραβούσαν για Γερμανία, Βέλγιο, Καναδά.

Οσοι απέμειναν προτίμησαν τη σιγουριά του δρόμου και κατέβηκαν στον Νέο Πάο, κάτω στον «111», ή πήγαν στην Τρίπολη.

Τα χωριά του Λάδωνα

Το φράγμα του Λάδωνα Το φράγμα του Λάδωνα | © Θοδωρής Αθανασιάδης/viewsofgreece.gr

Στο ύψος του χωριού Παγκράτι αφήνουμε τον «111» και ακολουθούμε τον επαρχιακό δρόμο με κατεύθυνση προς Δάφνη-φράγμα Λάδωνα-Μουριά.

Το κεφαλοχώρι Δάφνη, με 600 μόνιμους κατοίκους, έχει εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια σε πόλο έλξης επισκεπτών, καθώς μοιράζεται την ίδια γειτονιά με τον ποταμό Λάδωνα και την τεχνητή λίμνη.

Το παλιό του όνομα είναι Στρέζοβα (μέχρι το 1928) και με αυτό αναφέρεται στα φορολογικά έγγραφα των Φράγκων.

Αν και έχει υποστεί αρκετές σύγχρονες παρεμβάσεις στον πολεοδομικό ιστό του, το ιστορικό μεγαλοχώρι αναδίδει ακόμα το παλιοκαιρίτικο άρωμα μιας περασμένης εποχής που έχει χαθεί από τα περισσότερα χωριά της Ελλάδας.

Ανάμεσα στα γεροδεμένα πετρόχτιστα σπίτια με τα ξύλινα μπαλκόνια και τις βαριές πόρτες, ξεχωρίζουν οι θολωτές λιθόχτιστες βρύσες της Αγίας Μαρίνας, της Παπαδιάς η Απάνω Βρύση, του Αγίου Ανδρέα.

Από τη Δάφνη εύκολα μπορείτε να κατηφορίσετε προς την κοίτη του Λάδωνα. Σε αυτό το σημείο το ποτάμι κυλά τα διαυγή νερά του σε ένα κατάφυτο τοπίο και δικαιολογεί απόλυτα την περιγραφή του Παυσανία που τον χαρακτηρίζει ως τον ποταμό με τα ωραιότερα νερά σε όλη την Ελλάδα!

Σε διαμορφωμένη εξοχική τοποθεσία πλάι στο ποτάμι έχουν δημιουργηθεί εγκαταστάσεις για ράφτινγκ, κανόε-καγιάκ και ορεινή ποδηλασία (οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να έρθουν σε επαφή με την εταιρεία «Eco Action»).

Λίγα χιλιόμετρα πιο κάτω ο μυθικός ποταμός εγκλωβίζεται στην τεχνητή λίμνη και φυλακισμένος, με τόνους λάσπη στην άλλοτε λαμπερή του κοίτη, αγωνίζεται να επιβιώσει, ειδικά σε περιόδους ανομβρίας, όταν η στάθμη του νερού πέφτει σε απελπιστικά χαμηλά επίπεδα.

Το Γεφύρι της Κυράς και οι θρύλοι του

Από το χωριό Δάφνη, κατηφορίζοντας προς το φράγμα Λάδωνα, μετά το χωριό Πουρναριά, θα δείτε μια ταμπέλα προς «Γεφύρι Κυράς».

Σε αυτό το σημείο αξίζει να παρεκκλίνετε λίγο από την πορεία σας και να ακολουθήσετε τον στενό δρόμο, ο οποίος μετά από 4 χιλιόμετρα καταλήγει στο σημείο όπου ο Λάδωνας χύνεται στη λίμνη.

Την εποχή αυτή και μέχρι τα τέλη Ιανουαρίου που η στάθμη του νερού στις όχθες της τεχνητής λίμνης είναι αρκετά χαμηλά, θα δείτε να αναδύεται από τον λασπωμένο βυθό το πεντάτοξο «Γεφύρι της Κυράς», που χρονολογείται στον 13ο αιώνα.

Το μήκος του φτάνει τα 55 μέτρα και το πλάτος του τα 2,15 μέτρα. Για αιώνες στο παρελθόν διευκόλυνε την επικοινωνία μεταξύ βόρειας και κεντρικής Πελοποννήσου, ενώ επί Φραγκοκρατίας συνέδεε τη Στρέζοβα (Δάφνη) με την Κερπινή.

Η «Κυρά» δεν είναι άλλη από τη Φράγκισσα πριγκίπισσα Μαργκό, τη δευτερότοκη κόρη του Γουλιέλμου Βιλεαρδουίνου που διαφέντεψε τη βαρονία της με σιδερένια πυγμή.

Το κάστρο χτίστηκε το 1250 και μικρά τμήματά του εντοπίζονται κοντά στο χωριό Βυζίκι.

Το θάρρος και η αποφασιστικότητά της στην αντιμετώπιση των εχθρών έγιναν θρύλος και οι τοπικές παραδόσεις που αναφέρονται ακόμη και σήμερα στην «Κυρά της Ακοβας» αγγίζουν τα όρια του μύθου...

Σήμερα, πλάι στην πέτρινη γέφυρα, υπάρχει μια νέα τσιμεντένια (χτίστηκε το 2002) που έχει αχρηστέψει το παλιότερο πορθμείο (περαταριά).

Αφού περάσουμε το χωριό Μουριά, ακολουθώντας της παραλίμνια διαδρομή για 7 χιλιόμετρα, θα καταλήξουμε στο φράγμα του Λάδωνα.

Το θέαμα του τσιμεντένιου φράγματος (μήκους 105 μέτρων και ύψους 57 μέτρων) και η τεχνητή λίμνη (έκτασης 6.000 στρεμμάτων και χωρητικότητας νερού 49.000.000 κ.μ.), η οποία από αυτό το σημείο φαίνεται σχεδόν ολόκληρη, σίγουρα εντυπωσιάζουν.

Ετσι για την ιστορία, να αναφέρουμε ότι η κατασκευή του φράγματος στη θέση «Πήδημα» άρχισε το 1950 και ολοκληρώθηκε το 1955 από Ιταλούς, στο πλαίσιο των πολεμικών αποζημιώσεων της Ιταλίας για τις καταστροφές που υπέστη η χώρα μας στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

 Διαμονή

► Δάφνη

Τα καταλύματα «Πέτρινες Κατοικίες Λάδωνας» και «Ξύλινος Δασικός Ξενώνας Δάφνης» τα διαχειρίζεται η εταιρεία εναλλακτικών δραστηριοτήτων «Eco Action», τηλ. 210-3317866 & 6978996950

Μέσα στο χωριό λειτουργεί το ξενοδοχείο «Δήμητρα», τηλ. 26920-71124.

► Πεύκο

Πάνω στον «111», στο 67ο χλμ. Οδού Τρίπολης-Πάτρας, υπάρχει το συγκρότημα επιπλωμένων διαμερισμάτων «Πεύκο», τηλ. 26920-71105.

► Δάρα

Το χωριό απέχει 2 χλμ. από τον «111» και 26 από τον Νέο Πάο. Εδώ θα βρείτε το ποιοτικό παραδοσιακό κατάλυμα «Αρχοντικό Κορδοπάτη», τηλ. 27960-41275 

 Κείμενο - φωτογραφίες: © Θοδωρής Αθανασιάδης/viewsofgreece.gr

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας

Μέλος της
ΕΝΕΔ