Το χαμόγελο του τρόμου

Ελλάδα, η χώρα του χαμόγελου. Αυτή την εντύπωση μπορεί να σχηματίσει κανείς αν αναλογιστεί τα χαμόγελα που αφειδώς μοιράζουν ταμίες, πωλήτριες και πωλητές στους πελάτες.

Επειδή όμως ένα χαμόγελο δεν φτάνει, αυτό συνοδεύεται από ευχές ή και προτροπές για αγορά και άλλων προϊόντων. «Καλή συνέχεια», «να έχετε μια όμορφη μέρα», «Θα πάρετε κι ένα τσουρεκάκι για το σπίτι; Μόλις βγήκαν από τον φούρνο». (Προώθηση προϊόντων λέγεται το τελευταίο.)

Γιατί το ψωμί πρέπει να το λένε ψωμάκι, την τυρόπιτα τυροπιτούλα, τον χυμό χυμούλη, τον εσπρέσο εσπρεσάκι.

Το πιο θλιβερό που έχω ακούσει είναι η «Μεγαλοβδομαδούλα» με τα νηστίσιμα εδέσματα.

Aραγε είμαι τόσο αξιαγάπητη; αναρωτιέμαι όταν μου χαμογελούν βιαστικά και βεβιασμένα. Μάλλον όχι.

Ιδίως οι κοπέλες δεν χαμογελούν για να τις δούμε εμείς, αλλά η κάμερα ή κάποιος προϊστάμενος ή ο λεγόμενος mystery shopper, ο πληρωμένος μυστικός αγοραστής-καταδότης ο οποίος θα συντάξει αναφορά που θα αξιολογεί τη συμπεριφορά του πωλητή συμπληρώνοντας το τυποποιημένο έντυπο όπου βαθμολογείται η ταχύτητα, η αποδοτικότητα και το χαμόγελο του υπαλλήλου.

Το 2016 μια νέα γυναίκα, που μεγαλώνει μόνη της το τότε τρίχρονο κοριτσάκι της, απολύθηκε από ένα μεγάλο κατάστημα της Λάρισας επειδή δεν χαμογελούσε αρκετά.

Η υπόθεση έφτασε μέχρι τη Βουλή, όμως δεν ξέρουμε τι απέγινε τελικά, δηλαδή αν η εργαζόμενη αυτή χαμογέλασε ξανά.

Είναι αυτονόητο ότι ένας υπάλληλος που συναλλάσσεται με πελάτες δεν μπορεί να είναι απεριποίητος, νωθρός, αδέξιος ή απότομος.

Oμως άλλο ευγένεια και φιλικότητα και άλλο τα χαμόγελα της δουλικότητας, που πίσω τους κρύβεται ο τρόμος της απόλυσης.

Ναι, ένα χαμόγελο δεν βλάπτει, αρκεί να είναι αυθόρμητο και όχι διατεταγμένο. Βe yourself, να είσαι ο εαυτός σου, όχι όμως μπροστά στον πελάτη ή μάλλον μπροστά στον πληρωμένο παντεπόπτη.

Το υποχρεωτικό χαμόγελο είναι μόνο ένα και σχετικά ανώδυνο συστατικό μιας κολοσσιαίας επιχείρησης υποταγής που δεν εκπορεύεται μόνο από τον μεμονωμένο εργοδότη αλλά από ένα ολόκληρο σύστημα επισφάλειας και ταπείνωσης των εργαζομένων. Και όλοι ξέρουμε ποιοι επέβαλαν και ποιοι εφαρμόζουν αυτό το σύστημα.

Eρχονται στιγμές που κάποιες κοπέλες, ιδίως στα ταμεία των σούπερ μάρκετ τις ώρες της αιχμής, δεν έχουν κουράγιο ούτε να χαμογελάσουν.

Ξεθεωμένες, με τα παιδιά τους παρκαρισμένα εδώ κι εκεί, έχοντας συχνά να αντιμετωπίσουν τα νεύρα και την αγένεια των πελατών, γίνονται αντιρρησίες χαμόγελου, ξεχνώντας τις υποδείξεις.

Και η γλυκιά «Μεγαλοβδομαδούλα» γίνεται μια επαναλαμβανόμενη εβδομάδα των παθών.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας