Η νέα γενιά στα ερείπια ενός κόσμου στοιχειωμένου

park.jpg

«Park» της Σοφίας Εξάρχου «Park» της Σοφίας Εξάρχου

Η πρώτη της ταινία μεγάλου μήκους, «Park», θριάμβευσε το Σάββατο στο Φεστιβάλ του Σαν Σεμπαστιάν, κερδίζοντας το βραβείο «Νέοι Σκηνοθέτες»

Να το και το μεγάλο, διεθνές βραβείο για το «Park» της Σοφίας Εξάρχου, μια ταινία που είχε μεγάλο γκελ και άστρο από την εποχή που ήταν ένα απλό σενάριο.

Αφού έκανε πριν από λίγες μέρες την παγκόσμια πρεμιέρα της στο Φεστιβάλ του Τορόντο, προχθές, Σάββατο, κέρδισε το βραβείο του τμήματος «Νέοι Σκηνοθέτες» στο Φεστιβάλ του Σαν Σεμπαστιάν.

Μεγάλη διάκριση (μαζί και 35 χιλιάδες ευρώ) που η πρωτοεμφανιζόμενη σκηνοθέτις θα πάρει την αύρα μαζί της στο Φεστιβάλ του Λονδίνου (5-16 Οκτωβρίου), όπου συμμετέχει στο τμήμα «Films in debate».

Εκεί οι διοργανωτές έχουν εντάξει ταινίες που «καθηλώνουν, εκπλήσσουν και προβληματίζουν με τον τρόπο που αναδεικνύουν και αναλύουν σε βάθος τα θέματά τους».

Και, όντως, έχει κάτι πολύ ερεθιστικό το ντεμπούτο της Εξάρχου.

Δέκα χρόνια μετά τους Αγώνες του 2004, μια παρέα αγοριών ζει στο εγκαταλελειμμένο Ολυμπιακό Χωριό. Περιφέρονται άσκοπα ανάμεσα στα ερείπια, στήνουν παιχνίδια-βίαιες απομιμήσεις των ολυμπιακών αθλημάτων και οργανώνουν ζευγαρώματα σκύλων για να βγάζουν χρήματα. Ο 17χρονος Δημήτρης (Δημήτρης Κίτσος) μαζί με την 22χρονη, πρώην αθλήτρια, Αννα (Δήμητρα Βλαγκοπούλου) προσπαθούν να ξεφύγουν...

Μιλήσαμε με τη Σοφία Εξάρχου μεταξύ Τορόντο και Σαν Σεμπαστιάν.

Κάτι μας έλεγε πως το καλό φεστιβάλ στην τουριστική βάσκικη πόλη της Ισπανίας θα ήταν γούρικο για το «Park».

Εκεί, το 2011, η Φράνσις ΜακΝτόρμαντ, πρόεδρος της Κριτικής Επιτροπής του επίσημου διαγωνιστικού, είχε δώσει βραβείο Σκηνοθεσίας στον «Αδικο κόσμο» του Φίλιππου Τσίτου και Ερμηνείας στον Αντώνη Καφετζόπουλο.

Σοφία Εξάρχου Η σκηνοθέτις με το βραβείο της | sansebastianfestival.com

• Ποιο είναι το βασικό θέμα, η καρδιά της ταινίας σας;

Οι ιστορίες μιας παρέας παιδιών, που ζουν σήμερα στο Ολυμπιακό Χωριό. Η καθημερινότητά τους, η απομόνωσή τους, η ένταση και η βία που εκδηλώνεται εξαιτίας του «εγκλεισμού» τους σ' αυτό το μέρος, τα άγρια «αθλήματα» που παίζουν για να κοροϊδέψουν την πλήξη τους, οι προσπάθειές τους να ξεφύγουν.

Η ανάγκη τους για αποδοχή, που εκφράζεται διαφορετικά από το κάθε παιδί, τις περισσότερες φορές με άγριο και απελπισμένο τρόπο.

• Γιατί διαλέξατε το Ολυμπιακό Χωριό; Πώς το εντοπίσατε και σας ενέπνευσε;

Η ιδέα του σεναρίου δεν ξεκίνησε από το Ολυμπιακό Χωριό.

Η αρχική μου ιδέα ήταν μια παρέα αγοριών που ζει σ' ένα απομονωμένο, εγκαταλελειμμένο και φτωχό μέρος χωρίς δυνατότητα διεξόδου.

Δυσκολευόμουν να το βρω, γιατί δεν ήθελα να είναι μια αναγνωρίσιμη συνοικία της Αθήνας, αλλά ένα μέρος που να έχει ένα χαρακτήρα πιο «αφηρημένο».

Οταν επισκέφτηκα το Ολυμπιακό Χωριό, αμέσως κατάλαβα ότι ήταν το μέρος που έψαχνα, γιατί η παρουσία του «αφηγείται» σίγουρα πολλά για την Ιστορία της Ελλάδας τα τελευταία χρόνια, αλλά παράλληλα λέει πολλά και για τον δυτικό κόσμο γενικότερα.

Με έμπνευση το Ολυμπιακό Χωριό αποφάσισα να «κατασκευάσω έναν κόσμο» μέσα στον οποίο θα τοποθετούσα την παρέα των αγοριών.

Εχοντας αυτό ως βάση, πρόσθεσα και άλλα εγκαταλελειμμένα αθλητικά κτίρια και ολυμπιακές εγκαταστάσεις εκτός του Ολυμπιακού Χωριού. Ηθελα να απεικονίσω την αντίθεση ανάμεσα στην εικόνα μιας νέας γενιάς και ενός «στοιχειωμένου» μέρους.

Η ιστορία του «μεγάλου σόου» και της πτώσης μετά το «σόου».

• Αρα υπάρχει και σχόλιο, έστω και έμμεσο, για τον αθλητισμό και τους Ολυμπιακούς Αγώνες;

Το κυριότερο σχόλιο για τον αθλητισμό εκφράζεται μέσα από τον βασικό γυναικείο χαρακτήρα της ταινίας, την Αννα.

Πρόκειται για μια 22χρονη κοπέλα, πρώην αθλήτρια της ενόργανης γυμναστικής, που έχει αποσυρθεί εδώ και χρόνια από τον πρωταθλητισμό λόγω σοβαρών τραυματισμών.

Σήμερα έχει ένα διαμέρισμα στο Ολυμπιακό Χωριό και συχνάζει μαζί με τα αγόρια στις αλάνες και τα παρατημένα αθλητικά κτίρια.

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες υπάρχουν παντού μες στην ταινία.

Στα ερείπια των αθλητικών εγκαταστάσεων, στα παιχνίδια των αγοριών, που μοιάζουν με βίαιες απομιμήσεις ολυμπιακών αθλημάτων, στα τραύματα της κοπέλας, στα «σόου» που στήνονται μέσα και έξω από το Χωριό (στα άδεια γήπεδα αλλά και στα τουριστικά θέρετρα).

• Η ταινία σας μοιραία εγγράφεται σ' αυτές που μιλάνε για την κρίση στην Ελλάδα. Ηταν και πρόθεσή σας;

Η προσπάθεια ερμηνείας των περισσότερων ελληνικών ταινιών με άξονα την κρίση αποτελεί συχνό φαινόμενο και αυτό πιθανά να συμβεί και με το «Park».

Η δική μου πρόθεση όμως δεν ήταν να μιλήσω για την κρίση. Προφανώς, από τη στιγμή που ζω στην Ελλάδα, οι σκέψεις μου επηρεάζονται από όλα αυτά που βιώνουμε καθημερινά.

Αλλά, γράφοντας το σενάριο, δεν ήθελα να περιορίσω την ιστορία μου στην ελληνική κρίση των τελευταίων χρόνων.

Αυτό νομίζω ότι φαίνεται τόσο από τον τρόπο που κινηματογραφείται το Ολυμπιακό Χωριό όσο και από τις επιλογές των χαρακτήρων και των ιστοριών τους.

Το Ολυμπιακό Χωριό θα μπορούσε να είναι οπουδήποτε, όπως και η παρέα των παιδιών, που βλέπουμε στο Park.

• Τι νομίζετε ότι διαθέτει η ταινία σας και τράβηξε τόσο νωρίς την προσοχή των ξένων; Σας κάλεσαν στα Screenwriter's και Director's Labs του Σάντανς, κερδίσατε το Development Award του Κάρλοβι Βάρι.

Αρχικά, νομίζω ότι την προσοχή τράβηξε η ιδέα του Ολυμπιακού Χωριού. Ηταν μια ιδέα πρωτότυπη, ένα «no man's land» που δεν είχαμε ξαναδεί σε ταινία.

Τα ερείπια εδώ ήταν αθλητικά κτίρια και εγκαταστάσεις και το γεγονός που οδήγησε στη δημιουργία αυτού του έρημου μέρους ήταν οι Ολυμπιακοί Αγώνες.

Σε δεύτερο χρόνο, και με όσους επικοινωνήσαμε το σενάριο πιο αναλυτικά, νομίζω ότι την προσοχή τράβηξαν οι ιδέες και ιστορίες που θέλαμε να αναπτύξουμε με φόντο το Ολυμπιακό Χωριό, ο τρόπος που θέλαμε να τις αφηγηθούμε και οι προθέσεις μας στον τρόπο υλοποίησης της ταινίας.

 Info:

Παραγωγοί Αμάντα Λιβανού, Χρήστος Κωνσταντακόπουλος. Συμπαραγωγή ΕΚΚ, ΕΡΤ