Από τον Θανάση Κλάρα στον Αρη Βελουχιώτη

mnimeio_ethnikis_antistasis_parnassos.jpg

 Το μνημείο Εθνικής Αντίστασης στον Παρνασσό Το μνημείο Εθνικής Αντίστασης στον Παρνασσό | Φωτό: Θοδωρής Αθανασιάδης

● 27 Αυγούστου 1905

Γεννιέται στη Λαμία το τρίτο παιδί του Δημήτρη και της Αγλαΐας Κλάρα, ο Θανάσης Κλάρας.

Η οικογένεια απέκτησε συνολικά τέσσερα παιδιά. Τα άλλα τρία ήταν: ο Περικλής, η Ευαγγελία και ο Μπάμπης.

Ο πατέρας του Θανάση Κλάρα ήταν δικηγόρος, αλλά είχε και κτηματική περιουσία, ελαιοτριβείο και σαπωνοποιείο.

● 1911-1922: Τα χρόνια της εκπαίδευσης

Ο Θανάσης Κλάρας γράφτηκε στο Δημοτικό Σχολείο του «Λαχανά» το 1911 και το 1915 στο σχολαρχείο.

Μετά το σχολαρχείο θα γραφτεί στο ανώτερο τμήμα της Αβερώφειου Γεωργικής Σχολής της Λάρισας (Μέση Γεωπονική Σχολή με τρίχρονη φοίτηση), απ' όπου και θα αποφοιτήσει το 1922.

Ο Θανάσης ήταν πολύ δραστήριος, σωστός ταραξίας, από πολύ μικρός.

Απείθαρχος, ανυπότακτος, ερχόταν συχνά αντιμέτωπος με τους κανόνες ζωής της μικρής κοινωνίας της Λαμίας.

Ετσι, όταν στα 1919 έφυγε για να σπουδάσει στη Λάρισα, «ησύχασε κι η Λαμία από την πέτρα του σκανδάλου της», γράφει ο αδελφός του Μπάμπης.

● 1922-1923: Παραλίγο γεωπόνος

Με τη βοήθεια του πατέρα του διορίζεται στη Γεωργική Υπηρεσία και αρχικά υπηρετεί στα Μπούκια (Παρανέστιο) Δράμας.

Το 1923 θα μετατεθεί στα Τρίκαλα. Γρήγορα, όμως, θα παραιτηθεί, ερχόμενος σε διαφωνία με την υπηρεσία, ειδικότερα δε με το καθεστώς της συναλλαγής και του ρουσφετιού που κυριαρχούσε στο Δημόσιο.

Κατόπιν θα αρνηθεί την πρόταση του πατέρα του να ασχοληθεί με την κτηματική περιουσία της οικογένειας και θα πάρει τον δρόμο προς την πρωτεύουσα για να φτιάξει μόνος του τη ζωή του.

● 1923-1925: Στην Αθήνα και στην ΟΚΝΕ

OKNE

Στη Αθήνα, στα τέλη του 1923-αρχές του 1924 συνδέθηκε στενά με τον κομμουνιστή συμπατριώτη του Τάκη Φίτσο, ο οποίος και τον έφερε σε επαφή με το κομμουνιστικό κίνημα.

Η αρχή της οργανωμένης δράσης του Θ. Κλάρα μέσα από τις γραμμές της ΟΚΝΕ τοποθετείται χρονολογικά στο 1924 με 1925.

● 1925-1927: Στρατιώτης στο Καλπάκι

Το 1925 που κλήθηκε να υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία, ο Θ. Κλάρας ήταν ήδη μέλος της Κομμουνιστικής Νεολαίας.

Αρχικά, λόγω της μόρφωσής του αλλά και των ικανοτήτων του, παίρνει τον βαθμό του δεκανέα και τον προτείνουν για τη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών. Στη σχολή δεν πρόκειται να πάει ποτέ.

Γρήγορα γίνεται γνωστή η επαναστατική του δράση, καθαιρείται από δεκανέας και στέλνεται ως «επικίνδυνος κομμουνιστής» να περάσει το υπόλοιπο της θητείας του περιορισμένος στο Καλπάκι, σε ορεινή περιοχή της Ηπείρου κοντά στο χωριό Δολιανά.

Το Καλπάκι ήταν «πειθαρχικός ουλαμός», το χειρότερο στρατιωτικό κάτεργο της εποχής, ένα πραγματικό, με όλη τη σημασία της λέξης, στρατόπεδο συγκέντρωσης.

Εκεί έστελναν τους κομμουνιστές αλλά και ποινικούς.

Στο Καλπάκι ο Θανάσης Κλάρας κράτησε στάση πραγματικού λαϊκού αγωνιστή και ο «Ριζοσπάστης» της εποχής πολλές φορές αναφέρει το όνομά του σε ρεπορτάζ από το μαρτυρικό στρατόπεδο.

● 1927-1936: Στην πρώτη γραμμή

Το 1927 απολύθηκε από τον στρατό. Επέστρεψε στην Αθήνα, συνδέθηκε και πάλι με την ΟΚΝΕ και γρήγορα αναδείχτηκε στέλεχός της.

Την ίδια χρονιά έγινε και μέλος του ΚΚΕ. Στην κομματική δουλειά δεν εμφανίζεται με το πραγματικό του όνομα αλλά με ψευδώνυμο για λόγους συνωμοτικούς.

Το ψευδώνυμο που χρησιμοποιεί είναι «Μιζέριας».

Λέγεται πως ο ίδιος το διάλεξε γιατί απηχούσε τη μιζέρια και την εξαθλίωση του λαού.

Στην ΟΚΝΕ δούλεψε σε διάφορες δουλειές, υπήρξε συντάκτης της εφημερίδας «Νεολαία» και μέλος της Περιφερειακής Επιτροπής Αθήνας της οργάνωσης.

Επίσης δούλεψε στο κομματικό «Σοσιαλιστικό Βιβλιοπωλείο», που είχε διευθυντή τον Γ. Ζέβγο, και είχε συνεργασία με τον «Ριζοσπάστη», ενώ αργότερα υπήρξε συντάκτης του.

Ανάμεσα στις κομματικές δουλειές που είχε, χρεώθηκε και ειδική δουλειά που μεταξύ άλλων αφορούσε την κομματική περιφρούρηση, την οργάνωση δραπετεύσεων αγωνιστών από τις φυλακές, την εξασφάλιση πλαστών ταυτοτήτων για τους παράνομους συντρόφους κ.λπ.

Από το 1934 ώς τη σύλληψή του από το καθεστώς της 4ης Αυγούστου ο Θανάσης Κλάρας χρησιμοποιήθηκε σε υπεύθυνες κομματικές δουλειές στην επαρχία (Μυτιλήνη, Εβρος, Μακεδονία κ.α.), όπου και ανταποκρίθηκε με επιτυχία.

Σε όλη την περίοδο της κομματικής του ζωής μέχρι το 1936 θα συλληφθεί, θα φυλακισθεί και θα εξοριστεί πολλές φορές.

● 1936-1939: Η μεταξική δικτατορία και η δήλωση

Η δικτατορία του Μεταξά κατάφερε να συλλάβει τον Θ. Κλάρα στα τέλη του 1936-αρχές του 1937 και να τον φυλακίσει στην Αίγινα.

Οταν όμως μεταφέρθηκε (1937) για να δικαστεί σε δεύτερο βαθμό στην Αθήνα, απέδρασε μέσα από το δικαστήριο.

Στο διάστημα αυτής της νέας παρανομίας του θα δουλέψει στην παράνομη κομματική δουλειά, στη Μακεδονία, αλλά θα τον ξανασυλλάβουν στη Δράμα και θα τον ξαναστείλουν στις Φυλακές της Αίγινας.

Στις αρχές Ιουνίου του 1939 τον στέλνουν στις Φυλακές της Κέρκυρας. Λίγες ημέρες μετά, στις 8 Ιουνίου υπογράφει δήλωση μετανοίας, αλλά δεν καταφέρνει να αποφυλακιστεί, καθώς το καθεστώς τού ζητάει και δεύτερη συμπληρωματική με την οποία να αποκηρύσσει ευθέως και με κατηγορηματικό τρόπο τον κομμουνισμό.

Τη συμπληρωματική δήλωση υπογράφει στις 27 Ιουνίου του 1939.

Από τις Φυλακές της Κέρκυρας θα αποφυλακιστεί στις 5 Σεπτεμβρίου του ιδίου έτους.

Η δήλωση μετανοίας θα τυραννάει τη συνείδησή του σε όλη του την υπόλοιπη ζωή.

Ομως, παρά τη δήλωση, ποτέ δεν ξεκόπηκε από την κομμουνιστική δράση.

● 1940-1944: Ο κορυφαίος της Αντίστασης

Με την έναρξη του ελληνο-ϊταλικού πολέμου ο Θ. Κλάρας θα βρεθεί στο Αλβανικό Μέτωπο ως λοχίας του Πυροβολικού.

Με την είσοδο της Γερμανίας στον πόλεμο και την κατάρρευση του μετώπου θα επιστρέψει στην Αθήνα.

Στις 15/5/1941 συμμετέχει σε σύσκεψη στο δασύλλιο της Καισαριανής με θέμα την οργάνωση της αντίστασης.

Παράλληλα ο ίδιος με δική του πρωτοβουλία συγκροτεί μηχανισμό τον οποίο και παραδίδει στη συνέχεια στη νέα Κ.Ε. που θα αναλάβει να ανασυγκροτήσει το ΚΚΕ.

Τον Νοέμβριο του 1941 στέλνεται από την Κ.Ε. του ΚΚΕ στη Ρούμελη για να εξετάσει τις δυνατότητες ανάπτυξης του αντάρτικου κινήματος. Επιστρέφει τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους, υποβάλλει σχετική έκθεση στο κόμμα, η οποία και εγκρίνεται.

Τον Ιανουάριο του 1942 βγαίνει οριστικά στο βουνό και αρχίζει τη δουλειά της συγκρότησης των ανταρτοομάδων.

Η δουλειά αυτή στέφεται με επιτυχία και στις 7/6/1942 θα μπει στο χωριό Δομνίτσα της Ευρυτανίας με το όνομα Αρης Βελουχιώτης. Από κει και μετά, το όνομά του θα αντηχήσει σε ολόκληρη την Ελλάδα.

Στις 2/5/1943 με τη συγκρότηση του Γενικού Στρατηγείου του ΕΛΑΣ θα οριστεί καπετάνιος του, μέλος της τριμερούς ηγεσίας, δίπλα στον Σαράφη που ήταν ο στρατιωτικός αρχηγός, και τον αντιπρόσωπο του ΕΑΜ –κάτι σαν πολιτικός επίτροπος– Α. Τζήμα-Σαμαρινιώτη.

Στις 22/4/1944 ο Αρης θα περάσει στην Πελοπόννησο με αποστολή να βοηθήσει στην ανάπτυξη του αντάρτικου κινήματος και στη συντριβή των εθνοπροδοτικών ταγμάτων ασφαλείας.

Πετυχαίνει στην αποστολή του απόλυτα και επιστρέφει στη Ρούμελη τον Οκτώβριο του ίδιου έτους.

Στις 20/10/1944 μπαίνει στη γενέτειρά του Λαμία, όπου γίνεται δεκτός από χιλιάδες κόσμο και εκφωνεί τη γνωστή ιστορική του ομιλία.

Στα Δεκεμβριανά δεν θα πάρει μέρος. Θα σταλεί μαζί με τον Σαράφη και τον κύριο όγκο των δυνάμεων του ΕΛΑΣ στην Ηπειρο εναντίον του Ζέρβα.

● 1945: Πορεία προς τον θάνατο

Αρης Βελουχιώτης Αρης Βελουχιώτης | Σκίτσο: Δ. Μεγαλίδης

Με την υπογραφή της Συμφωνίας της Βάρκιζας θα διαφωνήσει. Παρά τις διαφωνίες του, υπέγραψε τη διαταγή αποστράτευσης του ΕΛΑΣ, πειθαρχώντας στην κομματική γραμμή.

Στη συνέχεια, όμως, θα ξαναρχίσει την αντάρτικη δράση, επιχειρώντας να ανασυγκροτήσει τον ΕΛΑΣ και το ΕΑΜ με τα χαρακτηριστικά που είχαν στην περίοδο της τριπλής φασιστικής κατοχής 1941-1944.

Τον καινούργιο αντάρτικο στρατό που συγκροτεί τον ονομάζει «ΕΛΑΣ Νέος» και το ανασυγκροτημένο ΕΑΜ το ονομάζει «Μέτωπο Εθνικής Ανεξαρτησίας» (ΜΕΑ).

Η στάση του αυτή τελικά οδήγησε στην έντονη αποδοκιμασία και στη διαγραφή του από το ΚΚΕ.

Στις 15/6/1945 έξω από τη Μεσούντα θα δώσει ο ίδιος τέλος στη ζωή του με το περίστροφό του.

Τον αρχηγό θα ακολουθήσει στον θάνατο και ο πιστός του αντάρτης, ο Τζαβέλας.

Οι διώκτες τους θα αποκεφαλίσουν τους δύο νεκρούς συντρόφους και θα κρεμάσουν τα κεφάλια τους, από τις 18 ώς τις 20 Ιουνίου, σ' έναν φανοστάτη στα Τρίκαλα.

Η θηριωδία αυτή δείχνει πως ο πρωτοκαπετάνιος, ακόμη και νεκρός, συνέχιζε να τρομοκρατεί την αντίδραση.

Μέλος της
ΕΝΕΔ