«Αυτοί είναι βουντού»…

valaoritis.jpg

Ο ποιητής Νάνος Βαλαωρίτης για τον ρατσισμό και τη Χρυσή Αυγή

Είναι, μπορεί να σκεφτείτε, βολική λύση να γεμίζεις τη σελίδα σου (την παρούσα, εν προκειμένω) με ξένα κείμενα (όπως διέπραξα το περασμένο Σάββατο). Είναι όμως κι ένας πειρασμός όταν πέφτεις σε κείμενα που σε κρατάνε.

Οπως αυτά που περιλαμβάνονται στο νέο τεύχος του τριμηνιαίου περιοδικού «Φρέαρ» (19, Ιούλιος 2017), που διευθύνει ο Δημήτρης Αγγελής. «Φρέαρ στο βάθος των περιστάσεων», όπως αυτοπροσδιορίζεται, ένα περιοδικό φροντισμένο, με ενδιαφέρουσα ύλη (που αντιλαμβάνομαι κάτω από ποιες αντιξοότητες εκδίδεται).

Πολλά τα κείμενα του νέου τεύχους, αλλά, λόγω χώρου, θα μνημονεύσω το αφιέρωμα για τα ανθρωπιστικά μαθήματα στο σχολείο (απ' όπου υπολογίζω κάποια στιγμή να δανειστώ μερικά στοιχεία) και θα σταθώ σε μια εκτενή συνέντευξη με τον ποιητή Νάνο Βαλαωρίτη, που υπογράφει ο ποιητής Αλέξανδρος Αηδώνης.

Ειδικότερα εκεί που αναφέρεται στον ρατσισμό και στον χαρακτήρα και τα καμώματα της Χρυσής Αυγής. Πριν, μερικά στοιχεία για τον Βαλαωρίτη -γνωστά λίγο πολύ- από το ίδιο κείμενο:

«Ποιητής, κριτικός, μεταφραστής, δοκιμιογράφος και πανεπιστημιακός, είναι ορισμένες μόνο από τις δραστηριότητες που τον συνοδεύουν και τον έκαναν ευρέως γνωστό στο ελληνικό και ξένο αναγνωστικό κοινό, όπως επίσης και οι σχέσεις που καλλιέργησε με Γάλλους υπερρεαλιστές, κυρίως όμως η φιλική σχέση που ανέπτυξε με τον πρύτανη του υπερρεαλιστικού κινήματος Αντρέ Μπρετόν, τη δεκαετία του ’50, κατά την παραμονή του στο Παρίσι.

Όλα αυτά καθιστούν τον Νάνο Βαλαωρίτη ως μια από τις πιο εμβληματικές μορφές στον χώρο των ελληνικών γραμμάτων». Κι ας προσθέσω ότι ο Νάνος Βαλαωρίτης, ο οποίος διανύει το 96ο έτος της ηλικίας του (γεννήθηκε το 1921 στη Λοζάνη), είναι δισέγγονος του ποιητή Αριστοτέλη Βαλαωρίτη κι έχει τιμηθεί, μεταξύ άλλων, με το Μεγάλο Βραβείο Λογοτεχνίας (2009).

Περί ρατσισμού

Και περνάω στο κομμάτι της συνέντευξης που προανέφερα:

• Η οικονομική κρίση, που συνεχίζει να δοκιμάζει τις αντοχές των Ελλήνων, ανέδειξε με τραγικό τρόπο, θα έλεγα, και μια άλλη παράμετρο της ανθρώπινης φύσης, αυτήν του υφέρποντος ρατσισμού. Είναι οι Ελληνες λαός ρατσιστών και ανάγωγων ανθρώπων;

«Οχι, δεν νομίζω να είναι ανάγωγοι και ρατσιστές, απλώς οι συνθήκες οι σημερινές είναι τόσο άθλιες που έχουμε αυτή την συρροή μεταναστών και η χώρα μας είναι ιδιαίτερα μικρή.

Κι επίσης, είμαστε μια χώρα φτωχή και δεν μπορούμε να εισάγουμε εκατομμύρια ανθρώπους και να τους φροντίζουμε, είναι αδύνατον. Και η Ευρώπη δεν μας δίνει αρκετή οικονομική βοήθεια, που θα έπρεπε. Και επίσης, να μας δώσει και την προστασία, ώστε να μην καταφτάνουν κατά χιλιάδες, συνέχεια.

Το ότι βέβαια έχουν εμφανιστεί ξενοφοβικές τάσεις στη χώρα μας είναι φυσικό, διότι περνάμε οικονομική κρίση και οι ξένοι, οποιοσδήποτε ξένος, θεωρείται κάπως σαν επιπλέον βάρος για την επιβίωση κάθε Ελληνα. Και αυτό έχει δημιουργήσει, δυστυχώς, μια φασιστική κίνηση, όπως η Χρυσή Αυγή, η οποία βασίζεται σε αυτόν τον φόβο, αλλά όχι μόνο στην Ελλάδα.

Αυτό το βλέπουμε καθαρότερα στη Γαλλία, με το Εθνικό Μέτωπο της Λεπέν, κι επίσης με τον Νάιτζελ Φάρατζ στην Αγγλία. Και σε άλλες χώρες, όπως η Ιταλία που παλεύει κι αυτή με το ίδιο πρόβλημα, γιατί είναι πολύ ανοικτή. Κι η Ισπανία είναι στην ίδια θέση με εμάς, μόνο που είναι μεγαλύτερες χώρες και έχουν περισσότερα εφόδια».

«Τέρατα»…

• Χρειάζεται θάρρος να δηλώνει κανείς, όπως στην προκειμένη στιγμή εσείς, ότι δεν έχω ξαναδεί τέτοιους δαίμονες, τέτοια τέρατα που φτύνουν μίσος και εκδίκηση. Αναφέρεστε βεβαίως στη Χρυσή Αυγή;

«Ναι, αυτό είναι ένα φαινόμενο, ομολογώ, που δεν το περίμενα, παρ’ όλο ότι έζησα την Κατοχή και υπήρχανε και οι συνεργάτες των Γερμανών, οι χίτες, οι ταγματασφαλίτες κ.τ.λ., τους οποίους αναγνωρίζαμε τότε».

•Οι οποίοι και δεν τιμωρήθηκαν μετά το τέλος του πoλέμου.

«Ναι, βέβαια. Τώρα αυτοί δεν έχουν καμία σχέση με τα τέρατα που εμφανίστηκαν τώρα τελευταία. Αυτοί είναι βουντού, είναι τελείως αρχαϊκής νοοτροπίας να ταυτίζονται με τον εχθρό μας και να παίζουν αυτή την κωμωδία, να είναι ναζήδες δηλαδή, ενώ ξέρουμε ότι οι ναζί μάς κόστισαν τουλάχιστον εξακόσιες χιλιάδες ζωές και την καταστροφή της χώρας μας.

Αυτό το βρίσκω τόσο παράλογο, που το αποδίδω μόνο σε έναν περίεργο μυστικισμό, ο οποίος συνορεύει με την τρέλα. Δεν εξηγείται διαφορετικά και δεν έχει εμφανιστεί με αυτό τον τρόπο σε καμιά άλλη χώρα, ούτε στη Γερμανία που είχανε ναζί, πουθενά δεν εμφανίστηκε το νεοναζιστικό κίνημα τόσο ακραίο»...

Στο πλαίσιο

Και μέσα στον καλοκαιριάτικο ζόφο, με τον καύσωνα, τις νεροποντές, τις μέδουσες, τους σεισμούς και τις αξιώσεις των δανειστών για νέους φόρους και περικοπές σε μισθούς και συντάξεις, κάποια χαμόγελα:

Η ευρωπαϊκή νίκη της Εθνικής νέων στο μπάσκετ, η πρωτιά των -επίσης- νέων μας στη Διεθνή Μαθηματική Ολυμπιάδα του Ρίο ντε Ζανέιρο και οι επιδόσεις των αθλητών μας στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα ΑμΕΑ στο Λονδίνο, συν το ευνοϊκό άνοιγμα στις αγορές, μπορούμε να πούμε, παραφράζοντας τον Αντώνη Σαμαράκη, ότι υπάρχει ελπίς.

Ηταν και η εκδήλωση στο προεδρικό μέγαρο για τα 43 χρόνια από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας. Υπερίσχυσε το «βαθύχρωμο ένδυμα» που όριζε η πρόσκληση, αλλά όχι και η γραβάτα – οπότε μερικοί εμφανίστηκαν άνευ.

Από γυναίκες, ελάχιστες, καθώς έχουν κοπεί οι διπλές προσκλήσεις – πλην υπουργών, βουλευτών και γενικώς αξιωματούχων (και χωρίς πασαρέλα, τι ενδιαφέρον να ’χει για τα κανάλια;). Κι από μπουφέ, κάποια υγρά και «καναπεδάκια» - μέτρο συνετό σε καιρούς λιτότητας. Και το σουλάτσο σ’ αυτόν τον υπέροχο κήπο, που άλλοτε νέμονταν βασιλιάδες και άρχοντες.

Κατά τα άλλα, ευκαιρία για συνάντηση με συναδέλφους (που έχουμε φτάσει να συναντάμε σε ξόδια και άγονες συνελεύσεις). Υποχρεωτικά χαμόγελα μεταξύ αντιτιθέμενων πολιτικών (τι να κάνουν, το απαιτούσε η περίσταση) και ο λόγος του Προέδρου της Δημοκρατίας για την ημέρα, που, παρά τα χάλια μας, δεν παύει να είναι ιστορική. Και θα ήταν πιο ιστορική αν ξέραμε να τη διαχειριστούμε καλύτερα…

ΚΑΙ… Οταν ο Αριστοφάνης (τι τραβάει…) παραμορφώνεται σε σύγχρονη επιθεώρηση και η Επίδαυρος (τι τραβάει πλέον κι αυτή) σε «Δελφινάριο».

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας