Η επέλαση των δημάρχων

paralia-xalkidiki.jpg

Παραλία Καλλιθέας στη Χαλκιδική Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις κάνουν λόγο για εν λευκώ παραχώρηση εκ μέρους του Υπουργείου του αιγιαλού σε δήμους και ιδιώτες. | EUROKINISSI / ΧΑΣΙΑΛΗΣ ΒΑΙΟΣ

Η συσσώρευση όσο το δυνατόν περισσότερων αστικών χρήσεων στο φυσικό τοπίο και η πλήρης αδιαφορία για τη διαταραχή και την ασχήμια που προκαλούνται στα ευαίσθητα οικοσυστήματα αποτελούν τη συνήθη πρακτική.

Τα τραπεζοκαθίσματα, η μουσική στη διαπασών και η φωτορύπανση βαπτίζονται ήπιες χρήσεις του αιγιαλού

Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις θεωρούν ότι αυτή η «εν λευκώ» παραχώρηση των προστατευόμενων παράκτιων ευπαθών οικοσυστημάτων της χώρας στους ΟΤΑ θα επιφέρει σημαντική υποβάθμισή τους, καθώς δεν είναι δυνατός κανένας έλεγχος για το πόσες παραχωρήσεις θα γίνουν, σε ποια σημεία και τι είδους θα είναι αυτές

Η διαμάχη πάντως περί των παράκτιων συστημάτων και της αρμοδιότητας ή όχι των ΟΤΑ έληξε με τη νικηφόρα προέλαση των δημάρχων:

Με τροπολογία που κατατέθηκε από τον βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Δωδεκανήσου Ν. Σαντορινιό στο νομοσχέδιο για τους αγροτικούς συνεταιρισμούς παρατάθηκε για ένα έτος η κοινή απόφαση των υπουργών Οικονομικών και Εσωτερικών περί παραχώρησης της απλής χρήσης αιγιαλού και παραλίας στους ΟΤΑ.

«Αισθανόμαστε δικαιωμένοι. Ο αγώνας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και της ΚΕΔΕ έφερε θετικό αποτέλεσμα σε ένα θέμα το οποίο αφορά τόσο τη λειτουργία των αιγιαλών όσο και τα οικονομικά των δήμων... Ο αγώνας μας συνεχίζεται με τελικό στόχο και σκοπό τη θέσπιση ενός νέου νομικού πλαισίου που θα επιλύει οριστικά το πρόβλημα» δήλωσε πασιχαρής ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ Γιώργος Πατούλης.

Το υπουργείο Εσωτερικών προέβη από την πλευρά του στην έκδοση μιας, άλλα λόγια να αγαπιόμαστε, ανακοίνωσης με την οποία διαβεβαιώνει ότι:

«Με την παραπάνω διάταξη διασφαλίζονται τα προσδοκώμενα έσοδα του Δημοσίου και των δήμων ενόψει της επικείμενης έναρξης της θερινής περιόδου και των χρονοβόρων διαδικασιών που θα απαιτούνταν για την παραχώρηση του δικαιώματος σε τρίτους, χωρίς ωστόσο να επέρχεται παράταση των συμβάσεων παραχώρησης σε τρίτους που έχουν συναφθεί έως 30/4/2016».

Με δυο λόγια, άπαντες αναστέναξαν με ανακούφιση.

Και ενώ διαδραματίζονται όλα αυτά, η διαρροή ενός εγγράφου από το υπουργείο Περιβάλλοντος προκαλεί σοκ στις περιβαλλοντικές οργανώσεις, οι οποίες με επιστολή τους ζητούν διευκρινίσεις.

Οπως τονίζεται, με την απόφαση 23841/664 που εξεδόθη στις 28 Απριλίου, το υπουργείο εγκρίνει εκ των προτέρων την παραχώρηση χρήσης αιγιαλού για το σύνολο των περιοχών που έχουν ενταχθεί στο δίκτυο Natura 2000 (πλην ελαχίστων εξαιρέσεων).

Και αυτό, παρά το γεγονός ότι έως και το 2015 η παραχώρηση στις συγκεκριμένες περιοχές γινόταν μόνο κατόπιν ελέγχου από πλευράς του ΥΠΕΝ του ειδικού αιτήματος που υπέβαλλε κάθε δήμος.

Ετσι, σε κάθε αίτημα υπήρχε αναλυτικός κατάλογος των σχεδιαζόμενων παραχωρήσεων, το είδος (καντίνες, θαλάσσια σπορ κ.λπ.) καθώς και η ακριβή τους θέση με αποτύπωση σε χάρτη.

Και αυτό ώστε να είναι δυνατή η προληπτική εποπτεία των δραστηριοτήτων στις προστατευόμενες παράκτιες περιοχές.

Με νεότερη ανακοίνωσή τους που εκδόθηκε την 1η Ιουνίου οι περιβαλλοντικές οργανώσεις κάνουν λόγο για εν λευκώ παραχώρηση εκ μέρους του Υπουργείου του αιγιαλού σε δήμους και ιδιώτες.

Οι χημικές τουαλέτες διασώζουν το οικοσύστημα

Με τη συγκεκριμένη απόφαση λοιπόν το υπουργείο προχωρά σε μια ωραία έκθεση ιδεών περιγράφοντας τα «ναι» και τα «όχι» του.

Μαθαίνουμε ότι:

Η παραχώρηση επιτρέπεται σε θέσεις όπου υπάρχει δρόμος πρόσβασης και διαμορφωμένος χώρος στάθμευσης, εκτός αμμοθινικών τύπων οικοτόπων στους οποίους απαγορεύεται οποιαδήποτε διάνοιξη κ.λπ.

Δεν επιτρέπεται, όπως ενημερωνόμαστε, η ισοπέδωση των χαμηλών θινών, η εκχέρσωση θέσεων και η εκρίζωση αμμόλοφων και λοιπών ειδών.

Το υπουργείο υπενθυμίζει ευγενικά την ανάγκη καθαριότητας των χώρων, όπως και την ανάγκη εγκατάστασης χημικών τουαλετών, τη διασφάλιση της διέλευσης των λουομένων, ενώ σημειώνει κομψά ότι θα πρέπει να αποφεύγεται η αισθητική υποβάθμιση και αλλοίωση του περιβάλλοντος αυτών των περιοχών.

Παράλληλα παρέχονται επιπλέον οδηγίες για τις περιοχές ωοτοκίας της χελώνας caretta caretta, οι οποίες εξειδικεύονται στην απόσταση που πρέπει να έχουν οι ομπρέλες μεταξύ τους, στην αποφυγή της κάλυψης της άμμου με ξύλινους διαδρόμους, την εξασφάλιση ελεύθερης ζώνης πλάτους πέντε μέτρων στην κορυφή της παραλίας όπου οι έρμες χελώνες φτιάχνουν τις φωλιές τους.

Υπενθυμίζεται επίσης ότι απαγορεύεται να σέρνονται οι ξαπλώστρες κ.λπ. επί της άμμου, υποδεικνύεται παράλληλα ο χειρωνακτικός καθαρισμός της παραλίας, διατρανώνεται η απαγόρευση πρόσβασης και κίνησης οχημάτων στην παραλία, όπως και η αποφυγή φωτορύπανσης και βεβαίως βεβαίως η απαγόρευση διοργάνωσης beach parties, ενώ υπογραμμίζεται η ανάγκη οι χημικές τουαλέτες να τοποθετούνται μακριά από τις φωλιές.

Στο δεύτερο παράρτημα πάντως της απόφασης καταγράφονται οι περιοχές η παραχώρηση των οποίων δεν επιτρέπεται.

Σ' αυτές περιλαμβάνονται:

Οι παράκτιοι μικροί νησιωτικοί υγρότοποι (ΦΕΚ ΤΑΑΠΘ 229/19.6.2012), το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Βορείων Σποράδων (ΦΕΚ 621 Δ/2003) καθώς και οι παράκτιες περιοχές που εμπίπτουν στις εξής Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου:

▶ Μικρό Μεγάλο Λιβάρι του Δήμου Ιστιαίας (ΦΕΚ 205/Δ/1990),

▶ περιοχή Μύρτου στην Κεφαλονιά (ΦΕΚ 441/ΑΑΠ/2009),

▶ ΖΟΕ στις περιοχές των Δήμων Αργους και Μιδέας και των Κοινοτήτων Νέας Κίου, Τίρυνθας, Δαλαμανάρας, Κιβερίου, Κουτσοποδίου, Σκαφιδακίου Νομού Αργολίδας (ΦΕΚ 396/Δ/1999),

▶ ΖΟΕ της Κοινότητας Λάρδου της Νήσου Ρόδου Νομού Δωδεκανήσου (ΦΕΚ 281/Δ/1994),

▶ ΖΟΕ στην περιοχή Αλυκής των Κοινοτήτων Ασφενδίου και Πυλίου Νήσου Κω Νομού Δωδεκανήσου (ΦΕΚ 1024/Δ/1997),

▶ ΖΟΕ στην περιοχή των Κοινοτήτων Καλαμιτσίου - Αμυγδαλίου, Μάζης, Γεωργιούπολης, Κουρνών, Φυλακής, Καστέλλου Νομού Χανίων και Επισκοπής Νομού Ρεθύμνης (ΦΕΚ 211/Δ/1990).

Μετά την εξέλιξη αυτή, 14 τον αριθμό περιβαλλοντικές οργανώσεις - και συγκεκριμένα οι ΑΝΙΜΑ, Αρκτούρος, Αρχέλων, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, Ελληνική Εταιρεία Προστασίας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης, Εταιρεία Προστασίας Πρεσπών, Δίκτυο Μεσόγειος SOS, Καλλιστώ, Οικολογική Εταιρεία Ανακύκλωσης, Greenpeace, Medasset, Mom και WWF Eλλάς - με επιστολή τους προς το υπουργείο Περιβάλλοντος ερωτούν κατ' αρχάς αν η απόφαση ισχύει.

Και αυτό, καθώς στο πρόγραμμα «Διαύγεια» επικρατεί σιγή ασυρμάτου, δηλαδή δεν υπάρχει καμία ανάρτηση έγκρισης.

Απαιτούν δε, εφόσον ισχύει η εν λόγω απόφαση, την άμεση ανάκλησή της.

Επισημαίνουν με συγκρατημένη οργή ότι η συγκεκριμένη εξέλιξη έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την πρόσφατη απόφαση του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου, τονίζοντας παράλληλα ότι:

«Με αυτήν την εκ των προτέρων αθρόα έγκριση παραχωρήσεων χρήσης αιγιαλού και παραλίας που σχεδιάζουν οι δήμοι για την τρέχουσα θερινή περίοδο στις προστατευόμενες περιοχές της χώρας μας, καταργείται η δυνατότητα αλλά και η υποχρέωση του υπουργείου Περιβάλλοντος για άσκηση προληπτικής εποπτείας και ελέγχου των πράξεων των ΟΤΑ. Η άσκηση ελέγχου είναι ιδιαίτερα κρίσιμη στο συγκεκριμένο ζήτημα, προκειμένου να αποφεύγονται αφενός υπεράριθμες παραχωρήσεις από πλευράς των δήμων, με κύριο σκοπό την αποκόμιση μεγαλύτερων εσόδων, οι οποίες σε πολλές περιπτώσεις αγγίζουν ακόμα και το σύνολο του αιγιαλού, αναιρώντας έτσι στην πράξη τον χαρακτήρα του ως δημόσιου αγαθού και αφετέρου δραστηριότητες, οι οποίες έχει εμπεριστατωμένα διαπιστωθεί ότι επιφέρουν αλλοίωση στα ευπαθή και προστατευόμενα οικοσυστήματα και σημαντική παρενόχληση στα προστατευόμενα είδη...».

Οι συνυπογράφουσες περιβαλλοντικές οργανώσεις θεωρούν ότι αυτή η «εν λευκώ» παραχώρηση των προστατευόμενων παράκτιων ευπαθών οικοσυστημάτων της χώρας στους ΟΤΑ θα επιφέρει σημαντική υποβάθμισή τους, καθώς δεν είναι δυνατός κανένας έλεγχος για το πόσες παραχωρήσεις θα γίνουν, σε ποια σημεία και τι είδους θα είναι αυτές.

«Ποια διαδικασία θα επιλεγεί για την έγκριση στις περιοχές Natura; Η σωστή διαδικασία. Δίνουμε τη σύμφωνη γνώμη μας στον ιδιοκτήτη του αιγιαλού, δηλαδή στο υπουργείο Οικονομικών, ότι συμφωνούμε με την παραχώρηση. Δεν απαντάμε στο αίτημα των δήμων αλλά παρέχουμε την έγκρισή μας στο υπουργείο Οικονομικών», ήταν η απάντηση που έλαβε η «Εφ.Συν.» στο σχετικό ερώτημα προς το υπουργείο Περιβάλλοντος.

Η επιστολή των οργανώσεων

Και δυστυχώς το κακό εκτείνεται πέραν του τραυματισμού του περιβαλλοντικού αγαθού.

Οι οργανώσεις στην επιστολή τους υπενθυμίζουν ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει κινήσει κατά της Ελλάδας προδικαστική διαδικασία για παράβαση των άρθρων 4 και 6 92/43/ΕΟΚ λόγω της ελλιπούς προστασίας και της πλημμελούς διαχείρισης των προστατευόμενων περιοχών του δικτύου Νatura (αριθμός υπόθεσης 2014/2260).

«Είναι βέβαιο ότι η συγκεκριμένη απόφασή σας θα αποτελέσει επιβαρυντικό στοιχείο εις βάρος της χώρας μας» τονίζεται χαρακτηριστικά.

Πράγματι, στις 26 Μαρτίου του τρέχοντος έτους στο υπουργείο Περιβάλλοντος κατέφτασε το μπιλιετάκι της αιτιολογημένης γνώμης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Εν ολίγοις η Ελλάδα βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής πριν από την παραπομπή της στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τη διπλή παράβαση της Οδηγίας που αφορά τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας.

Και αυτό καθώς η χώρα μας τέσσερα χρόνια μετά την εκπνοή της σχετικής προθεσμίας, δηλαδή από τον Ιούλιο του 2012, δεν έχει ακόμη προβεί στον καθορισμό των τόπων κοινοτικής σημασίας ως ειδικών ζωνών διατήρησης καθώς και στη λήψη των αναγκαίων μέτρων διατήρησης που απαιτούνται για τους φυσικούς οικότοπους και είδη.

Ούτε καν τα ακριβή όρια των 239 ειδικών ζωνών διατήρησης του δικτύου Νatura δεν έχουν αποτυπωθεί δέκα χρόνια μετά την έγκριση του σχετικού καταλόγου.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας

Μέλος της
ΕΝΕΔ