Οι δανειστές δεν έχασαν

othonas_afixi_nafplio.jpg

Η άφιξη του Οθωνα στο Ναύπλιο Η άφιξη του Οθωνα στο Ναύπλιο

Για την αποπληρωμή των πρώτων δανείων η ελληνική πολιτεία, επηρεασμένη από την κοινή γνώμη που ήταν αρνητικά διακείμενη προς τη ληστρική συμπεριφορά των Αγγλων δανειστών και λόγω της ισχνότητας του κρατικού προϋπολογισμού, αρνούνταν να ανταποκριθεί. Στην πραγματικότητα, αυτό ήταν η πρώτη χρεοκοπία του ελληνικού κράτους

Το 1875, όμως, επήλθε συμφωνία μεταξύ των δανειστών και της ελληνικής πλευράς. Από τα 8.428.975 λίρες που ζητούσαν οι έχοντες στα χέρια τους ομολογίες του ελληνικού χρέους, η ελληνική πλευρά συμφώνησε να πληρώσει 1.200.000 λίρες.

Για την πληρωμή εκδόθηκαν νέες ομολογίες με τόκο 5%. Η Ελλάδα υποχρεώθηκε να καταβάλει ετησίως το ποσό των 15.000 λιρών προς χρεολυτική απόσβεση.

Τα δάνεια του Οθωνα, η δεύτερη χρεοκοπία και η πρώτη τρόικα

Μετά τα δάνεια της λεγόμενης Ανεξαρτησίας ήρθαν τα δάνεια του Οθωνα. Ουσιαστικά πρόκειται για ένα δάνειο που υπερέβαινε τα 60.000.000 δρχ.

Με εγγύηση των προστάτιδων δυνάμεων, δηλαδή της Αγγλίας, της Γαλλίας και της Ρωσίας, το δάνειο αυτό δόθηκε ως προίκα στον Οθωνα, που τελικά έγινε ο πρώτος βασιλιάς του νεοελληνικού κράτους. Η σύναψη του δανείου έγινε στο Παρίσι τον Μάιο του 1833 με τους αδελφούς Ρότσιλντ.

Η ονομαστική αξία του δανείου σε δραχμές ήταν 63.924.559. Αφού αφαιρέθηκαν οι μεσιτείες, οι προεξοφλήσεις μέρους του κεφαλαίου και τα συναφή, το καθαρό ποσό κατέβηκε στα 56.924.546 δρχ.

Αλλά και από αυτό το ποσό στη συνέχεια αφαιρέθηκαν τόκοι, εξοφλήσεις μέρους χρεών σε προγενέστερους δανειστές, έξοδα για την αγορά της Φθιώτιδας από τους Τούρκους κ.ο.κ.

Το αποτέλεσμα ήταν να μείνουν για την Ελλάδα μόνον 9.098.017 δρχ. Αλλά κι αυτά φαγώθηκαν για την αυλή του Οθωνα.

Μόνο για μισθούς της αυλής, για την κάθοδό του στην Ελλάδα, για αποκαταστάσεις κτιρίων και για έπιπλα ξοδεύτηκαν 1.397.654 δρχ.

Αυτό το δάνειο η Ελλάδα δεν μπόρεσε να το εξυπηρετήσει. Η εξέγερση της 3ης Σεπτεμβρίου του 1843 ανέστειλε την εξυπηρέτηση του δανείου και η χώρα βίωσε τη δεύτερη χρεοκοπία της.

Η διευθέτηση αυτού του δανείου έγινε μετά το τέλος του Κριμαϊκού Πολέμου (1856), όταν οι τρεις προστάτιδες δυνάμεις έστειλαν στη χώρα τριμελή επιτροπή, μια τρόικα δηλαδή με τη σημερινή ορολογία, ώστε να καθοριστούν οι όροι αποπληρωμής.

Ετσι ορίστηκε ελάχιστος όρος συνεισφοράς της Ελλάδας στην αποπληρωμή του δανείου τα 900.000 φράγκα. Ενα ποσό που θα μπορούσε να αυξάνεται εφόσον αυξάνονταν τα έσοδα του Δημοσίου.

Για την εξασφάλιση των χρημάτων τους οι δανειστές επίσης επέβαλαν τη δέσμευση του ενός τρίτου των εισπράξεων του τελωνείου της Σύρου.

Αξίζει να σημειωθεί πως παρά τις δύο, μέχρι τότε, χρεοκοπίες της, η Ελλάδα συνέχιζε να δανείζεται και μάλιστα αρκετά μεγάλα ποσά τη στιγμή που οι προϋπολογισμοί της ήταν ελλειμματικοί και οι δυνατότητες ανταπόκρισης στις υποχρεώσεις αυτών των δανείων με βάση τα τότε δημοσιονομικά δεδομένα ήταν μηδενικές.

Αυτό και μόνο το γεγονός φανερώνει πως ο εξωτερικός δανεισμός της χώρας ήταν μια μακροχρόνια επένδυση για το ξένο κεφάλαιο, η οποία απέδιδε σε πολύ περισσότερα επίπεδα από το στενό οικονομικό πεδίο.

 

Μέλος της
ΕΝΕΔ