Iερές στιγμές, μνησιθυμίες του σύμπαντος

Γράμμα σ’ έναν (λογοτεχνικό) ήρωα

Ανθρωποι της γραφής (ποιητές, πεζογράφοι, κριτικοί, πανεπιστημιακοί) στέλνουν γράμμα στον αγαπημένο λογοτεχνικό τους ήρωα. Σύντομα επιστολικά κείμενα, διακειμενικά παίγνια, μεταιχμιακές αφηγήσεις στην κόψη επινοημένης πραγματικότητας και μυθοπλαστικής οικειότητας.

Επιμέλεια: Μισέλ Φάις

Αγαπημένε μου, Φρεντερίκ, καψερέ,

Στο πρώτο μου βιβλίο, εκείνο το αδημοσίευτο χειρόγραφο «Τέρμα ορίζοντας», που το 'γραψα για να διασώσω τη μνήμη του παππού από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά και για να μ’ ερωτευτεί ο φανταστικός γραφιάς, αυτός που θα γινόμουν, είχες ρίξει τη σκιά σου. Το 'χες ποτίσει μέσα μέσα. Τόσο, που ο φίλος που το διάβασε και είχε κλείσει τα ογδόντα χρόνια ζωής είπε πανεύκολα: «Θηλυκός Φλομπέρ». Χωρίς να ξέρει ότι όλον εκείνο τον χειμώνα τραβιόμουν μαζί σου τα βράδια. Οι ερωτευμένοι δεν γράφουν βιβλία, Γκιστάβ, τα ζουν. Αλλά εκείνοι που θέλουν να γεννήσουν έναν καταραμένο να τρέφεται με λέξεις, έναν καλαμαρά που ρουφά και φτύνει μελάνια, εκείνοι οφείλουν να ερωτευτούν, Φρεντερίκ. Χωρίς καμιά ελπίδα.
Αλλά τόσο καταλάβαινες κι εσύ στον 19ο αιώνα, τόσο κι εγώ στον 21ο. Το βιβλίο δεν εκδόθηκε. Ευτυχώς. «Η αισθηματική αγωγή» σου είχε καλύψει πλήρως το πεδίο. Οι απανταχού ορμώμενοι από τις αισθήσεις, τα αισθήματα, τους άλλους, αυτοί οι αθεράπευτα συν-αισθηματικοί, είχαν βρει τον μάστορά τους. Δικαιωμένοι μες στη ματαίωσή τους.
Στα χρόνια που κύλησαν, Φρεντερίκ, από το 1869 που ενδεχομένως εγώ και να ζω ακόμα, του 19ου αιώνα κι εγώ, ξεψάχνισα τον 19ο αιώνα, ξεκοκάλισα τον 20ό, έπεσα με τα μούτρα στην ανάγνωση του 21ου, α, και τη γραφή. Αλλά ξέρεις κάτι;
Εκείνο τον μαλακό, απαλό και μελαγχολικό χειμώνα που πέρασα μαζί σου, με τον πόνο σου, Φρεντερίκ, και με την κάθε ανεκπλήρωτη -καταδικασμένη να πεθάνει- ελπίδα της ανθρωπότητας, θα τον κρατήσω στην καρδιά ρόδο ζωντανό και φλεγόμενο. Ετσι μόνο νιώθεις τους άλλους.
Κι αν επρόκειτο να κάνω σκηνή τον έρωτά σου, Φρεντερίκ, τον ιερό έρωτά σου, που χτυπάει στα τείχη της πραγματικότητας και δεν ευοδώνεται, παρά μένει ατελές θέμα λογοτεχνίας, θα 'βαζα εκείνο τον υπέρκομψο παπά που συνάντησα μέσα στον Αγιο Πέτρο του Βατικανού και μοσχοβολούσε τη μεγαλύτερη ευωδία (κάτι σαν λιβάνι της Ανατολής και λεμόνι αγνό καθαρό της Αργολίδας, το ένα να μπαίνει αδιάκριτα μέσα στο άλλο), θα τον έβαζα κάτω από μια ριπή φωτός να μπαίνει από την οροφή και κεριά δίπλα να καίνε, νερό να αναβλύζει από τους μαρμαρωτούς αγγέλους της Αναγέννησης, κι εγώ;
Εγώ να περνάω δίπλα του, να στέκομαι, να μη θέλω να φύγω. Ετσι είναι οι νεανικοί έρωτες, οι ανεκπλήρωτοι και οι λογοτεχνικές αναγνωστικές εμμονές. Ιερές στιγμές, μνησιθυμίες του σύμπαντος.


---------
O Φρεντερίκ Μορό είναι κεντρικός ήρωας στην «Αισθηματική αγωγή» του Γκυστάβ Φλομπέρ.
---------
Τελευταίο βιβλίο της Στ. Σκαλίδη είναι η νουβέλα «Γραφείον ο φόβος» (Πόλις, 2015)