Να μη γίνει η Ευρώπη «περίφρακτη» ήπειρος

andreas-pottakis-synigoros.jpg

Ανδρέας Ποττάκης Ο Συνήγορος του Πολίτη, Ανδρέας Ποττάκης, επισήμανε ότι διαπιστώνονται «ανησυχητικές» τάσεις στον τομέα της προστασίας των αιτούντων διεθνή προστασία | ΕUROKINISSI

Ο κίνδυνος η Ευρώπη να μετατραπεί σε «περίφρακτη» ήπειρο, με συρρίκνωση της αρχής της μη επαναπροώθησης των προσφύγων και την όλο και πιο έντονη συζήτηση περί επιστροφής των ασυνόδευτων παιδιών σε χώρες καταγωγής ή προέλευσης επισημάνθηκε στην ημερίδα του Συνηγόρου του Πολίτη με θέμα «Επιστροφές αλλοδαπών και κράτος δικαίου».

Οι συμμετέχοντες στην εκδήλωση διαπίστωσαν «ανησυχητικές» τάσεις στον τομέα της προστασίας των αιτούντων διεθνή προστασία αλλά και στην προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να εξωτερικεύσει την ευθύνη εξέτασης των αιτημάτων ασύλου εκτός των συνόρων της.

Ο Συνήγορος του Πολίτη, Ανδρέας Ποττάκης, επισήμανε ότι διαπιστώνει «με ανησυχία το τελευταίο διάστημα» ότι η πρακτική της μη επιστροφής των ασυνόδευτων παιδιών «μπαίνει σε μια λογική σχετικοποίησης από διεθνείς και εγχώριους παράγοντες, που προσπαθούν να ανοίξουν μια τέτοια συζήτηση».

Ο Ανδρέας Ποττάκης αναφέρθηκε στις θέσεις και εισηγήσεις «που θεωρούν ότι αυτό που θα πρέπει να ενδιαφέρει είναι το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού, που όμως θα μπορούσε να μην έρχεται σε αντίθεση με την πρακτική της επιστροφής ενός ασυνόδευτου σε χώρα καταγωγής ή προέλευσης» και εξέφρασε την ευχή αυτή η λογική να μην επικρατήσει.

Από την πλευρά του, ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Θοδωρής Δρίτσας, παρατήρησε ότι «η Ευρώπη πανικοβλήθηκε με το μεγάλο κύμα των προσφύγων» με αποτέλεσμα να μελετά «αντί για τη διεύρυνση μιας από τις βασικότερες αρχές του διεθνούς δικαίου, της αρχής της μη επαναπροώθησης, τη συρρίκνωσή της».

«Κλείνουν σύνορα, υψώνονται σύνορα και φράκτες για να μην εισέρχονται οι πρόσφυγες στις χώρες της Ευρώπης, οργανώνοντας μια γιγαντιαία επιχείρηση διαμόρφωσης μιας περίφρακτης ηπείρου και ελπίζουμε όχι περίκλειστης ηπείρου. Ταυτόχρονα, για όσους μπήκαν επιφυλάσσουν, αντί για άσυλο και προστασία, επαναπροώθηση σε τρίτη ασφαλή χώρα, όπου θα γίνονται οι διαδικασίες ταυτοποίησης και ασύλου. Προσωπικά, αλλά και εκφράζοντας την πλειοψηφία της Βουλής των Ελλήνων, είναι μια ευκαιρία να καταθέσω την ευχή και την ελπίδα, αυτό το σχέδιο να μην ευοδωθεί ποτέ» τόνισε.

Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ

Τον κίνδυνο εξωτερίκευσης της ευθύνης εξέτασης των αιτημάτων ασύλου εκτός των συνόρων της Ε.Ε., ανέδειξε και η υπεύθυνη του τομέα προστασίας προσφύγων της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, Καλλιόπη Στεφανάκη.

Όπως εξήγησε, μέχρι πρότινος το μοντέλο των επιστροφών αφορούσε κατά κανόνα άτομα μη χρήζοντα διεθνή προστασία ή που δεν είχαν αιτηθεί προστασία.

Ωστόσο πλέον «το μοντέλο που βλέπουμε να προωθείται είναι ότι, προκειμένου να υπάρχει διαχείριση των ροών, εξωτερικεύεται η ευθύνη για την απόφαση και την κρίση για τις ανάγκες διεθνούς προστασίας των ανθρώπων, με την επιστροφή τους σε τρίτες χώρες διέλευσης».

Στο πλαίσιο των νέων σχεδίων για το κοινό ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου, ανέφερε, «προτείνεται να εισαχθεί η διαδικασία του παραδεκτού, δηλαδή της τρίτης ασφαλούς χώρας, ως πάγια τυποποιημένη διαδικασία για όλους τους αιτούντες άσυλο που εισέρχονται στην επικράτεια κρατών μελών της ΕΕ. Συνεπώς, βλέπουμε να ενισχύεται αυτή η τάση της εξωτερίκευσης της ευθύνης».

Για τους παραπάνω λόγους, η Ύπατη Αρμοστεία ζητά την «επανεξέταση της επιβολής του μέτρου του γεωγραφικού περιορισμού στα νησιά», το οποίο «θα πρέπει να εφαρμόζεται με ένα όριο και το όριο θα πρέπει να είναι η παραβίαση των ανθρωπιστικών προτύπων και θεωρούμε ότι το όριο αυτό πλησιάζει».

Η έκθεση του Συνηγόρου

Η ημερίδα για τις επιστροφές αλλοδαπών έρχεται ως συνέχεια της ειδικής έκθεσης για το ίδιο θέμα που εξέδωσε ο Συνήγορος του Πολίτη.

Σύμφωνα με τον Συνήγορο Ανδρέα Ποττάκη, τα κύρια ευρήματα της έκθεσης «καταδεικνύουν τη διάσταση θεωρίας και πράξης στην Ελλάδα»: η μη έγκαιρη ενημέρωση των αλλοδαπών, τουλάχιστον 24 ώρες πριν, σχετικά με την επιχείρηση απομάκρυνσης, η κατάχρηση του μέτρου της διοικητικής κράτησης με σκοπό την απομάκρυνση με υπέρβαση του ανώτερου αποδεκτού χρονικού ορίου των 18 μηνών και τέλος η δέσμευση όλων των ατόμων με χειροπέδες.

Παράλληλα αναγνωρίζει ότι έχουν γίνει βήματα προόδου, «καθώς στις κοινές ευρωπαϊκές επιχειρήσεις κατά το 2017, η Ελληνική Αστυνομία δεν οδηγεί πια στο αεροδρόμιο Αθήνας τους κρατούμενους με χειροπέδες, όμως αντίθετα στα νησιά η εικόνα δεν έχει αλλάξει ιδιαιτέρως».

Ο Ανδρέας Ποττάκης επισήμανε την ακαταλληλότητα των χρησιμοποιούμενων χώρων για διοικητική κράτηση των αλλοδαπών, τις πρακτικές κράτησης οικογενειών, καθώς και τη «συμπίεση που δέχεται το κράτος δικαίου σε συνθήκες εκτάκτου ανάγκης και που επιτρέπει παρεκκλίνουσες ρυθμίσεις, που όμως δεν μπορούν εύκολα να δικαιολογηθούν».

Η ΕΛ.ΑΣ.

Την Ελληνική Αστυνομία στην ημερίδα εκπροσώπησε ο ταξίαρχος Αχιλλέας Σκανδάλης, προϊστάμενος του Κλάδου Αλλοδαπών και Προστασίας των Συνόρων.

Όπως είπε η αστυνομία δεν θέλει «να υπάρχουν κρατούμενοι αλλοδαποί στα κρατητήριά μας, περισσότερο από τον αναγκαίο προς επιστροφή χρόνο, ωστόσο υπάρχουν λειτουργικές αγκυλώσεις για να πάνε στις δομές που απαιτείται».

Εξέφρασε τη θέση ότι οι ασυνόδευτοι ανήλικοι, «οι οποίοι κακώς βρίσκονται σε αστυνομικά τμήματα. Γνωρίζουμε την υπερπληρότητα των δομών των άλλων φορέων που δεν μπορούν να τους απορροφήσουν, όμως αυτό έχει ως αποτέλεσμα η ΕΛ.ΑΣ. να βρίσκεται λογοδοτούσα».

Επισήμανε ότι η Ελληνική Αστυνομία «δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στις εθελούσιες επιστροφές, καθώς είναι ανώδυνη διαδικασία στο δύσκολο κομμάτι των επιστροφών», για τις οποίες ωστόσο «δεν υπάρχει η ανάλογη ανταπόκριση». Περίπου 4.800 άτομα επέστρεψαν εθελοντικά στις χώρες τους το πρώτο δεκάμηνο του 2017, «παρόλο που κάναμε επισκέψεις και ενημερώσεις στα κέντρα κράτησης και στα νησιά του Αιγαίου σε συνεργασία με την πρεσβεία του Πακιστάν».

Μάλιστα προανήγγειλε ότι η Αστυνομία είναι σε διαδικασία μίσθωσης κτιρίου στο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος», όπου θα δημιουργηθεί ένας σύγχρονος χώρος για τις επιστροφές «με αξιοπρεπείς συνθήκες» για όσους επιστρέφουν στις πατρίδες τους.

Κακή συνεργασία με την Τουρκία

Ο ταξίαρχος Αχιλλέας Σκανδάλης επισήμανε ότι υπάρχει πρόβλημα στη συνεργασία με την Τουρκία για τις επιστροφές, από την οποία «έχουμε μειωμένη ανταπόκριση».

Σύμφωνα με στοιχεία που παρέθεσε, το 2017 υποβλήθηκαν περίπου 2.800 αιτήματα για επανεισδοχή, στο πλαίσιο του διμερούς πρωτοκόλλου Ελλάδας- Τουρκίας, «αλλά οι Τούρκοι άρχισαν να απαντούν μόνο τον Αύγουστο του 2017 και έκαναν δεκτούς μόλις 416 και πάλι με σημαντική καθυστέρηση».

Όπως θύμισε, «η Τουρκία έχει δηλώσει ότι δεν εφαρμόζει τη Συμφωνία Ε.Ε.- Τουρκίας για την επανεισδοχή, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται αγκυλώσεις και προβλήματα στη διαδικασία των επιστροφών».

Δυσκολίες υπάρχουν και στη συνεργασία με τρίτες χώρες, ανέφερε ο εκπρόσωπος της ΕΛ.ΑΣ., όπου για παράδειγμα, «στείλαμε 145 αιτήματα προς την πρεσβεία του Αφγανιστάν για ταυτοποίηση των υπηκόων τους και δεν μας έχουν απαντήσει».

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας