Οι ψευδείς ειδήσεις στη γαλλική προεκλογική εκστρατεία

gallia-kalpes.jpg

Κάλπες στήνονται στο Παρίσι Ερώτημα παραμένει κατά πόσο οι λεγόμενες «ψευδείς ειδήσεις» μπορούν να επηρεάσουν ένα εκλογικό αποτέλεσμα | AP Photo/Thibault Camus

Η παραπληροφόρηση των ψηφοφόρων, με πολιτικές «ειδήσεις» που διαδίδονται μέσω των ηλεκτρονικών κοινωνικών δικτύων, είναι ζήτημα που απασχόλησε και τις γαλλικές αρχές εν όψει των προεδρικών εκλογών.

Μελέτη επιστημόνων της Οξφόρδης, που αναμένεται να δοθεί στη δημοσιότητα δείχνει ότι παρά τον καταιγισμό των ψευδών ειδήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που δέχονται οι γάλλοι ψηφοφόροι, η ροή των αποκαλούμενων «junk news» («ειδήσεις-σκουπίδια» ή «άχρηστες ειδήσεις») δεν είναι τόσο μεγάλη όσο ήταν εκείνη που καταγράφηκε κατά τις προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ.

Η μελέτη χαρακτηρίζει «junk news» όλες τις σκοπίμως ψευδείς ειδήσεις, αλλά και εκείνες που εκφράζουν «ιδεολογικά ακραίες, υπερβολικά μεροληπτικές ή συνωμοσιολογικές» απόψεις, που χαρακτηρίζονται από σφάλματα λογικής και προσωπικές απόψεις εκπεφρασμένες μαζί με τα γεγονότα.

Παραμονές του πρώτου γύρου των προεδρικών εκλογών, η νέα αυτή μελέτη αποκαλύπτει ότι η παραπληροφόρηση κάποιες φορές αντιστοιχεί στο ένα τέταρτο των συνδέσμων (links) με πολιτικές ειδήσεις που μοιράζονται οι χρήστες του Twitter στη Γαλλία.

«Οι Γάλλοι ψηφοφόροι μοιράζονται καλύτερης ποιότητας πληροφορίες σε σχέση με εκείνες που μοιράστηκαν πολλοί Αμερικανοί και σχεδόν όσες ποιοτικές ειδήσεις και πληροφορίες μοιράζονται οι Γερμανοί χρήστες», αναφέρεται στη μελέτη του Ινστιτούτου Ίντερνετ της Οξφόρδης, την οποία επικαλέιται το πρακτορείο Reuters.

Η έρευνα χρησιμοποιεί πρόσφατα στοιχεία από το Twitter, αλλά δίνει μεγαλύτερη έμφαση στο Facebook, σύμφωνα με τον Κέβιν Λιμονιέ του πανεπιστημίου Paris VIII, το οποίο με επιχορήγηση της γαλλικής κυβέρνησης μελετά τη χειραγώγηση των εκλογών από τα social media.

Το Facebook πρόσφατα έκλεισε 30.000 ύποπτους αυτοματοποιημένους λογαριασμούς στη Γαλλία.

Αν και χαρακτήρισε την κίνηση αυτή «στρατηγική κατά του spamming» (δηλαδή της ανεπιθύμητης αλληλογραφίας), πολλά από τα προφίλ που έκλεισε περιείχαν παραπλανητικές και προπαγανδιστικές πολιτικές ειδήσεις.

Στο Twitter, όπου επιτρέπονται οι αυτοματοποιημένοι λογαριασμοί, διαπιστώθηκε ότι πολλοί από τους λογαριασμούς που προωθούσαν την υποψηφιότητα του Ντόναλντ Τραμπ στις προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ το 2016, τώρα έχουν επικεντρωθεί στην προώθηση θεωριών συνωμοσίας και ακροδεξιών θέσεων, αναφέρουν τόσο ο Λιμονιέ όσο και ο Κλίντον Γουάτς, πρώην πράκτορας του FBI και πλέον ερευνητής στο Κέντρο Εσωτερικής Ασφάλειας και Ασφάλειας στο Κυβερνοχώρο του Πανεπιστημίου George Washington.

Ο ρόλος της Ρωσίας

Τα αποτελέσματα της μελέτης, αναμένεται να δοθούν σήμερα στη δημοσιότητα, όπως και της έρευνας του ιδρύματος Bakamo που δημοσιοποιήθηκε την περασμένη Τετάρτη, έρχονται να προστεθούν στις καταγγελίες αξιωματούχων σε Γαλλία, Γερμανία και ΗΠΑ για ρωσική ανάμειξη κατά την προεκλογική περίοδο.

Σύμφωνα με τον Κλίντον Γουάτς, «μια ομάδα υποστήριξης της προεκλογικής εκστρατείας του Τραμπ θεωρούμε ότι είναι 'bots' (σ.σ. πρόγραμμα-μηχανισμό το οποίο ενεργοποιεί διαδικασίες με αυτόματο τρόπο) και λογαριασμοί από τη Ρωσία έχουν μετακινηθεί προς τη Γερμανία».

«Αν έπρεπε να κάνω κάποια εκτίμηση, περίπου το ένα τρίτο των πρώην λογαριασμών υπέρ του Τραμπ τώρα επιχειρούν να επηρεάσουν τις γερμανικές εκλογές», συμπλήρωσε.

Στη μελέτη της ιδιωτικής ερευνητικής οργάνωσης Bakamo αναφέρεται παρεμφερές ποσοστό ψευδών ειδήσεων έναντι αληθινών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στη Γαλλία σε σχέση με τα ευρήματα των επιστημόνων της Οξφόρδης.

«Μεγάλο ποσοστό των ψευδών ειδήσεων προέρχεται από πηγές που εκτέθηκαν σε ρωσική επιρροή», λέει η μελέτη του Bakamo.

Η ποιότητα των ειδήσεων

Οι επιστήμονες της Οξφόρδης υποστηρίζουν ότι η ποιότητα των ειδήσεων που μοιράζονται οι ψηφοφόροι στις υπό μελέτη χώρες είναι διαφορετική.

Για παράδειγμα, από την κίνηση στα social media τις ημέρες που προηγήθηκαν των προεδρικών εκλογών στις ΗΠΑ τον περασμένο Νοέμβριο διαπιστώνεται ότι ότι οι ψηφοφόροι του Μίσιγκαν αντάλλαξαν ίδιο ποσοστό αληθινών και ψευδών ειδήσεων.

Αντίθετα, τις ημέρες που προηγήθηκαν των προεδρικών εκλογών στη Γερμανία τον Φεβρουάριο, η μελέτη της Οξφόρδης «διαπίστωσε ότι οι Γερμανοί μοιράστηκαν τέσσερις επαγγελματικά γραμμένες ειδήσεις για κάθε μία ψευδή».

«Γενικά, οι αμερικανοί ψηφοφόροι μοιράζονταν πολύ χαμηλής ποιότητας ειδήσεις και πληροφορίες σχετικά με σημαντικά ζητήματα που αφορούσαν τη δημόσια τάξη σε μια κρίσιμη περίοδο πριν από εθνικές εκλογές», σύμφωνα με τον ο Φίλιπ Χάουαρντ, διευθυντή του Ινστιτούτου της Οξφόρδης.

«Τόσο οι Γερμανοί όσο και οι γάλλοι ψηφοφόροι μοιράζονται πολύ λιγότερες ειδήσεις-σκουπίδια», συμπληρώνει.

Άλλωστε, προτού εγκαταλείψει τον Λευκό Οίκο ο πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα είχε δηλώσει ότι η πόλωση στην πολιτική καθιστά τις ΗΠΑ ιδιαίτερα ευάλωτες σε ξένες παρεμβάσεις και στον πόλεμο της πληροφορίας, ενώ οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν καταλήξει ότι η ρωσική κυβέρνηση ενεπλάκη στις αμερικανικές εκλογές για να βοηθήσει να εκλεγεί ο Τραμπ.

Σύμφωνα με το Ινστιτούτο της Οξφόρδης, όσον αφορά τη Γαλλία, οι περισσότερες αναρτήσεις στη Γαλλία αφορούν τον μετριοπαθή υποψήφιο Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος έχει καλές επιδόσεις στις δημοσκοπήσεις.

Ωστόσο, «εξαιρετικά αυτοματοποιημένοι λογαριασμοί» έχουν «σποραδικά διασπείρει πολυάριθμες πληροφορίες» για τον Φρανσουά Φιγιόν.

Με στοιχεία από το ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας