Γαλλικό policier και ο serial killer του Τρίερ

Αδελφικοί εχθροί ★★★★½☆

(Frères ennemis, Βέλγιο, Γαλλία, 2018, 111’)

  • σκηνοθεσία: Νταβίντ Ελοφέν
  • ηθοποιοί: Ματίας Σχούναρτς, Ρεντά Κατέμπ

Ο Γάλλος σκηνοθέτης Νταβίντ Ελοφέν, πριν από τέσσερα χρόνια, με το «Μακριά από τους ανθρώπους», επέλεξε ένα κείμενο του Καμί και τον πόλεμο της Αλγερίας για να μιλήσει για τα πιο βαθιά υπαρξιακά διλήμματα. Τώρα ακολουθεί τη γραμμή του κλασικού γαλλικού policier, για να χτίσει τη δικής του κοπής διαχρονική τραγωδία, εξίσου διακριτικά, εξίσου δυνατά.

Η ταινία εκτυλίσσεται στα παρισινά προάστια, εκεί όπου μεγαλώνουν τα «παιδιά ενός κατώτερου Θεού», κάτω από το συγκαταβατικό βλέμμα της οργανωμένης κοινωνίας. Εκεί μεγάλωσαν ο Ντρις κι ο Μανουέλ, και οι δυο Γάλλοι αραβικής καταγωγής, αναθρεμμένοι στην αγκαλιά της μαφιόζικης οικογένειας που, μόνο αυτή, μπορούσε να εγγυηθεί ότι θα μεγαλώσουν. Τώρα, ο Μανουέλ έχει ακολουθήσει τα αναμενόμενα βήματα και συνεχίζει τη δουλειά της «οικογένειας», ενώ ο Ντρις έχει γυρίσει την πλάτη στην καταγωγή του κι έχει γίνει αστυνομικός, στη δίωξη ναρκωτικών. Οταν μια μεγάλη συμφωνία κο- καΐνης πηγαίνει εξαιρετικά στραβά, ο Ντρις κι ο Μανουέλ, ανάμεσα στην αδελφική αγάπη και το ενήλικο μίσος, συνειδητοποιούν ότι χρειάζονται ο ένας τον άλλον για να σωθούν.

Σ’ αυτή την κλασική ιστορία, την επίσης κλασικών προδιαγραφών, στιβαρή ταινία, ο Ελοφέν επενδύει μια γνώριμη αλλά τόσο ωραία διατυπωμένη συλλογιστική πάνω στις αντιθέσεις που, μαζί, συνθέτουν το πραγματικό πρόσωπο της ανθρώπινης συνείδησης. Ακολουθώντας τα καλύτερα πρότυπα του Μελβίλ, δίνοντας στην εικόνα του το σκοτάδι, την επίπεδη αίσθηση, τους χαμηλούς τόνους της ίδιας της ζωής των ηρώων του, περιπλανώμενος στις γεμάτες ξεχασμένα σκουπίδια αλάνες και τους γεμάτους κινδύνους διαδρόμους των πολυκατοικιών της υποβαθμισμένης γειτονιάς του, παίρνει το έγκλημα και την τιμωρία και τα κάνει ένα.

Μέσα σ’ αυτό το σύμπαν, η σωματική δύναμη κι η αστείρευτη, πάντα συνεσταλμένη, ευαισθησία του Ματίας Σχούναρτς και το σταθερό κύρος του Ρεντά Κατέμπ βρίσκουν το έδαφος να πλάσουν νέες διαστάσεις προσωπικών νόμων ηθικής, δυο αυτόφωτους, υπέροχους ρόλους.

Κι έτσι, ο Ελοφέν μιλά με τον δικό του τρόπο για τα μοιραία λάθη (όχι των ηρώων, αλλά της κοινωνίας), γι’ αυτή τη ζωή του περιθωρίου που κρύβει όλα τ’ αξιώματα της ύπαρξης. Αν το φινάλε του έρχεται ως ανατροπή, γρήγορα συνειδητοποιείς ότι ήταν προδιαγεγραμμένο. Κι αν η ταινία διατηρεί το σασπένς ενός θρίλερ, σωστά μεταφράζεται ως μια σύγχρονη τραγωδία που, όπως πάντα, στέκεται απορημένη μπροστά στην αναμέτρηση του ανθρώπου με το πεπρωμένο.

NOVACINEMA ODEON ΓΛΥΦΑΔΑ, ODEON ΟΠΕΡΑ, ΑΒΑΝΑ, ΑΤΛΑΝΤΙΣ, ΓΑΛΑΞΙΑΣ, ΔΕΞΑΜΕΝΗ, ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX, ΙΛΙΟΝ, ΣΠΟΡΤΙΝΓΚ

Με διαβατήριο τη γοητεία  ★★½☆☆☆

(The Charmer, Δανία, Σουηδία, 2017, 100’)

  • σκηνοθεσία: Μιλάντ Αλάμι
  • ηθοποιοί: Αρνταλάν Εσμαΐλι, Σόχο Ρεζανεχάντ

Ο Ισμαήλ, 30χρονος και γοητευτικός Ιρανός, ζει παράνομα στη Δανία και προσπαθεί, με τη γοητεία του, να κερδίσει την καρδιά μιας ντόπιας γυναίκας κι έτσι την άδεια παραμονής στη χώρα. Τη στιγμή που ο κυνισμός του Ισμαήλ καταρρέει και νιώθει ότι ερωτεύεται, το σφετεριστικό παρελθόν του έρχεται να τον συναντήσει. Βραβευμένο ντεμπούτο, σκηνοθετημένο με τη ρευστότητα του ονείρου ή της παραίσθησης, αντικρίζει το μεταναστευτικό από μια απρόσμενη κι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα πλευρά και μαζί τα ζητήματα της ταυτότητας και της ευθύνης.

Ευρώπη, το όνειρο  ★★½☆☆☆

(Ελλάδα, 2017, 80’)

  • σκηνοθεσία: Αννέτα Παπαθανασίου, Αγγελος Κοβότσος

Τρεις νέοι άνδρες, ο Πατρινός Ανδρέας, ο Σύρος Αμπντάλα και ο Αφγανός Αλί, ονειρεύονται την απόδρασή τους στην «Ευρώπη του ονείρου». Δυο από τους πιο ενδιαφέροντες ντοκιμαντερίστες της ελληνικής παραγωγής συνεργάζονται για ν’ αποτυπώσουν αυτά τα όνειρά τους, καθώς γκρεμίζονται ή παίρνουν φτερά.

Παρότι το θέμα της φρούδας ελπίδας μιας ανύπαρκτης, στην πραγματικότητα, Ευρώπης έχει γίνει αντικείμενο σπουδαίων ντοκιμαντέρ τα τελευταία χρόνια και παρότι ο παραλληλισμός του Ελληνα έφηβου με οικονομικά προβλήματα και των δυο προσφύγων δημιουργεί νοηματικές ανισότητες, η ταινία είναι επίκαιρη, ευαίσθητη και δυνατή, όσο τα πρόσωπα και ο λόγος των ηρώων της. Το ντοκιμαντέρ θα προβάλλεται από το Σάββατο 13 Οκτωβρίου στον «Δαναό», συνοδεία θεματικών συζητήσεων, με πρώτο ομιλητή τον αντιδήμαρχο Αθηναίων για τη Μετανάστευση, Λευτέρη Παπαγιαννάκη.

Το σπίτι που έχτισε ο Τζακ  ★★★½☆☆

(The house that Jack built, Δανία, Γαλλία, Γερμανία, Σουηδία, 2018, 155’)

  • σκηνοθεσία: Λαρς φον Τρίερ
  • ηθοποιοί: Ματ Ντίλον, Μπρούνο Γκανς, Ούμα Θέρμαν, Ράιλι Κίο

Το να βάλει κανείς «αστεράκια» ή να αξιολογήσει συμβατικά αυτή τη νέα ταινία του Λαρς φον Τρίερ είναι μάλλον παραπλανητικό. Αυτό είναι το φιλμ που όποιος δεν γνωρίζει το έργο του σκηνοθέτη θα βρει οριακά αφόρητο, αλλά όποιος έχει παρακολουθήσει την επί της οθόνης μεγαλειώδη υπαρξιακή αγωνία και καλλιτεχνική πρωτοπορία του, θα συγκινηθεί βαθιά, αν όχι με τις αιματοβαμμένες περιπλανήσεις του ήρωα, σίγουρα με την αυτοαναφορική οδύνη του δημιουργού του.

Αφηγητής της ταινίας είναι ο Τζακ του Ματ Ντίλον, ένας serial killer που ανασυνθέτει για τον θεατή τις 5 δολοφονίες-ορόσημο της καριέρας του, η καθεμιά πιο βίαιη, πιο θεατρική, πιο υπερβολική από την άλλη. Παράλληλα, ο Τζακ συναντιέται και συνομιλεί μ’ ένα εξομολογητή ή ψυχαναλυτή ή Θεό, με τον οποίο μοιράζεται τις σκέψεις και τα διλήμματά του.

Ακολουθώντας την εικαστική διαδρομή που ξεκίνησε με το «Melancholia», ο Τρίερ φτιάχνει ένα φιλμ του οποίου κάθε πλάνο είναι ένας νεο-μπαρόκ πίνακας. Μέσα σ’ αυτόν, τοποθετεί το alter-ego του, μια και ο Τζακ είναι ξεκάθαρα η δική του συνείδηση που μοιράζεται τα «εγκλήματά» της και απευθύνεται στο κοινό, ζητώντας να εξηγηθεί, να μοιραστεί, να συνεννοηθεί με το απέναντι βλέμμα με το οποίο ανέκαθεν είχε… δυσκολίες επικοινωνίας.

Σ’ ένα φιλμ που γίνεται ολοένα και πιο βίαιο και ολοένα και πιο αστείο –με το πικρό, κυνικό χιούμορ που χαρακτηρίζει το έργο του Τρίερ– ο σκηνοθέτης καταπιάνεται με όλα όσα του έχουν στο παρελθόν καταλογίσει, τον μισογυνισμό, τον μισανθρωπισμό, την προβοκατόρικη πρόθεση, τον ναρκισσισμό, ακόμα και τον φασισμό, κι επιχειρεί, σε καμία περίπτωση ν’ απολογηθεί, αλλά σίγουρα να κάνει τον απολογισμό του. Συνδέοντας την τέχνη με τη βία, όχι επειδή ο ήρωάς του είναι κατ’ εξακολούθηση δολοφόνος, αλλά επειδή η αφοσίωση σ’ ένα δημιουργικό όραμα απαιτεί αίμα.

Πάνω απ’ όλα, παρά το ανεκδιήγητο τελευταίο μέρος της, η ταινία είναι ένας ουσιώδης και σημαντικός στοχασμός, κατασκευασμένος κομμάτι κομμάτι σαν το σπίτι του Τζακ, ένα φιλοσοφικό δοκίμιο καμουφλαρισμένο ως ταινία τρόμου και, τελικά, φαντασίας. Μια δήλωση του Τρίερ ενάντια στην «αστυνόμευση» του σινεμά του και μια αυτοκαταστροφική και μαζί υπέροχη παραδοχή ότι η τέχνη οφείλει να προκαλεί, έστω κι αν αυτό οδηγεί τον καλλιτέχνη στον «θάνατο» ή στην «αυτοκτονία».

VILLAGE MALL, VILLAGE PARK ΡΕΝΤΗ, VILLAGE ΦΑΛΗΡΟ, WEST CITY ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ, ΑΕΛΛΩ CINEMAX, ΑΙΓΛΗ, ΑΤΛΑΝΤΙΣ, ΙΝΤΕΑΛ, ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX, ΝΙΡΒΑΝΑ, ΟΣΚΑΡ, ΣΙΝΕΑΚ, ΣΙΝΕΡΑΜΑ

Η μεγάλη νύχτα του Φρανσίσκο Σάνκτις ★★½☆☆☆

(La larga noche de Francisco Sanctis, Αργεντινή, 2016, 78’)

  • σκηνοθεσία: Φρανσίσκο Μάρκες, Αντρέα Τέστα
  • ηθοποιοί: Ντιέγκο Βελάσκες, Λάουρα Παρέδες

Στο Μπουένος Αϊρες του 1977 και της χούντας, ο Φρανσίσκο Σάνκτις, ένας ήσυχος μεσοαστός με επαναστατικό παρελθόν, μαθαίνει για μια επικείμενη απαγωγή. Μέσα σ’ ένα βράδυ, πρέπει ν’ αποφασίσει αν θα προσπαθήσει να την ανατρέψει, θέτοντας σε κίνδυνο τη ζωή του, ή αν, απλώς, θα στρέψει αλλού το βλέμμα.

Μεταξύ φιλμ νουάρ και ταινίας καταγγελίας, το ντεμπούτο των δυο Αργεντίνων σκηνοθετών, με ντεμπούτο στο Φεστιβάλ Κανών, θα μπορούσε να είναι μια από τις πιο πολυσυζητημένες ταινίες της σεζόν, αν δεν παγιδευόταν τόσο ναρκισσιστικά στη φόρμα της.

Alpha ★★½☆☆☆

(ΗΠΑ, 2018, 96’)

  • σκηνοθεσία: Αλμπερτ Χιουζ
  • ηθοποιοί: Κόντι Σμιτ-ΜακΦί, Γιοχάνες Χάουκουρ Γιοχάνεσον

Στην προϊστορική εποχή, ένας νέος άνδρας που έχει πάει σε ομαδικό κυνήγι, τραυματίζεται κι αναγκάζεται να μάθει να ζει μόνος του στη φύση. Εκεί θα συναντήσει έναν λύκο, εγκαταλελειμμένο από την αγέλη του. Οι δυο τους θα μάθουν να συμβιώνουν και να υποστηρίζουν ο ένας τον άλλο στον αγώνα επιβίωσης. Μια εντυπωσιακή ταινία για τη σχέση της φύσης με τον άνθρωπο, όχι μόνο μεγαλειωδώς θεαματική, αλλά και πραγματικά ανθρώπινη κι ευαίσθητη, ιδιαίτερα για μικρότερους θεατές.

Σκοτεινός διάδρομος ★★☆☆☆

(Down a dark hall, Ισπανία, ΗΠΑ, 2018, 96’)

  • σκηνοθεσία: Ροντρίγκο Κορτές
  • ηθοποιοί: Ανασοφία Ρομπ, Ούμα Θέρμαν

Η ατίθαση έφηβη Κιτ Γκόρντι τοποθετείται από τους γονείς της σ’ ένα οικοτροφείο που υπόσχεται να την τιθασεύσει. Εκεί, η Κιτ θ’ ανακαλύψει κρυφά ταλέντα δικά της και των συμμαθητριών της, κάτω από την επιμέλεια της μυστηριώδους Μαντάμ Τουρέτ και υπό την απειλή των μυστικών που κρύβει το σχολείο.

Διασκευή του μυθιστορήματος γοτθικού τρόμου της Λόις Ντάνκαν του 1974 από τον σκηνοθέτη του αριστοτεχνικού «Buried» ο οποίος, ωστόσο, εδώ, δυσκολεύεται να βρει την ισορροπία ανάμεσα στο ενήλικο και το εφηβικό, στο βαθιά σκοτεινό και στην καρικατούρα.

 

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας