Οι άγνωστες συνομιλίες λίγες ώρες μετά το δημοψήφισμα

oland-_merkel.jpg

Ανγκελα Μέρκελ και Φρ. Ολάντ προς Αλέξη Τσίπρα από τη σύνοδο κορυφής Η Ανγκελα Μέρκελ και ο Φρανσουά Ολάντ είχαν τηλεφωνική συνομιλία με τον Αλέξη Τσίπρα από τη σύνοδο κορυφής | Olivier Hoslet/Pool Photo via AP

Η Δευτέρα 6 Ιουλίου 2015 βρήκε τους πρωταγωνιστές και τους παρατηρητές των πολύμηνων διαπραγματεύσεων να διακατέχονται από αντιφατικά συναισθήματα.

Η κυβέρνηση, τα πολιτικά κόμματα, οι κορυφαίοι αξιωματούχοι στο εξωτερικό και οι δημοσιογράφοι επιχειρούσαν να αναγνώσουν το νέο τοπίο υπό εντελώς διαφορετικές θέσεις.

Για το Μαξίμου το μεγαλειώδες 61,3% του «όχι» στο δημοψήφισμα ήταν η επισφράγιση μιας νίκης ενάντια στον ασφυκτικό κλοιό γύρω από την ελληνική οικονομία και κοινωνία, παρά την αντίθεση ή την έκφραση αμφιβολιών για τη διεξαγωγή του από τρεις υπουργούς.

«Είχαμε μαζευτεί στο Μαξίμου από το απόγευμα και το αποτέλεσμα ήταν απλά καταπληκτικό.  Τελευταίος έφτασε ο Βαρουφάκης, κατά τις 12 το βράδυ, όπου πλέον η κούραση είχε διαδεχτεί τα πανηγύρια», θυμάται κορυφαίο στέλεχος του πρωθυπουργικού περιβάλλοντος.

Τα δε κόμματα της αντιπολίτευσης, που στήριξαν με φανατισμό το «ναι στην Ευρώπη», προσπαθούσαν να συνέλθουν από την «κατραπακιά», προετοιμάζοντας τις θέσεις τους για το Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών και με τον Αντώνη Σαμαρά να έχει παραιτηθεί από την ηγεσία της Ν.Δ.

Στους διεθνείς και Ευρωπαίους αξιωματούχους η ήττα τους επέβαλε τη χάραξη νέας τακτικής απέναντι στους κυβερνώντες.

Η ευθύνη της διαπραγμάτευσης ανήκε πλέον αποκλειστικά στα χέρια του Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος το βράδυ των αποτελεσμάτων είχε ζητήσει τη σύγκληση του Συμβουλίου Πολιτικών Αρχηγών από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Με τον Ελληνα πρωθυπουργό το ίδιο βράδυ συνομίλησαν τηλεφωνικά για λίγα λεπτά ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ και ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ, ο οποίος σε μεταγενέστερη συνέντευξή του είχε αποκαλύψει ότι είπε στον Αλέξη Τσίπρα «βοήθησέ με για να σε βοηθήσω, βοήθησε τη Γαλλία για να σε βοηθήσει».

Πράγματι αυτό ήταν το νόημα των όσων ειπώθηκαν, καθώς απέμεναν λίγες ώρες μέχρι ο Φρανσουά Ολάντ να συναντήσει στο Παρίσι την Ανγκελα Μέρκελ.

Ο δε επικεφαλής της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι, στη συνομιλία του με τον πρωθυπουργό είχε πει ότι εφόσον επανεκκινήσουν οι συνομιλίες, θα μπορεί να αυξηθεί ο ELA, ώστε να ανοίξουν οι τράπεζες.

Ωστόσο είχε αφήσει να εννοηθεί ότι αυτές οι αποφάσεις εξαρτώνται από την πολιτική βούληση όλων των πλευρών.

Η απόφαση τελικά της ΕΚΤ ήταν διαφορετική, αφού «κουρεύτηκαν» ορισμένα εχέγγυα του ελληνικού Δημοσίου, με την κυβέρνηση να μιλά καθησυχαστικά.

Σημειώνεται ότι τόσο η Γερμανίδα καγκελάριος όσο και ο υπουργός Οικονομικών της δεν είχαν σχολιάσει επισήμως καθόλου το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος.

Σε τηλεφωνική επικοινωνία Μέρκελ-Ολάντ οι δύο ηγέτες συμφώνησαν, σύμφωνα με τη γερμανική καγκελαρία, ότι το αποτέλεσμα πρέπει να γίνει σεβαστό.

Αντίθετα ο σοσιαλδημοκράτης συγκυβερνών Ζίγκμαρ Γκάμπριελ είχε σχολιάσει σε γερμανική εφημερίδα ότι «ο Τσίπρας έκοψε και τις τελευταίες γέφυρες μεταξύ Ελλάδας και Ευρώπης· ο Τσίπρας και η κυβέρνησή του οδήγησαν τον ελληνικό λαό σε έναν δρόμο πικρής παραίτησης και απώλειας κάθε ελπίδας».

Οι δε Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επέλεγαν διαφορετικούς μεταξύ τους τόνους για να σχολιάσουν το καθαρό αποτέλεσμα.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είπε ότι «σέβεται το αποτέλεσμα».

Ο Γερούν Ντάισελμπλουµ, όμως, είπε ότι το αποτέλεσμα «είναι πολύ λυπηρό για το μέλλον της Ελλάδας».

Επρόκειτο άλλωστε να υπάρξουν συνομιλίες μεταξύ Γιούνκερ, Ντόναλντ Τουσκ, Μάριο Ντράγκι και του επικεφαλής του Eurogroup, με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να ανακοινώνει ότι την Τρίτη 7 Ιουλίου θα διεξαχθεί σύνοδος κορυφής των χωρών της ευρωζώνης, ύστερα από τη συνεδρίαση του Eurogroup.

Το άγνωστο περιεχόμενο της συνομιλίας με τον Πούτιν

Αλέξης Τσίπρας -Βλαντιμίρ Πούτιν ΕΦ.ΣΥΝ.

Το πρωί της 6ης Ιουλίου στην περιοχή πέριξ του Προεδρικού Μεγάρου ήταν συγκεντρωμένοι δεκάδες Ελληνες και ξένοι δημοσιογράφοι, που ανέμεναν το αποτέλεσμα της συζήτησης των πολιτικών αρχηγών.

Λίγο πριν από τις 13.30 στην είσοδο του Προεδρικού Μεγάρου εμφανίστηκε ο Παναγιώτης Λαφαζάνης, υπουργός Παραγωγικής Ανασυγκρότησης τότε, ο οποίος το προηγούμενο βράδυ είχε δηλώσει: «Εμείς είμαστε έτοιμοι να διαπραγματευτούμε. Δεν λέμε να κάνουμε το πρόγραμμά μας, αλλά να κάνουμε μια καλή συμφωνία. Δεν είμαστε τρελοί να θέλουμε ρήξη. Εχουμε εναλλακτικό σχέδιο χρηματοδότησης ωστόσο».

Ο υπουργός είχε μάλιστα πει ότι «αν [οι εταίροι] δεν ενδώσουν, η Ελλάδα θα υποχρεωθεί να ακολουθήσει έναν δρόμο για να στηρίξει τον λαό της», σημειώνοντας πως «αυτό που έχουμε πάνω απ’ όλα είναι η επιβίωση του λαού και ειδικά της νεολαίας».

Η παρουσία του Παναγιώτη Λαφαζάνη αφορούσε, όπως είπε ο ίδιος, ζητήματα άσχετα με το Συμβούλιο, ενώ παραβρέθηκε και στη διάρκειας 29 λεπτών τηλεφωνική συνομιλία του Αλέξη Τσίπρα με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, που ως συνήθως πραγματοποιούνταν σε ανοιχτή ακρόαση.

Ο πρωθυπουργός και ο τότε υπουργός άκουσαν, σύμφωνα με κορυφαία κυβερνητική πηγή, τον Ρώσο πρόεδρο να λέει ότι «η Ελλάδα δεν πρέπει να φύγει από την ευρωζώνη».

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν εκτίμησε μάλιστα πως η αποχώρηση από το ευρώ «δεν είναι προς το συμφέρον ούτε της ελληνικής κυβέρνησης ούτε του λαού της ούτε της Ρωσίας».

Ηταν προφανές ότι είχε διαλυθεί και η τελευταία ελπίδα που μπορεί να έτρεφαν ορισμένοι ότι η χτυπημένη τότε Ρωσία θα μπορούσε να συνδράμει οικονομικά την Ελλάδα.

Στα διαλείμματα της σύσκεψης των πολιτικών αρχηγών διεξήχθη επίσης τηλεφωνική συνομιλία με την Ανγκελα Μέρκελ, την οποία ο Αλέξης Τσίπρας διαβεβαίωσε ότι θα παρουσιάσει στη σύνοδο κορυφής τις θέσεις της ελληνικής κυβέρνησης.

Η σύσκεψη κατέληξε με ένα κοινό κείμενο του πρωθυπουργού, του Βαγγέλη Μεϊμαράκη, της Φώφης Γεννηματά, του Σταύρου Θεοδωράκη και του Πάνου Καμμένου (ο Δημήτρης Κουτσούμπας δεν συνυπέγραψε), με το οποίο δήλωναν μεταξύ άλλων ότι «η πρόσφατη ετυμηγορία του ελληνικού λαού δεν συνιστά εντολή ρήξης, αλλά εντολή συνέχισης και ενίσχυσης της προσπάθειας για την επίτευξη μιας κοινωνικώς δίκαιης και οικονομικώς βιώσιμης συμφωνίας».

Το τηλεφώνημα του Μπαράκ Ομπάμα

Μπαράκ Ομπάμα- Αλέξης Τσίπρας AP PHOTO

Την επομένη, ευρύ κυβερνητικό κλιμάκιο μετέβη στις Βρυξέλλες ώστε να συμμετάσχει ο υπουργός Οικονομικών στο Eurogroup και ο πρωθυπουργός στη σύνοδο κορυφής.

Στο πνεύμα της συνήθους «παραπληροφόρησης» στο κτίριο του Συμβουλίου, κυκλοφόρησε η «είδηση» ότι ο Ευκλείδης Τσακαλώτος στην πρώτη του συμμετοχή έφτασε χωρίς προτάσεις.

«Το σημερινό Eurogroup δεν είχε σκοπό να πάρει αποφάσεις, αλλά να προετοιμάσει τη σύνοδο κορυφής», εξήγησαν κυβερνητικές πηγές, ενώ οι «ευρωπαϊκές πηγές» εμφανίστηκαν διχασμένες, με τους περισσότερους να μιλούν για «καλή εντύπωση» που άφησε ο νέος υπουργός της Ελλάδας.

Οι υπουργοί Οικονομικών, βέβαια, είχαν χωριστεί σε τρεις ομάδες:

➥ Η μία έλεγε ότι πρέπει να υπάρξει μια ενδιάμεση συμφωνία δύο μηνών, ώστε τον Σεπτέμβριο να καταλήξουν όλες οι πλευρές σε μια «μεγάλη».

➥ Αλλοι έλεγαν ότι πρέπει να προκύψει από τις συζητήσεις άμεσα μια τελική συμφωνία.

➥ Και άλλοι, όπως ο Σλοβένος υπουργός και ο Σλοβάκος συνάδελφός του, έλεγαν ότι δεν υπάρχει καν περιθώριο συμφωνίας. «Πρέπει να πάμε κατευθείαν στο plan B», είπαν χαρακτηριστικά.

Ολη εκείνη την ώρα η υπόλοιπη αποστολή με επικεφαλής τον Αλέξη Τσίπρα βρισκόταν στο ξενοδοχείο.

Περίπου στις 15.30 τοπική ώρα, χτύπησε το τηλέφωνο κορυφαίου συνεργάτη του και στην άλλη γραμμή ακούστηκε μια γυναικεία φωνή με αμερικανική προφορά.

«Ο πρόεδρος Ομπάμα θα ήθελε να συνομιλήσει με τον πρωθυπουργό Τσίπρα», είπε και δόθηκε τηλεφωνικό «ραντεβού» σε είκοσι λεπτά από εκείνη τη στιγμή.

Ενδιαφέρον είναι ότι το αίτημα για τη συνομιλία δεν έγινε μέσα από τις συνήθεις διπλωματικές οδούς των εκατέρωθεν πρεσβειών και υπηρεσιών, αλλά με απευθείας πρωτοβουλία του Μπαράκ Ομπάμα.

Ο Αλέξης Τσίπρας, παρόντων συνεργατών του, ύστερα από μερικά λεπτά σήκωσε το τηλέφωνο και στην άλλη άκρη της γραμμής ήταν ο Αμερικανός πρόεδρος.

«Αλέξη, παρακολουθώ τις εξελίξεις και θέλω να σου πω την εκτίμησή μου. Οι πιθανότητες για ένα Grexit είναι μεγάλες», είπε ο Μπαράκ Ομπάμα και συνέχισε λέγοντας πως «γι’ αυτό θεωρώ ότι πρέπει να πάτε γρήγορα σε μια συμφωνία με τους άλλους Ευρωπαίους, σε μια συμφωνία που θα είναι οριστική».

Ο Ελληνας πρωθυπουργός άκουγε προσεκτικά τον Αμερικανό πρόεδρο να συμπληρώνει: «Δεχτείτε τις προτάσεις του Γιούνκερ».

Ο Αλέξης Τσίπρας παρενέβη τότε και εξέθεσε εν συντομία τις προτάσεις της Αθήνας υπενθυμίζοντας το 61% του δημοψηφίσματος, αλλά και τη συναίνεση που έχει επιτευχθεί από το Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών της προηγουμένης.

Ο Μπαράκ Ομπάμα αναγνώρισε στον πρωθυπουργό ότι διαθέτει πνεύμα συνεργασίας και εξέφρασε την επιθυμία της χώρας του να υπάρξει ευτυχής κατάληξη των διαπραγματεύσεων.

«Ακόμα πάντως κι αν δεν επιτευχθεί συμφωνία και πάμε σε άλλα μονοπάτια, κάτι που απεύχομαι, οι ΗΠΑ θα είναι δίπλα σας», κατέληξε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Η σύνοδος κορυφής της ευρωζώνης

Ο Αλέξης Τσίπρας, η Άνγκελα Μέρκελ και ο Φρανσουά Ολάντ EUROKINISSI

Λίγη ώρα μετά η ελληνική αποστολή κατευθύνθηκε σύσσωμη στο κτίριο του Συμβουλίου, ώστε να ξεκινήσει η σύνοδος κορυφής των ηγετών χωρών του ευρώ.

Είχε τελειώσει πλέον η φάση των τηλεφωνικών συνομιλιών και όλοι οι ηγέτες καλούνταν να τοποθετηθούν ξεκάθαρα, ενώ στην τετραμερή με Ολάντ, Μέρκελ και Γιούνκερ συζητήθηκε εν συντομία η ανάγκη για την ανεύρεση ενός «οδικού χάρτη» για την επίτευξη άμεσα μιας «μεγάλης συμφωνίας».

Ο Αλέξης Τσίπρας στην κρίσιμη συνεδρίαση του απογεύματος της 7ης Ιουλίου παρουσίασε τις θέσεις της ελληνικής κυβέρνησης όπως διαμορφώθηκαν υπό τα νέα δεδομένα του δημοψηφίσματος και έχοντας στο πίσω μέρος του μυαλού του τις συζητήσεις που έκανε με ηγέτες και αξιωματούχους των δανειοδοτικών θεσμών.

Ο πρωθυπουργός ξεκίνησε μιλώντας για την «αξιοπρέπεια που επέδειξε ο ελληνικός λαός» ψηφίζοντας «όχι» σε ποσοστό 61%.

Υπενθύμισε ότι ακόμα τρεις πολιτικοί αρχηγοί, που στήριξαν το «ναι», συναίνεσαν στις προτάσεις της κυβέρνησης στο Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών της προηγούμενης μέρας.

Επισήμανε επίσης ότι υπάρχει η έκθεση του ΔΝΤ που θεωρεί απαραίτητη την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους, ενώ σημείωσε ότι ο Γιάνης Βαρουφάκης αποτελεί πλέον παρελθόν για την κυβέρνηση. Βάσει αυτών ο Αλέξης Τσίπρας έθεσε έξι άξονες για την επίτευξη μιας καλής συμφωνίας.

Ζήτησε πρώτα πρώτα να ανοίξουν οι τράπεζες μέχρι την Κυριακή, ως ένδειξη καλής θέλησης, προκειμένου να συμμετάσχει στη σύνοδο κορυφής την επόμενη Κυριακή.

Επίσης ζήτησε να σχηματιστεί μια κοινή πρόταση από τους θεσμούς, η οποία όμως να πληροί τους όρους της Ελλάδας, όπως αυτοί εκφράστηκαν σε προηγούμενες συνεδριάσεις.

Σε αυτό το πλαίσιο έθεσε το θέμα των εργασιακών, λέγοντας ότι αυτά θα αποφασιστούν από την ελληνική κυβέρνηση, ενώ οι μεταρρυθμίσεις του φορολογικού συστήματος θα στηριχθούν σε μεταρρυθμίσεις «δικής μας έμπνευσης».

Ακόμα ένα μέτρο που έθεσε ως απαραίτητο όρο ήταν ρητά να ξεκαθαριστεί ότι δεν θα υπάρξουν περικοπές στις συντάξεις, καθώς και να αναθεωρηθεί προς τα κάτω η απαίτηση των θεσμών για μείωση των αμυντικών δαπανών κατά 400 εκατ. ευρώ και η φορολόγηση των εφοπλιστών να μετακυλιστεί σε πεδία του συγκεκριμένου τομέα, που θα εξασφαλίσουν την εισπραξιμότητα των συγκεκριμένων πόρων.

Τα πρόσωπα πολλών συμμετεχόντων κάθε άλλο παρά «φωτίστηκαν», με ορισμένους μάλιστα να εξαπολύουν ουκ ολίγες αιχμές.

Πιο χαρακτηριστική ήταν η αποστροφή της Ανγκελα Μέρκελ ότι «αξιοπρεπείς είναι και οι υπόλοιποι λαοί της ευρωζώνης».

Η Γερμανίδα καγκελάριος συνέχισε λέγοντας ότι «καταστρέφετε τον ελληνικό λαό με αυτά που κάνετε κι εγώ δεν θα επιτρέψω την καταστροφή της Ελλάδας».

Οσον αφορά δε το χρέος, κατέστησε σαφή την άποψή της ότι «είναι βιώσιμο».

Επιθετικός εμφανίστηκε όμως και ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ. Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μίλησε για «εκστρατεία ψεύδους» από την ελληνική κυβέρνηση και επανέλαβε τα περί μη προθυμίας της Αθήνας να φορολογήσει τους εφοπλιστές.

Σε άλλο μήκος κύματος κινήθηκε τότε ο Μάριο Ντράγκι. Ο επικεφαλής της ΕΚΤ κατέθεσε την προσωπική του άποψη ότι υπάρχουν ανθρωπιστικοί λόγοι που επιβάλλουν την αύξηση του ELA, ενώ σε ασυνήθιστο τόνο είπε ότι «η σωτηρία της Ελλάδας είναι και σωτηρία της Ευρώπης».

Ο πιο ένθερμος υποστηρικτής των ελληνικών θέσεων ήταν πάντως ο Γάλλος πρόεδρος.

«Είμαστε μαζί σας και θα σεβαστούμε το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος» είπε ο Φρανσουά Ολάντ, προσθέτοντας απευθυνόμενος προς όλους ότι «το ερώτημα δεν είναι αν θέλουμε την Ελλάδα στην ευρωζώνη, αλλά αν θέλουμε την ίδια την ευρωζώνη».

Υπογράμμισε ότι η συμφωνία που θα επιτευχθεί πρέπει να περιλαμβάνει κάποια πρόβλεψη για το χρέος και αφήνοντας αιχμές κατά της Ανγκελα Μέρκελ είπε ότι «θα είμαστε δειλοί αν υποκύψουμε στις εθνικές κοινές γνώμες».

Οι ηγέτες ανανέωσαν το ραντεβού τους για την επόμενη Κυριακή 12 Ιουλίου και συμφώνησαν η κυβέρνηση να αποστείλει προτάσεις μέσα σε δύο ημέρες.

Ούτως ή άλλως, έλεγαν αρκετοί, η Ευρώπη θα πρέπει να είναι προετοιμασμένη μέχρι την Κυριακή να εφαρμόσει «δύο σενάρια».

Εκείνη η Κυριακή έμελλε να χαραχτεί στη μνήμη λόγω της 17ωρης διαπραγμάτευσης...

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας

Μέλος της
ΕΝΕΔ