Μια απάντηση που ζητήθηκε

Στο φύλλο της 3.7.2017 της «Εφημερίδας των Συντακτών» δημοσιεύθηκε άρθρο του ιατρού νευρολόγου κ. Κ. Λαδάκη για το θέμα της επιμέλειας των ανήλικων τέκνων σε περίπτωση διαζυγίου των γονέων.

Το αμφιλεγόμενο ζήτημα είναι αν ο νόμος θα πρέπει να προβλέπει γενικά κοινή επιμέλεια των δύο γονέων, με εναλλασσόμενη κατοικία του τέκνου, όπως υποστηρίζει ο αρθρογράφος, ή αν η λύση πρέπει να αφήνεται στον δικαστή.

Εχοντας κατ’ αρχήν υποστηρίξει την τελευταία αυτή άποψη, προσκαλούμαι από τον κ. Λαδάκη να παραθέσω δημοσία επιστημονικές μελέτες που δικαιώνουν τις απόψεις μου. Ευχαρίστως απαντώ.

►1. Η βασική μου θέση είναι ότι πριν καταλήξει κανείς στην κατανομή μεταξύ των γονέων των αρμοδιοτήτων που ανήκουν στην επιμέλεια του τέκνου, πρέπει να λάβει υπόψη όλες τις συγκεκριμένες, ειδικές συνθήκες της κάθε φορά κρινόμενης ατομικής περίπτωσης (συνθήκες που μπορεί να διαφοροποιούνται από περίπτωση σε περίπτωση)· και ότι ο δικαστής είναι εκείνος που μπορεί να πράξει τούτο, αφού αυτός δικάζει τις ατομικές περιπτώσεις.

Η θέση δε ότι οι συνθήκες της κάθε ατομικής περίπτωσης είναι ή μπορεί να είναι κρίσιμες δεν στηρίζεται σε ψυχιατρικές ή κοινωνιολογικές ή στατιστικές μελέτες, αλλά στη βούληση του νομοθέτη που θεωρεί αυτονόητη την παραδοχή ότι οι ειδικές συνθήκες της κάθε ατομικής περίπτωσης δεν πρέπει να αγνοηθούν, ακόμη και αν τελικά βρεθεί ότι δεν αποκλίνουν από το συνήθως συμβαίνον (πράγμα που δεν μπορεί να προεξοφλείται). Διερωτώμαι αν οι μελέτες του κ. Λαδάκη καταλήγουν στο ότι είναι περιττή η εξέταση της ατομικής περίπτωσης (κάτι που δυσκολεύομαι να το πιστέψω).

►2. Υπό το ισχύον στην Ελλάδα δίκαιο ο δικαστής δεν εμποδίζεται καθόλου να αποφασίζει τη συνεπιμέλεια των γονέων εν όλω ή σε ορισμένα (π.χ. στα σημαντικότερα) θέματα, με κριτήριο τι εξυπηρετεί καλλίτερα το συμφέρον του ανηλίκου. Τούτο μάλιστα διευκολύνεται αν, όπως προβλέπει ο νόμος, συμφωνούν στην κοινή επιμέλεια οι γονείς (ορίζοντας συγχρόνως τον, σταθερό ή εναλλασσόμενο, τόπο διαμονής του τέκνου). Στα δικαστήρια βέβαια φτάνουν κατά κανόνα οι υποθέσεις όπου οι γονείς δεν διατηρούν καλές σχέσεις (συχνά υπάρχουν διενέξεις, προστριβές, ακόμη και συγκρούσεις μεταξύ τους).

►3. Σεβαστή η άποψη του κ. Λαδάκη για εκ των προτέρων γενική ρύθμιση του θέματος. Αλλά γιατί έπρεπε να συνδυαστεί με απαξιωτικές εκφράσεις για τον Ελληνα νομοθέτη, δικαστή και δικηγόρο («ελληνικό νομικό τερτίπι»!) και με υπαινιγμούς για ιδιοτελή κίνητρα («σημαντική πηγή εισοδήματος για δικηγόρους» - «κατεστημένα δικηγορικά συμφέροντα» έλεγε άλλος αρθρογράφος, που τον υποστηρίζει ο κ. Λαδάκης);

Αποδίδει στη διαφορετική προς τη δική του γνώμη τέτοιες αντίθετες προς την ηθική προθέσεις; Θέλω να πιστεύω ότι ο αρθρογράφος δεν ήθελε να καταλήξει έτσι (και μάλιστα γενικευτικά) σε «δίκη (και καταδίκη) προθέσεων», κάτι που φυσικά δεν θα άρμοζε στις αρχές της δημοκρατίας, στη οποία ο ίδιος ρητά ομνύει.

Γνωρίζω ότι η συζήτηση σε τέτοια θέματα (λόγος και αντίλογος) ποτέ δεν τελειώνει. Ισως δοθεί στο μέλλον η ευκαιρία να ανταλλάξουμε τις απόψεις μας από κοντά, π.χ. σε ένα επιστημονικό συνέδριο, όπως της Εταιρείας Οικογενειακού Δικαίου, στους κόλπους της οποίας υπάρχουν και είναι πάντοτε ευπρόσδεκτοι και μη νομικοί.

* Ομότιμος καθηγητής της Νομικής Σχολής Αθηνών, ακαδημαϊκός

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας

Μέλος της
ΕΝΕΔ