Η λογοτεχνία και το σύνορο της πραγμα­τικότητας

Στην πεζογραφία του Θανάση Χειμωνά, ειδικά τα τελευταία χρόνια, δεσπόζουν οι καθαρές αφηγηματικές γραμμές, το κινηματογραφικό μοντάζ και η αστιλιζάριστη γραφή, που επιτρέπει στους χαρακτήρες και στις αποχρώσεις των συμπεριφορών τους να αναδειχτούν μέσα από τη δράση: τις πράξεις, τους διαλόγους και τις λιτά δοσμένες σκέψεις τους.

Στα ίδια μοτίβα κινείται και το νέο του μυθιστόρημα, που με τον τίτλο «Παραφροσύνη» κυκλοφορεί εδώ και μερικούς μήνες από τις εκδόσεις Πατάκη (σελ. 222).

Εν μέρει εμπνεόμενος από τη δική του πορεία στην πολιτική, ο συγγραφέας αφηγείται εδώ την πολιτική περιπέτεια ενός φερέλπιδος νέου δοκιμιογράφου (Ανδρέας), ο οποίος εν μέσω κρίσης εντάσσεται στο πάλαι ποτέ κραταιό κόμμα της «Πράσινης Θύελλας», αντιμέτωπο πλέον με την εκλογική του συρρίκνωση.

Παράλληλα με τα ποικίλα επεισόδια της πολιτικής του σταδιοδρομίας, ο αναγνώστης παρακολουθεί την εμπλοκή του Ανδρέα σε ένα ερωτικό τρίγωνο, καθώς δύο εντελώς διαφορετικές μεταξύ τους γυναίκες διεκδικούν την προσοχή του: από τη μία η Μυρτώ, νεαρή ιδεολόγος του αντιεξουσιαστικού χώρου, και από την άλλη η Βανέσσα, διάσημη ηθοποιός αμφίβολης ψυχικής ισορροπίας.

Ο διχασμός του κεντρικού ήρωα ανάμεσα στις δύο τελεί σε σχέση συμμετρίας με την ευρύτερη σύγχυση –ιδεολογική, στρατηγική, κοινωνική– του πολιτικού χώρου, αλλά και γενικότερα της κοινωνίας που περιγράφει ο Χειμωνάς στο μυθιστόρημά του. Η διάσταση της παραφροσύνης υπογραμμίζεται από μια σειρά φαινομενικά παράλογων σκηνών και ευρημάτων, που κλιμακώνονται καθώς η πλοκή προχωράει.

Στην «Παραφροσύνη», ο Χειμωνάς ανατέμνει με παιγνιώδη διάθεση τον παραλογισμό της ελληνικής πολιτικής ζωής από μια εσωτερική οπτική γωνία.

Το βιβλίο μπορεί να διαβαστεί ως παρωδία, αυτό όμως δεν σημαίνει πως οι έμμεσες αναφορές σε υπαρκτές καταστάσεις ή φιγούρες αποσκοπούν στη διακωμώδησή τους ή στην καταγγελία τους: αποσκοπούν στη φιλοτέχνηση ενός τοπίου γνώριμου στον αναγνώστη – στην αναπαράσταση ενός κόσμου που με κάποιον τρόπο δείχνει να μη διατηρεί συναίσθηση του παραλόγου ή της γελοιότητάς του.

Και παρ' όλο που το μυθιστόρημα αποτελεί εξ ολοκλήρου προϊόν μυθοπλασίας, είναι προφανές πως ο συγγραφέας δεν αποφεύγει τον πειρασμό να κλείσει το μάτι στον αναγνώστη, ισορροπώντας ανάμεσα σε πραγματικό και επινοημένο, ανάμεσα στο αναγνωρίσιμο φόντο και στην ιδιαιτερότητα των ανθρώπων και των καταστάσεων που ο ίδιος πλάθει.

Από την αρχή του μυθιστορήματος, με το παρακμιακό άρωμα που αναδίδουν οι σκηνές της συνεδρίασης του κομματικού οργάνου ή της κηδείας του εμβληματικού αρχηγού της «Πράσινης Θύελλας», μέχρι το απροσδόκητο τέλος και την προσχώρηση του Ανδρέα στον «Ριζοσπαστικό Συναγερμό» του Πάνου Τσάνα, είναι εμφανές πως ο Χειμωνάς αφενός μεν προϋποθέτει ότι ο αναγνώστης είναι σε θέση να αναγνωρίσει τα πραγματολογικά συγκείμενα της αφήγησής του, αφετέρου, δε, διασκεδάζει υπονομεύοντας αυτά ακριβώς τα συγκείμενα – δρασκελίζοντας συνεχώς το όριο ανάμεσα στο πραγματικό και το μυθοπλαστικό, ανάμεσα στη λογοτεχνία και τη ζωή.

Η αυτοπεποίθησή του απορρέει από το γεγονός πως αυτό το παιχνίδι το παίζει πάντα με τους όρους της λογοτεχνίας.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας