Η επίθεση στη Συρία: περιφερειακές και διεθνείς διαστάσεις

syria_3.jpg

AP Photo/Hassan Ammar

Η πυραυλική επίθεση στη Συρία δεν άλλαξε την τύχη του λαού της. Αλλωστε δεν ήταν η χρήση χημικών όπλων που σκότωσε περισσότερους από 600.000 ανθρώπους και δημιούργησε εκατομμύρια πρόσφυγες και εκτοπισμένους. Αντιθέτως, δημιούργησε μεγαλύτερη ανασφάλεια και ίσως νέα κύματα προσφύγων χωρίς καμία ουσιαστική μείωση της επιχειρησιακής δυνατότητας του ασαντικού καθεστώτος.

Στο περιφερειακό επίπεδο θα πρέπει να θυμίσουμε ότι στις 9 Απριλίου είχαμε την ισραηλινή αεροπορική επίθεση εναντίον αεροπορικής βάσης στη Συρία στην οποία βρίσκονταν ιρανικές δυνάμεις. Η επίθεση αυτή είναι μέρος της προσπάθειας του Τελ Αβίβ να αποτρέψει την ιρανική στρατιωτική παρουσία στη Συρία και το άνοιγμα ενός νέου μετώπου στα βόρεια σύνορα του Ισραήλ. Συνεπώς η ισραηλινή κυβέρνηση έχει θέσει ως κόκκινη γραμμή την παρουσία ισχυρών ιρανικών δυνάμεων και της Χεζμπολά στα βόρεια σύνορά του με τη Συρία και την εγκατάσταση αποτελεσματικών πυραυλικών συστημάτων από αυτές. Την ίδια στιγμή η επίθεση αυτή αποτελεί και μια προειδοποίηση προς τη Μόσχα να μην ανέχεται την ανάπτυξη των Ιρανών στη Συρία.

Η επίθεση των δυτικών δυνάμεων εναντίον εγκαταστάσεων ύποπτων για την παραγωγή χημικών όπλων επιβεβαιώνει την κόκκινη γραμμή που έχουν χαράξει στο θέμα της χρήσης χημικών όπλων αλλά αποτελεί και μια προειδοποίηση προς το Ιράν και τη Ρωσία ότι η υποστήριξη στο καθεστώς Ασαντ θα τους εμπλέξει σε επικίνδυνες περιπέτειες. Πριν από λίγες μέρες ο διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας επισκέφθηκε τόσο τη Βρετανία όσο και τη Γαλλία και ήταν περισσότερο από σαφής η ταύτιση προτεραιοτήτων στη Μέση Ανατολή σε συνδυασμό με την πώληση οπλικών συστημάτων προς τη Ριάντ. Οι προτεραιότητες αυτές περιλαμβάνουν βέβαια τη σκλήρυνση της στάσης προς την Τεχεράνη και το ασαντικό καθεστώς.

Εκείνο που θα πρέπει να αναμένεται είναι η σύμπτωση των τριών αξόνων σύγκρουσης: του άξονα Ισραήλ εναντίον Ιράν, του άξονα δυτικών δυνάμεων εναντίον ασαντικού καθεστώτος και του άξονα Σαουδικής Αραβίας εναντίον Ιράν. Οι ΗΠΑ καλούν τη Ρωσία να φέρει τον Ασαντ στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων της Γενεύης θεωρώντας ότι η Μόσχα, μετά την πρόσφατη επίθεση στη Συρία, θα είναι περισσότερο διατεθειμένη να αποδεχτεί μια λύση χωρίς Ασαντ ή με εξαιρετικά αποδυναμωμένο Ασαντ.

Η Ρωσία, το Ιράν και ο Ασαντ, αντιθέτως, θα σταθεροποιήσουν ταχύτατα τη θέση τους στις περιοχές που κατέχουν αφήνοντας έναν τζιχαντιστικό θύλακα στο Ιντλίμπ στα βορειοδυτικά της χώρας. Η ένταση στις σχέσεις του Ασαντ και των συμμάχων του από τη μια πλευρά και των δυτικών δυνάμεων, του Ισραήλ και των Σαουδαράβων από την άλλη θα συνεχιστεί και θα οξυνθεί αν οι δεύτερες παρέμβουν ανοιχτά υπέρ των τζιχαντιστών του Ιντλίμπ ή αν υποστηρίξουν την πολιτική Τραμπ για μονομερή ακύρωση της συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Σε αυτή τη συγκυρία η Τουρκία απολαμβάνει ακόμη μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων μιας και κανένα από τα δύο «στρατόπεδα» δεν θα ήθελε να έχει μια εχθρική Τουρκία απέναντί του.

Στο παγκόσμιο επίπεδο είχαμε μια «αβλαβή» αναμέτρηση μεταξύ των δύο μεγαλύτερων πυρηνικών δυνάμεων. Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους απέφυγαν να κάνουν μια ευρείας έκτασης επίθεση κατά της στρατιωτική υποδομής του Ασαντ και εστίασαν σε στόχους μακριά από τις ιρανικές και ρωσικές βάσεις. Από τη δική τους πλευρά οι Ρώσοι, αν και αναχαίτισαν έναν αριθμό πυραύλων, δεν προχώρησαν στην απειλή τους να πλήξουν τις εξέδρες εκτόξευσής τους. Με άλλα λόγια, δεν αμφισβητήθηκε συθέμελα ο σημερινός συσχετισμός ισχύος, αλλά είναι σαφές ότι οι μέρες των ανενόχλητων νατοϊκών βομβαρδισμών στο Βελιγράδι, στη Βαγδάτη και στη Λιβύη έχουν παρέλθει ανεπιστρεπτί.

Το γεγονός όμως ότι μια ενδοκρατική σύγκρουση, με περιφερειακές έστω προεκτάσεις, λίγο έλειψε να οδηγήσει σε μια σύγκρουση των δύο ισχυρότερων πυρηνικών δυνάμεων δείχνει την τρομερή ένδεια και τα σαθρά υλικά με τα οποία φτιάχτηκε ο μεταψυχροπολεμικός κόσμος τόσο σε επίπεδο υπερδύναμης όσο και σε επίπεδο διεθνών οργανισμών. Η Μέση Ανατολή έχει αποδειχτεί νεκροταφείο μεγάλων θεωριών διεθνών σχέσεων. Τώρα μάλιστα θάβει και όλες αυτές που άνθησαν στο θερμοκήπιο της μεταψυχροπολεμικής μετανεωτερικότητας.

*Αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και υπεύθυνος του Κέντρου Μεσογειακών, Μεσανατολικών και Ισλαμικών Σπουδών, www.cemmis.edu.gr

 

 

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας