«H εποχή μας δημιουργεί την ανάγκη για αγώνες»

mayromati.jpg

Ηλιάνα Μαυρομάτη Ερμηνεύτρια η Ηλιάνα Μαυρομάτη

Ηταν μόνο 17 χρόνων όταν εκτελέστηκε στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής λίγες μέρες πριν από την απελευθέρωση της Αθήνας από τους Γερμανούς. Η νεαρή Αθηνά Χατζηεσμέρ οδηγήθηκε στο εκτελεστικό απόσπασμα χωρίς να προδώσει τους συναγωνιστές και συντρόφους της, κοιτάζοντας στα μάτια τους εκτελεστές της, σίγουρη ότι η θυσία της αξίζει τον κόπο.

Το έργο της Θαλασσιάς Αντωνοπούλου «Αθηνά Χατζηεσμέρ, ετών 17» παίχτηκε πέρσι με επιτυχία και τώρα παρουσιάζεται ξανά στο θέατρο «Επί Κολωνώ» σε σκηνοθεσία Σάββα Στρούμπου, με ερμηνεύτρια την Ηλιάνα Μαυρομάτη.

Η Αθηνά Χατζηεσμέρ ή Εσμερίδου ήταν παιδί προσφύγων. Γεννήθηκε το 1927 και έζησε στον Ταύρο. Από έφηβη οργανώθηκε στην ΕΠΟΝ και αγωνίστηκε μαζί με χιλιάδες άλλους νέους εναντίον των Γερμανών. Στις 2 Οκτωβρίου 1944, λίγες μέρες πριν φύγουν οι Γερμανοί από την Αθήνα, συλλαμβάνεται από ταγματασφαλίτες σε μπλόκο στην Καλλιθέα.

Παρά τα βασανιστήρια που υπέστη δεν καταδίδει τους συναγωνιστές της. Η μόλις 17 ετών Αθηνά εκτελείται από τους ναζί στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής. Μπροστά στο απόσπασμα παραμένει όρθια, αρνείται να της δέσουν τα μάτια και μαζί με άλλες κοπέλες, πριν από την εκτέλεση, χορεύουν και τραγουδούν «στη στεριά δε ζει το ψάρι».

Η παράσταση, μέσα από τη μνήμη, τις αισθήσεις και τους ήχους της μουσικής, παρακολουθεί τις σκέψεις και τα αισθήματα της Αθηνάς τη στιγμή της εκτέλεσής της. Την πίστη της ώς το τέλος στο όραμα της ελευθερίας, την αφοσίωσή της στον αγώνα για να κερδηθεί ένας καινούργιος ειρηνικός κόσμος για τις μελλοντικές γενιές, τότε που δεν θα υπάρχει πια η ανάγκη για ήρωες και θυσίες.

«Καθώς το κείμενο γράφτηκε με αφορμή τη συγκεκριμένη παράσταση, κατά τη διάρκεια των προβών αποτέλεσε δημιουργικό κρίκο της ίδιας της παράστασης» λέει η Ηλιάνα Μαυρομάτη.

«Η Θαλασσιά Αντωνοπούλου, η συγγραφέας του έργου, παρακολουθώντας και συμμετέχοντας στη διαδικασία της έρευνας αλλά και της διαμόρφωσής της, παρέδωσε τελικά ένα κείμενο υψηλής, κατά τη γνώμη μου, αξίας τόσο στο περιεχόμενο όσο και στη μορφή του. Είναι μια πρόταση για το πώς μπορεί να αποδοθεί ένα πολιτικό ζήτημα μέσα από έναν βαθιά θεατρικό ποιητικό και ταυτόχρονα σύγχρονο λόγο».

Πώς διαχειρίζεστε τις δυσκολίες ενός μονολόγου και μάλιστα δραματικού;

Εχω την τύχη να μοιράζομαι τη σκηνή με τον Ισίδωρο Πάτερο, μουσικό, τραγουδιστή και συνθέτη της πρωτότυπης μουσικής της παράστασης. Οι δυο μας πάνω στη σκηνή έχουμε ουσιαστικά έναν συνεχή διάλογο, από μεριάς μου μέσω του λόγου και από πλευράς του μέσω της μουσικής και της φωνής του.

Με αυτήν την έννοια δεν έχω στιγμή νιώσει ότι μονολογώ κι αυτό μου εξασφαλίζει μεγάλη ερμηνευτική και σκηνική ασφάλεια. Επίσης, το ίδιο το κείμενο έρχεται να μου δώσει όλα εκείνα τα πλούσια υλικά που ανά πάσα στιγμή με εμπνέουν και με στηρίζουν ερμηνευτικά.

● Μια νεαρή αγωνίστρια αντιστέκεται μέχρι τέλους. Ζώντας την εποχή της απο-ιδεολογικοποίησης, τι μηνύματα στέλνει στο κοινό μια τέτοια ιστορία; Η ιστορική μνήμη μπορεί να κινητοποιήσει και να εμπνεύσει αγωνιστικότητα μέσα στις κοινωνικές συνθήκες του καιρού μας;

Η εποχή μας είναι πράγματι θολή και μπερδεμένη ιδεολογικά. Είμαστε αρκετά αποσυνδεδεμένοι από την Ιστορία και τους αγώνες του λαού μας. Ειδικά οι νεότερες γενιές, αν δεν έχουν την τύχη να προέρχονται από οικογένειες πολιτικοποιημένες, είναι στο έλεος της μεταμοντέρνας αντίληψης, της άρνησης οποιασδήποτε παράδοσης και σε σχέση με την ίδια την πολιτική.

Παρ’ όλα αυτά οι συνθήκες που διαμορφώνονται παγκόσμια είναι όλο και πιο ακραίες, και κατά τη γνώμη μου θα γεννήσουν την ανάγκη για αγώνες και σύνδεση με τις επαναστατικές παραδόσεις. Ενας από τους στόχους της παράστασής μας είναι να κοινωνήσει την ιστορική μνήμη στο σύγχρονο θεατρικό κοινό μέσα από το οντολογικό και γεμάτο αντιφάσεις ζήτημα της ζωής και του θανάτου ενός νέου ανθρώπου που έδρασε την εποχή της Αντίστασης στη γερμανική κατοχή.

Δηλαδή της πιο πρόσφατης επαναστατικής κατάστασης που έζησε η χώρα μας.

Η παράσταση παίχτηκε πέρσι στην Αθήνα και σε αρκετές πόλεις της Ελλάδας, στο Ρέθυμνο, στα Χανιά, στην Ικαρία, στην Κω, στην Πάτρα καθώς και στον ιστορικό χώρο εκτέλεσης της ίδιας της Αθηνάς Χατζηεσμέρ και χιλιάδων άλλων αγωνιστών, στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής.

Η αποδοχή και η υποστήριξη είναι συγκινητική και πηγή βαθιάς έμπνευσης για όλους όσοι συμμετέχουμε σε αυτήν τη δουλειά. Προσωπικά νιώθω κάθε παράσταση που δίνουμε ότι αποτελεί εμπειρία που μου δίνει κίνητρο και όραμα για να συνεχίσω να παλεύω, τόσο στη ζωή όσο και στο θέατρο. Νιώθω τυχερή που έχω αυτήν την εμπειρία νωρίς στην πορεία μου και μου δίνει ελπίδα το γεγονός ότι υπάρχει αυτό το μέρος του κοινού που αναζητά τέτοιου τύπου θεατρικές προτάσεις.

Θέατρο Επί Κολωνώ/Σκηνή Black Box (Ναυπλίου 12 και Λένορμαν 94, Κολωνός, τηλ.: 210-5138067) «Αθηνά Χατζηεσμέρ, ετών 17» της Θαλασσιάς Αντωνοπούλου.  Σκηνοθεσία-φωτισμοί: Σάββας Στρούμπος. Πρωτότυπη μουσική: Ισίδωρος Πάτερος. Κίνηση: Φαίδρα Σούτου. Ερμηνεύει η Ηλιάνα Μαυρομάτη. Μαζί της στη σκηνή ο μουσικοσυνθέτης Ισίδωρος Πάτερος. Κάθε Σάββατο, στις 18.30, μέχρι τις 18 Μαρτίου.

 

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας