Ψάχνοντας την Ελλάδα μέσα από τον Θανάση Βέγγο

Ο Θανάσης Βέγγος συνεντεύξεις δεν έδινε. Μπορούσες πάνω από ένα ποτήρι κρασί, σε ένα διάλειμμα γυρισμάτων, να τον ακούσεις να ανοίγει την ψυχή του, να διηγείται ιστορίες, δραματικές οι περισσότερες –δεν είχε τραβήξει και λίγα στη ζωή και την καριέρα του· αλλά να του βάλεις μπροστά του ένα μικροφωνάκι; Να κάτσεις να γράψεις ό,τι θυμάσαι;

Ο Θανάσης Βέγγος σ’ τα ’δινε όλα, την τρυφερότητά του (δεν υπήρξε καλύτερος άνθρωπος), την έγνοια του. Αλλά, μέχρις εκεί. Δεν ήθελε πάρε δώσε με τον Τύπο. Από σεμνότητα, όχι από υπεροψία. Κι όμως, όλοι οι δημοσιογράφοι τον λάτρευαν.

Με αυτή την έννοια, ο στενός φίλος του, Γιάννης Σολδάτος, ιστορικός του ελληνικού κινηματογράφου, σκηνοθέτης, συγγραφέας και εκδότης, είχε ολόκληρο βουνό να ανέβει μέχρι να παραδώσει πρώτα το βιβλίο του «Βέγγος: Ενας άνθρωπος παντός καιρού» (2000, εκδόσεις Αιγόκερως) και στη συνέχεια την ομώνυμη ταινία, που έκανε πρεμιέρα το 2004 στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης και είχε έκτοτε μια πολύ καλή πορεία. Και δικαίως.

Διότι, ακόμα και αν ο Βέγγος παίδεψε τον Σολδάτο και δεν του έδωσε την καθιερωμένη για τέτοιες ταινίες μεγάλη, εκ βαθέων, συνέντευξη, και μόνο κλεφτά και πλαγίως κατάφερε ο σκηνοθέτης να του πάρει φράσεις και εξομολογήσεις, μάζεψε τόσο πλούσιο και αποκαλυπτικό υλικό που η ταινία θα μείνει στην ιστορία ως ένα σπουδαίο (ίσως και μοναδικό) ντοκουμέντο για τον μεγάλο μας ηθοποιό, που έφυγε από τη ζωή το 2011.

Είναι η προσφορά της «Εφημερίδας των Συντακτών» στους αναγνώστες της αυτό το Σάββατο, 15 Σεπτεμβρίου.

«Τι έκανες στον πόλεμο Θανάση» (1971), του Ντίνου Κατσουρίδη «Τι έκανες στον πόλεμο Θανάση» (1971), του Ντίνου Κατσουρίδη |

Από το ντοκιμαντέρ, διάρκειας 75 λεπτών, δεν λείπει τίποτα. Το φαινόμενο «Θανάσης Βέγγος» παρουσιάζεται από όλες τις πλευρές του, ανθρώπινες και καλλιτεχνικές. Κάθε περίοδος και περιπέτεια της ζωής του έχει το δικό της μερίδιο: τα χρόνια στη Μακρόνησο, οι πρώτες ταινίες («Μαγική πόλη» του Κούνδουρου) αλλά και οι μεγάλες επιτυχίες που τον καθιέρωσαν, ο μοναχικός και πρωτοπόρος για την εποχή δρόμος του να σκηνοθετεί και να παράγει ο ίδιος τις ταινίες του, η συνακόλουθη οικονομική καταστροφή του, οι συνεργασίες του (ακόμα και αναπάντεχες) με μεγάλους σκηνοθέτες στο σινεμά και το θέατρο.

«Τα δίδυμα» (1964), του Κώστα Καραγιάννη «Τα δίδυμα» (1964), του Κώστα Καραγιάννη |

Ο Γιάννης Σολδάτος χρησιμοποιεί εκατοντάδες πλάνα και σεκάνς από τις 120 ταινίες στις οποίες ο Βέγγος έπαιξε ή γύρισε.

Εστησε απέναντι από την κάμερά του τους πάντες, να μιλήσουν για τον Βέγγο: Θόδωρο Αγγελόπουλο (του έδωσε έναν χαρακτηριστικό ρόλο στο «Βλέμμα του Οδυσσέα» το 1997), Παντελή Βούλγαρη (ο πρώτος που εκμεταλλεύτηκε μοναδικά το δραματικό του στοιχείο σε ταινίες όπως οι «Ησυχες μέρες του Αυγούστου» και «Ολα είναι δρόμος»), Ντίνο Κατσουρίδη (ο μεγάλος συνεργάτης του), Νίκο Κούνδουρο, Πάνο Γλυκοφρύδη, Γρηγόρη Γρηγορίου, Μίκη Θεοδωράκη, Ντίνο Δημόπουλο και τόσους άλλους.

Ενώ σε μια σπάνια εμφάνισή του ο γιος του, Βασίλης Βέγγος, μιλάει για την καθημερινότητα του πατέρα του. Αυτού, που σε μία από τις σπάνιες συνεντεύξεις του, το 1971, στον σκηνοθέτη Τάκη Παπαγιαννίδη για το περιοδικό «Σύγχρονος Κινηματογράφος», είχε πει για τον εαυτό του:

«Δεν έχω κανένα ταλέντο. Μόνο αυτή τη φάτσα, που, κοίταξέ την καλά και διάβασε. Εδώ είναι αποτυπωμένη όλη η μιζέρια, όλη η δυστυχία, όλος ο πόνος του ασήμαντου Ελληνα».

Γιατί λοιπόν να μη δικαιούται ο Γιάννης Σολδάτος να πει για το ντοκιμαντέρ του: «Δεν ψάχνω τον Βέγγο. Την Ελλάδα ψάχνω μέσα από το φιλμ».

Έντυπη έκδοση

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας