Ηρθε η ώρα για την υιοθέτηση Εθνικής Αναπτυξιακής Στρατηγικής

Σε αντίθεση με την πλειονότητα των ανεπτυγμένων χωρών, η Ελλάδα στερήθηκε διαχρονικά αναπτυξιακής στρατηγικής και στόχων. Αυτή η υστέρηση εξηγεί μεγάλο μέρος των οικονομικών μας αδιεξόδων.

Το κράτος είχε αποποιηθεί τον επιτελικό του ρόλο, καθώς οι κυβερνήσεις πορεύονταν επί δεκαετίες με πελατειακή λογική, χωρίς ορθολογικό πρόγραμμα και καθαρή στόχευση, κάπου μεταξύ μιας οικονομίας χαμηλού κόστους παραγωγής προϊόντων και υπηρεσιών και μιας οικονομίας προσανατολισμένης σε προϊόντα και υπηρεσίες -σχετικά τουλάχιστον- αυξημένης γνώσης και τεχνολογίας.

Η σημερινή κυβέρνηση συνέταξε την Εθνική Αναπτυξιακή Στρατηγική (ΕΑΣ 2021), η οποία αποτελεί ένα συνεκτικό σχήμα που παρουσιάζει τους βασικούς στρατηγικούς στόχους, τις προτεραιότητες και τις απαιτούμενες δομικές παρεμβάσεις. Στόχος της είναι η αναδιάταξη του αναπτυξιακού υποδείγματος, μέσω του εντοπισμού και της αποτελεσματικής αξιοποίησης των δυνατοτήτων του υφιστάμενου παραγωγικού συστήματος.

Επίκεντρό της αποτελεί ο μετασχηματισμός της ελληνικής οικονομίας σε οικονομία της γνώσης, με σκοπό την ουσιαστική αναβάθμισή της στις αλυσίδες παραγωγής του διεθνούς καταμερισμού εργασίας, με ταυτόχρονη μείωση των κοινωνικών και περιφερειακών ανισοτήτων και διασφάλιση της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας.

Ο όρος οικονομία της γνώσης αποδίδει την έμφαση που δίνεται στην προς τα άνω μετατόπιση της ελληνικής οικονομίας στις αλυσίδες αξίας, μέσω του εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού, της γνώσης και της τεχνολογίας.

Στην ΕΑΣ 2021 υιοθετείται μία διασταλτική έννοια του όρου, που περιλαμβάνει αφενός την αξιοποίηση της γνώσης που παράγει το ερευνητικό σύστημα και αφετέρου την ενίσχυση της καινοτομίας στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

Για τον λόγο αυτό καθίσταται αναγκαία η αξιοποίηση της εμπειρίας και των επιχειρησιακών πρακτικών που στοχεύουν στην αύξηση της επιχειρηματικότητας, της εξωστρέφειας, της καινοτομίας, της ανταγωνιστικότητας και οδηγούν συχνά σε οργανωσιακές καινοτομίες.

Η ΕΑΣ 2021 περιέχει μία εστιασμένη παρουσίαση προγραμματικών κυβερνητικών θέσεων σε στρατηγικούς για την ανάπτυξη τομείς, διασφαλίζοντας αύξηση της απασχόλησης, κοινωνική δικαιοσύνη και περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Περιλαμβάνει τόσο τους στρατηγικούς στόχους όσο και τα μέσα που συντελούν στη διαρθρωτική αναδιάταξη της χώρας, την ανασυγκρότηση και την αποτελεσματική ενεργοποίηση των παραγωγικών της δυνάμεων.

Αναδεικνύεται η πολιτική ταυτότητα των βασικών προτεραιοτήτων και περιγράφονται οι κύριοι τρόποι επίτευξής τους, με ένα αρκετά συνεκτικό επιχειρησιακό σκέλος, όπου εμπεριέχονται όχι μόνον οι υπάρχουσες πολιτικές και δράσεις των υπουργείων, αλλά και η αξιοποίηση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων.

Οι κεντρικοί στόχοι της ΕΑΣ 2021 συγκροτούν μία ολοκληρωμένη πρόταση που καλύπτει ταυτόχρονα τη χώρα στις τρεις κεντρικές διαστάσεις της, την εθνική, την κοινωνική και την περιβαλλοντική, και είναι οι εξής έξι:

1) καταπολέμηση της ανεργίας,
2) αντιμετώπιση της δημογραφικής κρίσης,
3) αντιμετώπιση της φυγής εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού (brain drain),
4) αναβάθμιση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και της επιχειρηματικότητας,
5) μείωση των κοινωνικών και περιφερειακών ανισοτήτων,
6) οικολογική στροφή με θετικά αποτελέσματα στο περιβάλλον και την αειφορία.

Η ΕΑΣ 2021 προσδιορίζει και οριοθετεί τη συζήτηση γύρω από την «Ανάπτυξη», που αποτελεί διακομματικό ζητούμενο, με έμφαση στο κοινωνικό περιεχόμενο και με προβολή των σημαντικών θεμάτων, όπως απασχόληση, βιώσιμη και οικολογική ανάπτυξη, σημαντική μείωση περιφερειακών και κοινωνικών ανισοτήτων. Επεξεργάζεται θέματα που απασχολούν και θα απασχολούν την ελληνική κοινωνία επί μακρόν, με τρόπο όμως τέτοιο που οι προτεινόμενες πολιτικές και στοχεύσεις αναμένεται να επιφέρουν και άμεσα θετικά αποτελέσματα (π.χ. ανεργία, φυγή εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού και βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος).

Επίσης, εξετάζει θέματα με μεσο-μακροπρόθεσμο ορίζοντα που διασφαλίζουν κατάλληλες συνθήκες για τη βελτίωση της θέσης της χώρας στον ευρύτερο παγκόσμιο καταμερισμό (π.χ. επιτελική δημόσια διοίκηση και αντιμετώπιση του δημογραφικού και περιβαλλοντικού προβλήματος).

Η σημερινή συγκυρία είναι ιδιαίτερα θετική για την υιοθέτηση της ΕΑΣ 2021. Το αδιέξοδο του προηγούμενου υποδείγματος θεωρείται πλέον δεδομένο στη δημόσια συζήτηση για την ελληνική οικονομία, την οποία μέχρι σήμερα μονοπωλούσαν τα ζητήματα των μνημονίων, των δημοσιονομικών στόχων, του χρέους.

Η επίλυσή τους αποτελεί την ικανή συνθήκη εξόδου από την κρίση. Ωστόσο, επείγει να συζητηθεί και να ενεργοποιηθεί με όρους πειστικούς, σε επίπεδο κοινωνίας και οικονομίας, και η αναγκαία συνθήκη, το νέο αναπτυξιακό υπόδειγμα που θα βγάλει τη χώρα οριστικά από την κρίση. Δίχως να παραγνωρίζεται η διεθνής και ευρωπαϊκή διάσταση της κρίσης, το νέο αναπτυξιακό υπόδειγμα μπορεί να οδηγήσει σε μια βιώσιμη οικονομία, με λιγότερες κοινωνικές και περιφερειακές ανισότητες, και να αναδείξει ορισμένα μεγάλα θέματα, όπως το δημογραφικό, το brain drain και η κλιματική αλλαγή που μέχρι πρότινος ούτε καν συζητούνταν.

*Γενικός γραμματέας Επενδύσεων υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας