Είπαν για τον Αρη

semertzidis_zografos_velouxiotis.jpg

Ο Βάλιας Σεμερτζίδης ζωγραφίζει τον Μαυροσκούφη Λέοντα Ο Βάλιας Σεμερτζίδης ζωγραφίζει τον Μαυροσκούφη Λέοντα. Πίσω του στέκεται όρθιος και παρακολουθεί ο Αρης | Φωτ.: Σπύρος Μελετζής

Τα σχόλια των Κρις Γουντχάουζ, Εντι Μάγιερς, Κ. Βάρναλη, Κομνηνού Πυρομάγλου, Ν. Ζαχαριάδη, Στ. Σαράφη, Παναγιώτη Κανελλόπουλου και των Ναζί για τον Αρη Βελουχιώτη.

Κρις Γουντχάουζ

«Ο Αρης Βελουχιώτης ήταν η πολεμική μεγαλοφυΐα του ΕΛΑΣ» (Κρ. Γουντχάουζ: «Το μήλο της έριδος», εκδόσεις ΕΞΑΝΤΑΣ, σελ. 107).

Εντι Μάγιερς

Εντυ Μάγιερς

«Μια μέρα άκουσα πως υπήρχε στα περίχωρα ένας αντάρτης αρχηγός που στα βουνά τον ήξεραν σαν ‘‘Αρη Βελουχιώτη’’ και που αργότερα ανακαλύψαμε ότι ήταν ο Αθανάσιος Κλάρας…

»Το όνομά του φαινόταν να βρίσκεται στα χείλη όλων των χωρικών… Είπα στο Ζέρβα και στον Αρη (σ.σ. μετά την ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου) ότι θα τους πρότεινα (όπως και αρκετούς άλλους) για παράσημο.

»Οταν το άκουσε ο Αρης απάντησε: ‘‘Δεν θέλω παράσημο. Θέλω αρβύλες για τους αντάρτες μου’’». (Εντι Μάγιερς: «Η Ελληνική Περιπλοκή», Εκδόσεις ΕΞΑΝΤΑΣ, σελ. 59- 60 και 84).

Κ. Βάρναλης

Κώστας Βάρναλης

«Θρυλικός ο Αρης Βελουχιώτης. Ο πρώτος που άρχισε την Αντίσταση του λαού στα βουνά κι ο τελευταίος που την έκλεισε με τον τραγικό του θάνατο.

»Η πρώτη ψυχή του αγώνα κι η τελευταία πνοή. Λίγοι το καταλάβανε, όπως ο Αρης, πως οι εχθροί της Ελλάδας (ξένοι και ντόπιοι) θα μετατρέπανε τη νίκη του έθνους σε νίκη των εχθρών του. Τιμή και δόξα στο ασύγκριτο παλληκάρι.

»Τιμή και δόξα και στον λαό που τόνε γέννησε». (Π. Λαγδά: «Αρης Βελουχιώτης: Ο πρώτος του αγώνα», Εκδόσεις ΚΥΨΕΛΗ, σελ. 35).

Κομνηνός Πυρομάγλου (υπαρχηγός του ΕΔΕΣ

Κομνηνός Πυρομάγλου

«Ωστόσο η πιο ισχυρά και η πιο δυναμική προσωπικότης μεταξύ της τριανδρίας του ΕΛΑΣ (Βελουχιώτης, Σαράφης, Τζήμας) ήταν ο Αρης Βελουχιώτης. Ο Βελουχιώτης ήταν ο κατεξοχήν ανεγνωρισμένος και ο δυναμικός αρχηγός του ΕΛΑΣ.

»Αυτός επέβαλε τη σιδηρά πειθαρχία στα τμήματα του ΕΛΑΣ, προ παντός στη Ρούμελη. Ηταν πανταχού παρών, εμπνέων τον θαυμασμό και τον φόβο, μεταδίδων εμπιστοσύνη και αισιοδοξία στους αντάρτες του και απογοήτευση στους άλλους.

»Χωρίς κανένα ενδοιασμό έπαιρνε τις πιο τολμηρές και τις πιο επικίνδυνες αποφάσεις. Πολλές φορές ήταν ικανός για ρομαντικές και συναισθηματικές εκδηλώσεις και πράξεις.

»Σε άλλες περιπτώσεις ήταν άγριος και ανένδοτα σκληρός. Η στιγμιαία του αδυναμία στη φυλακή, υπό την 4η Αυγούστου, δεν τον ημπόδισε να παραμείνει κομμουνιστής με όλη του την καρδιά και τη σκέψι.

»Επίστευε με όλη του τη δύναμι στην κοινωνική επανάστασι. Είχε παραμείνη Ελλην ώς το κόκκαλο...» (Κ. Πυρομάγλου: «Ο Δούρειος Ιππος», Εκδόσεις ΔΩΔΩΝΗ, σελ. 82).

Οι Ναζί για τον Αρη

 «ΑΡΗΣ ΒΕΛΟΥΧΙΩΤΗΣ ή ΚΛΑΡΑΣ. Πρώην πολιτικός επίτροπος και αρχισυμμορίτης του ΕΛΑΣ, πρώην εγκληματίας και φανατικός κομμουνιστής. Ιδρυτής της Σοβιετικής Δημοκρατίας Πελοποννήσου και αρχηγός των εκεί συμμοριών του ΕΛΑΣ».

(Τα παραπάνω προέρχονται από τα μυστικά αρχεία της Βέρμαχτ στην Ελλάδα. Το σχετικό έγγραφο που αναφέρεται στον ΑΡΗ φέρει ημερομηνία 26/9/1944. Δημοσιεύτηκε, μαζί με άλλα έγγραφα από τα Ναζιστικά αρχεία στο βιβλίο του καθηγητή Πολυχρόνη Ενεπεκίδη «Η Ελληνική Αντίστασις 1941-1944», εκδόσεις ΕΣΤΙΑ, σελ. 35).

Ν. Ζαχαριάδης (στο τελευταίο του γράμμα)

Nίκος Ζαχαριάδης

«-Για τη Βάρκιζα: η συμφωνία ήταν κρατική πράξη. Εγώ δεν μπορούσα να τη διαγράψω με μια μονοκοντυλιά δίχως να προκαλέσω χάος και ανεπανόρθωτο, τότε, χτύπημα του κινήματος. Οταν τον Ιούνη ή Ιούλη του 1945 έγραψα στο ‘‘Ρίζο’’ ότι ‘‘Βάρκιζα δε θα ξαναγίνει’’ ήρθαν οι Σιάντος- Παρτσαλίδης και μου ζήτησαν εξηγήσεις.

»Η 2η Ολομέλεια που έγινε ακριβώς στην επέτειο της υπογραφής της Βάρκιζας πολιτικά- ουσιαστικά αναίρεσε τη συμφωνία εκείνη. Και τούτο ακόμα: εκείνος ακριβώς ο χαρακτήρας της Βάρκιζας (κρατική πράξη) με ανάγκασε ν' αποδοκιμάσω το Βελουχιώτη παρά το ότι τον εχτιμούσα παλιά...» (Π. Ανταίου: «Ν. Ζαχαριάδης: Θύτης και θύμα», Εκδόσεις ΦΥΤΡΑΚΗ, σελ. 502).

Στ. Σαράφης

Στ. Σαράφης

«Ετσι χάθηκε ο Αρης ο οποίος άσχετα από τα ελατ­τώματα και τα σφάλματά του ήταν ένας γενναίος και ι­κανός αγωνιστής με καλή τακτική αντίληψη και πολλά του οφείλει ο αντάρτικος στρατός του ΕΛΑΣ, ιδιαίτερα στην αρχή της συγκρότησής του…

»Εμένα ιδιαίτερα ο θάνατος του Αρη με λύπησε γιατί ήμασταν μαζί δύο χρόνια περίπου στη διοίκηση του ΕΛΑΣ και άσχετα με τα ελαττώματά του και ορισμένες ακρότητες που οφείλονταν σ' ένα αίσθημα κατωτερότητας γιατί είχε υπογράψει δήλωση, την εποχή της δικτατορίας του Μεταξά, και την ουζοποσία, η συνεργασία μας ήταν πολύ καλή και πολλές φορές η επιμονή μου και ο τρόπος της συμπεριφοράς μου απέναντί του, συντέλεσαν ώστε να προλάβω αρκετά θλιβερά πράγματα». (Στ. Σαράφης: «Μετά τη Βάρκιζα», εκδόσεις ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ, σελ. 17- 18).

Παναγιώτης Κανελλόπουλος

Παναγιώτης Κανελλόπουλος

«Δεν νομίζω ότι ο Αρης είχε θεωρητική κατάρτιση αλλά πάντως ήταν ένας ευφυής άνθρωπος. Οι άμεσοι ακόλουθοί του, οι λεγόμενοι μαυροσκούφηδες, ήταν πάρα πολύ αφοσιωμένοι και τον ελάτρευαν. Αυτό το είδα, το διαπίστωσα» (Εφημερίδα ΠΡΩΤΗ, 23/9/1986- συνομιλία με τον Φ. Οικονομίδη).

Μέλος της
ΕΝΕΔ