(Επι)στροφή στο μαύρο παρελθόν

bolsonaro.jpg

Ζαΐρ Μπολσονάρο AP Photo/Andre Penner

Πριν από λίγους μήνες, το σενάριο θα έμοιαζε σουρεαλιστικό: Ενας ακροδεξιός πρώην στρατιωτικός, νοσταλγός της χούντας, ρατσιστής, μισογύνης, ομοφοβικός, με εκλογικό ταίρι κάποιον που μιλά για «λεύκανση της φυλής» και θεωρεί την «ατιμία των μαύρων» υπεύθυνη για πολλά δεινά, κερδίζει τις εκλογές στη Βραζιλία, μια χώρα όπου η χούντα έπεσε το 1985 και περίπου οι μισοί κάτοικοι είναι μαύροι, Ινδιάνοι και μιγάδες.

Κι όμως ο Ζαΐρ Μπολσονάρο πέτυχε μια θεαματική νίκη στις προεδρικές εκλογές της Βραζιλίας την Κυριακή, λαμβάνοντας το 46%, μόλις λίγες μονάδες κάτω από το 50% που θα χρειαζόταν για να μην πάει σε δεύτερο γύρο.

Αυτό συνέβη στην ίδια ακριβώς χώρα όπου ώς το καλοκαίρι ο πρώην πρόεδρος, Λουίς Ινάσιο «Λούλα» Ντα Σίλβα, αν και φυλακισμένος για οικονομικά σκάνδαλα, ήταν το φαβορί των εκλογών.

Δεύτερος με μεγάλη διαφορά (29%) ο πρώην δήμαρχος του Σάο Πάολο, Φερνάντο Ανταντ, και «διάδοχος» του Λούλα για λογαριασμό του ΡΤ (Κόμμα των Εργατών), που ωστόσο δεν μπόρεσε να καρπωθεί τη δημοτικότητα του πρώην προέδρου, ενώ ταυτόχρονα πλήρωσε τα αμαρτήματα του κόμματος που κυβερνούσε τη Βραζιλία για 14 χρόνια.

Ταξικό πρόσημο

Γιατί συνέβη αυτό; Τα συμπεράσματα των περισσότερων αναλυτών συγκλίνουν χονδρικά στα εξής: απέχθεια για τη διαφθορά των συστημικών κομμάτων, εγκληματικότητα, οικονομική ανασφάλεια, γοητεία από τον «αντισυστημικό» λόγο του Μπολσονάρο σε συνδυασμό με μια καταιγιστική διαδικτυακή καμπάνια διανθισμένη με μπόλικα fake news.

Η ψήφος, ωστόσο, είχε και ταξικό πρόσημο. Ο Μπολσονάρο επικράτησε στα 17 από τα 27 κρατίδια της Βραζιλίας, κυρίως στα βόρεια, τα ανατολικά και τα πλουσιότερα.

Τον πολιτικό κληρονόμο του Λούλα τον στήριξαν οι φτωχότερες περιοχές του Νότου και της Δύσης. Επίσης, οι μέχρι τώρα δημοσκοπήσεις έδειχναν ότι οι ψηφοφόροι του ακροδεξιού είναι κυρίως άτομα με μέσο και ανώτερο μορφωτικό επίπεδο, εύποροι και άντρες στην πλειονότητά τους.

Τα προγνωστικά δεν είναι ιδιαίτερα ευοίωνα για τον Ανταντ. Αυτά που μέχρι πρότινος έδειχναν μια μάχη σώμα με σώμα στον δεύτερο γύρο στις 28 Οκτωβρίου.

«Θα χρειαζόταν πραγματικά ένα θαύμα για να αντιστρέψει την κατάσταση ο Φερνάντο Ανταντ», λέει η ανταποκρίτρια της Le Monde στη Βραζιλία, Κλερ Γκατινουά.

Επισημαίνει μάλιστα ότι, από το 1985 που αποκαταστάθηκε η δημοκρατία, ο νικητής του πρώτου γύρου δεν έχασε ποτέ στον δεύτερο.

Μέχρι στιγμής, μόνο ο Σίρο Γκόμες, ο επικεφαλής του κεντροαριστερού PDT, τάχθηκε αμέσως στο πλευρό του Ανταντ για τον δεύτερο γύρο.

Το κεντροδεξιό PSDB του απερχόμενου προέδρου Μισέλ Τέμερ αναμένεται να εκφράσει τη θέση του σήμερα. Απομένει να δούμε ποια γραμμή θα δώσουν οι επικεφαλής των υπόλοιπων κομμάτων στους ψηφοφόρους τους και, κυρίως, αν θα εισακουστούν.

«Χρειαζόμαστε μια ευρεία δημοκρατική συμμαχία», λέει στη βρετανική Guardian η Βραζιλιάνα ιστορικός Ελοΐζα Στάρλινγκ, προκειμένου να αποτραπεί η επιστροφή στην «τυραννία».

«Η συμμαχία αυτή», συνεχίζει, «δεν μπορεί να είναι μόνο κεντροαριστερή. Θα πρέπει να συμπεριλάβει όλους όσοι είναι πρόθυμοι να υπερασπιστούν τη δημοκρατία, όποιοι κι αν είναι».

 

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας