Γιατί και για ποιον γράφουμε;

Δεν θα μπορούσαμε να δώσουμε μια μονοσήμαντη απάντηση: ο κάθε συγγραφέας έχει τελείως διαφορετικούς λόγους. Αν θέλαμε να γενικεύσουμε και να θεωρήσουμε τη λογοτεχνία στα πιο υψηλά επίπεδα και στις πιο αυθεντικές της εκδηλώσεις, θα έλεγα ότι όποιος γράφει το κάνει για να ικανοποιήσει μια ακαταμάχητη προσωπική ανάγκη, μια πνευματική και συναισθηματική απαίτηση που δεν είναι σε θέση και δεν επιθυμεί να σταματήσει και που θέλει να φέρει σε πέρας.

Μόνο οι «κακοί» συγγραφείς –και δυστυχώς είναι πολλοί– γράφουν με μοναδικό σκοπό το βιβλίο τους να πουλήσει αρκετά και να παράγει χρήμα. Αλλά γενικά ο «καλός» συγγραφέας δεν έχει αυτού του είδους τους λόγους, είναι μπροστά μόνο με τον εαυτό του, και όπως τα παιδάκια αισθάνονται την ανάγκη να τρέξουν και να παίξουν, αισθάνεται την ανάγκη να πάρει μολύβι και χαρτί και να γράψει.

Η συγγραφή δίνει την ψευδαίσθηση ότι μεταδίδεις ένα μήνυμα το οποίο ο κόσμος δεν μπορεί να αγνοήσει, αν και πολλές φορές ανακαλύπτουμε ότι ο κόσμος δεν αισθάνεται καθόλου την ανάγκη του και καμιά φορά αντιδρά σ’ αυτά που γράφει ο συγγραφέας. Παρ’ όλα αυτά όποιος γράφει έχει την ψευδαίσθηση να καταμαρτυρεί και –ας χρησιμοποιήσουμε αυτή την άσχημη λέξη- να διδάσκει, λίγοι όμως το καταφέρνουν και ακριβώς γι’ αυτό έγιναν μεγάλοι.

Αν αναρωτιόμαστε για ποιον γράφουμε, το πρόβλημα είναι σχεδόν το ίδιο: ο πραγματικός συγγραφέας γράφει για τον εαυτό του. Αλλά δεν έχει ποτέ μπροστά του, ενώ γράφει, ένα κοινό και δεν αναρωτιέται ποτέ αν το βιβλίο του θα αρέσει, αν θα πουλήσει πολλά αντίτυπα ή αν θα συναντήσει ευνοϊκές κριτικές.

Αντίθετα τον πραγματικό συγγραφέα δεν τον απασχολεί το πρόβλημα του κοινού. Καμιά φορά, κατά τη διάρκεια της συγγραφής, παρεμβαίνει ο εκδότης που τον προτρέπει να πραγματευτεί ένα ιδιαίτερο θέμα, να αναπτύξει περισσότερο ορισμένα μέρη, αλλά αυτό είναι μέρος του παιχνιδιού: πάντως, ένα γραμμένο κείμενο πρέπει να δημοσιευτεί, άρα πρέπει να περάσει από την κρίση και την εξέταση του εκδότη, ο οποίος πρώτα απ’ όλα μπορεί να δεχτεί ή να απορρίψει το ανέκδοτο∙ και, ακόμη κι αν το κάνει αποδεκτό, να προτείνει αλλαγές.

Ακόμη και σ’ αυτή την περίπτωση θα πρέπει να διακρίνουμε ανάμεσα στον υποχωρητικό συγγραφέα που αποδέχεται ν’ αλλάξει το έργο του και σ’ εκείνον που είναι αντίθετος με κίνδυνο να χαλάσει τη διαπραγμάτευση με τον εκδότη, γιατί είναι πιο ισχυρή η συνέπεια με τον εαυτό του.

* ομότιμος καθηγητής ΑΠΘ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας

Μέλος της
ΕΝΕΔ