Το δημοσιογραφικό απόρρητο

diki.jpg

Από προηγούμενη συνεδρίασης στη δίκη της Χ.Α. | EUROKINISSI

Πολλές ήταν οι αντιδράσεις που προβλήθηκαν από μερίδα συνηγόρων των χρυσαυγιτών στη διάρκεια της κατάθεσης του συντάκτη της «Εφ.Συν.» σχετικά με το δημοσιογραφικό απόρρητο και την προστασία του. Αξίζει λοιπόν να θυμίσουμε μερικά από τα θεμελιώδη που ισχύουν.

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) έχει αποφανθεί ότι ο εξαναγκασμός των δημοσιογράφων να αποκαλύπτουν την πηγή της πληροφόρησής τους συνιστά παραβίαση του άρ. 10 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ), το οποίο κατοχυρώνει το δικαίωμα σεβασμού στην ελευθερία έκφρασης και πληροφόρησης. Το δημοσιογραφικό απόρρητο τυγχάνει ευρείας αναγνώρισης και σε επίπεδο γενικού διεθνούς δικαίου.

Τα ελληνικά δικαστήρια, ακολουθώντας τον ίδιο συλλογισμό με το ΕΔΔΑ, έχουν αναγνωρίσει το δημοσιογραφικό απόρρητο μέσα από την ένταξή του στην ελευθερία της έκφρασης και του Τύπου, όπως αυτή κατοχυρώνεται από το Σύνταγμα και τις λοιπές διεθνείς συμβάσεις.

Η νομολογία του ΕΔΔΑ αναγνωρίζει επίσης στον Τύπο τον ρόλο του «δημόσιου άγρυπνου φρουρού», ρόλος ο οποίος προφανώς θα ακυρωνόταν εάν ο δημοσιογράφος είχε υποχρέωση να αποκαλύπτει τις πηγές του, αφού ουσιαστικά κάτι τέτοιο θα δυσχέραινε υπέρμετρα, εάν όχι θα ακύρωνε, την πρόσβασή του στις πηγές και άρα την πρόσβαση του δημοσιογράφου (και του κοινού) στην πληροφορία.

Ο αλ.-Ι. Καργόπουλος στη μελέτη του «Το δημοσιογραφικό απόρρητο» πραγματεύεται ακριβώς αυτό, το δικαίωμα δηλαδή του δημοσιογράφου να μην αποκαλύπτει τις πηγές της πληροφόρησής του, ακόμα και ενώπιον των δικαστικών αρχών.

Το δημοσιογραφικό απόρρητο, γράφει, παρ' όλο που δεν έχει θεσπιστεί ρητά από τον Ελληνα νομοθέτη, εντάσσεται τελολογικά στο νομικό πλαίσιο της εν γένει ελευθερίας της έκφρασης και του Τύπου, όπως αυτή θεμελιώνεται στο άρθρο 14 του Συντάγματος και στο άρθρο 10 της ΕΣΔΑ.

Επίσης, «το πλήθος των πηγών του διεθνούς δικαίου των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των διαφόρων εθνικών Συνταγμάτων και νομοθετημάτων καταδεικνύουν ότι το δημοσιογραφικό απόρρητο, όχι μόνο εντάσσεται στο άρθρο 14 του Συντάγματος και 10 της ΕΣΔΑ, αλλά υφίσταται και ως ένας γενικά αναγνωρισμένος κανόνας του διεθνούς δικαίου».

Εξάλλου, ο Κώδικας Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας της ΕΣΗΕΑ στο άρ. 14 τονίζει ότι «οι λειτουργοί έχουν την ηθική υποχρέωση να τηρούν την επαγγελματική εχεμύθεια αναφορικά με την πηγή πληροφοριών που λήφθηκαν εμπιστευτικά. Δημοσιογράφος δεν υποχρεούται να αποκαλύψει την πηγή των πληροφοριών του. Παράλληλα, είναι υποχρέωση του δημοσιογράφου να βεβαιώνεται ότι οι πηγές του και οι πληροφορίες που παρέχουν είναι έγκυρες».

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας