«Αγαπώ τον χορό, δεν αγαπώ τους τίτλους»

Εμβληματικός χορευτής που σημάδεψε μια ολόκληρη περίοδο στα Μπολσόι και ένας από τους σπουδαιότερους δασκάλους χορού στην ιστορία του ρωσικού μπαλέτου.

Καλλιτεχνικός διευθυντής του Θεάτρου Στανισλάφσκι αλλά και της Ακαδημίας Χορού της Μόσχας. Ετεροθαλής αδελφός του Ελληνορώσου γλύπτη Ηρακλή Βαλλιάνου και γιος της μεγάλης Ρωσίδας μπαλαρίνας Ελενα Τσικβάιντζε.

Νικητής του Βραβείου Λένιν και σολίστας που θριάμβευσε στις απαιτητικές ρωσικές σκηνές. Είναι πολλοί οι λόγοι που τα Μπολσόι θέλουν να τιμήσουν τον Μιχαήλ Λαβρόφσκι.

Λίγο μετά την πανηγυρική παγκόσμια πρεμιέρα του στη Μόσχα (4 Μαΐου), το επετειακό αφιέρωμα που ετοίμασαν για τα 75 χρόνια του καταφτάνει στην Αθήνα.

Αύριο Κυριακή στο Θέατρο Δάσους Θεσσαλονίκης και το διήμερο 19-20 του μηνός στο Ηρώδειο θα θυμηθούμε μερικές στιγμές από τη σπουδαία καριέρα του, αλλά θα δούμε και πώς είναι να συνυπάρχουν στη σκηνή δύο μεγάλα κεφάλαια του χορού: ο δάσκαλος της ρωσικής κλασικής παράδοσης Μ. Λαβρόφσκι και ο άριστος «μαθητής» Ιβάν Βασίλιεφ (που πρόσφατα χόρεψε και αποθεώθηκε στο Μέγαρο Μουσικής).

Στο πρώτο μέρος του προγράμματος θα παρακολουθήσουμε την περίφημη χορογραφία του Λαβρόφσκι «Καζανόβας» -στην πλήρη εκδοχή της- και στο δεύτερο το «Νιζίνσκι», αφιερωμένο φυσικά στον πρώτο σταρ χορευτή στην ιστορία του μπαλέτου.

Στη δημιουργία αυτή, που μοιάζει με συνεύρεση δύο «ιερών τεράτων», πρωταγωνιστής είναι ο ίδιος ο Λαβρόφσκι.

Συγχρόνως, στην παράσταση υπάρχουν εμβόλιμα αποσπάσματα από αξέχαστες παραγωγές του παρελθόντος, όπως η «Ρωσίδα Μπαλαρίνα», ο «Δον Κιχώτης», το αντάτζιο από τον «Σπάρτακο», αλλά κι ένα κομμάτι-έκπληξη από την όπερα-μπαλέτο «Αμόκ», που θα παρουσιαστεί το 2018 σε σκηνοθεσία-χορογραφία του Λαβρόφσκι.

Ο Μιχαήλ Λαβρόφσκι σε παλαιότερη παράσταση Ο Μιχαήλ Λαβρόφσκι σε παλαιότερη παράσταση |

Ακαταπόνητος και με τις διακρίσεις του να γεμίζουν βιβλία, τελικά τι είναι αυτό που μετρά για τον Ρώσο καλλιτέχνη περισσότερο: Ο τίτλος του σπουδαιότερου δασκάλου του χορού στην ιστορία του ρωσικού μπαλέτου ή του κορυφαίου χορευτή;

«Αγαπώ τον χορό, δεν αγαπώ τους τίτλους. Δεν θα γινόμουν δάσκαλος αν δεν είχα προϋπάρξει χορευτής και αν δεν κουβαλούσα την εμπειρία του ερμηνευτή. Οπότε, ήταν φυσικό επακόλουθο για μένα να διδάξω. Ολη μου η ζωή γύρω από τον χορό περιστρέφεται».

• Ποιος, όμως, ήταν ο πρώτος άνθρωπος που διέκρινε το ταλέντο σας και πόσο σας επηρέασε;

Μεγάλωσα σε μια οικογένεια όπου η μητέρα μου, Ελενα Τσικβάιντζε, υπήρξε σπουδαία μπαλαρίνα και ο πατέρας μου, Λεονίντ Λαβρόφσκι, επίσης πανάξιος χορευτής και σημαντικός χορογράφος.

Οπως καταλαβαίνετε, με αυτούς τους γονείς, πρώτα χόρεψα και μετά περπάτησα... Σας πληροφορώ ότι και οι δύο ήταν πάντα πάρα πολύ αυστηροί μαζί μου και απαιτούσαν να δίνω στον χορό κάθε στιγμή τον καλύτερό μου εαυτό, απαιτούσαν να καταφέρνω το ακατόρθωτο.

• Συχνά ακούγονται πολύ δυσάρεστες ιστορίες για το τι συμβαίνει στους κόλπους των ρωσικών μπαλέτων.

Κοιτάξτε, η ζωή του χορευτή θεωρώ ότι είναι η πιο σκληρή δουλειά που μπορεί να κάνει ένας καλλιτέχνης. Απαιτεί διαρκή άσκηση.

Στην πραγματικότητα κάνεις πρωταθλητισμό και όπως σε όλες τις επιδόσεις αυτού του επιπέδου, οι συνθήκες είναι πάντα δύσκολες. Αλλά αυτή είναι μια κατάσταση που πρώτος από όλους εσύ την επιβάλλεις στον εαυτό σου, εάν θέλεις να συνεχίσεις να είσαι πρώτος, είτε χορεύεις σε ένα μεγάλο συγκρότημα είτε συνεχίζεις μακριά από αυτό.

• Εσείς ποια πράγματα θυσιάσατε και ποια αρνηθήκατε να διαπραγματευτείτε;

Δεν ξέρω αν στην πραγματικότητα θυσίασα κάτι, γιατί πάλεψα για το όνειρό μου. Οποιο όνειρο κι αν θες να κατακτήσεις, οφείλεις να κάνεις θυσίες.

Αδιαπραγμάτευτη για μένα ήταν μόνο η σκληρή δουλειά που έπρεπε να κάνω με τον εαυτό μου. Μπορεί την προηγούμενη βραδιά να είχα κερδίσει τα χειροκροτήματα και τις επευφημίες του κοινού, αλλά την επομένη σηκωνόμουν και δούλευα σκληρά με τον εαυτό μου.

Δεν έμενα ποτέ στο χειροκρότημα της προηγούμενης νύχτας. Αδιαμφισβήτητα, βέβαια, θυσίασα οικογενειακές στιγμές, παρ' όλο που η οικογένειά μου ήταν πάντα αρωγός της προσπάθειάς μου.

• Υπάρχει κάποια στιγμή που σκεφτήκατε να τα παρατήσετε; Κι αν ναι, με ποια αφορμή;

Ποτέ. Ηταν σαν να σκεφτόμουν να παρατήσω τον ίδιο μου τον εαυτό. Υπήρχαν στιγμές δύσκολες, αλλά αυτές με πείσμωναν.

Εξάλλου, όπως σας είπα, μεγάλωσα σε οικογένεια χορευτών και ήμουν λίγο-πολύ προετοιμασμένος για τις απαιτητικές συνθήκες που θα αντιμετώπιζα.

• Σήμερα είστε ικανοποιημένος από τον ρωσικό χορό;

Είμαι ικανοποιημένος πρώτα πρώτα από την ποιότητα των νέων χορευτών που βλέπω να υπάρχουν στη Ρωσία αυτή τη στιγμή. Ναι, είμαι αισιόδοξος.

• Πιστεύετε πως συμβαδίζει με τις παγκόσμιες εξελίξεις στον χώρο;

Φυσικά και συμβαδίζει. Οι χορευτές πλέον έχουν τη δυνατότητα να πηγαίνουν σε όλα τα μέρη του κόσμου και αυτό σημαίνει ανταλλαγή εμπειριών και συμπόρευση με τις νέες εξελίξεις.

• Eίναι το κλασικό μπαλέτο ένα χορευτικό είδος που μπορεί να αφομοιώσει τις σύγχρονες τάσεις;

Βεβαίως. Σας προσκαλώ να παρακολουθήσετε στο Ηρώδειο ένα απόσπασμα από το «Αμόκ» για να το διαπιστώσετε. Θα παρουσιαστεί σε παγκόσμια πρώτη και θα σας πείσει ότι το κλασικό μπαλέτο έχει αφομοιώσει τις σύγχρονες τάσεις.

Ολα εξελίσσονται, αλίμονο αν το μπαλέτο έμενε πίσω.

• Εσείς μεγαλουργήσατε σε δύο μπαλέτα («Δον Κιχώτης» και «Σπάρτακος») πολύ υψηλής δυσκολίας. Ηταν οι πιο αγαπημένοι σας ρόλοι;

Ο «Δον Κιχώτης» και ο «Σπάρτακος» είναι τα έργα που σημάδεψαν την καριέρα μου. Με τον «Σπάρτακο» εμφανίστηκα και πριν από 45 χρόνια στο Ηρώδειο.

Αγάπησα τη δυσκολία τους γιατί μέσα από αυτήν κατόρθωσα να δείξω τις δυνατότητες και την τεχνική μου. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως και οι υπόλοιποι ρόλοι που χόρεψα στη ζωή μου δεν ήταν σημαντικοί. Κάθε τι που ερμηνεύεις σε πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα.

«Ο Ιβάν Βασίλιεφ κάνει το τέλειο τελειότερο»

Ιβάν Βασίλιεφ Ιβάν Βασίλιεφ |

«Ιβάν ο Υπέροχος», «Το αγόρι που μπορεί να πετάξει», «Ρωσικός πύραυλος», «Διάδοχος του Νουρέγιεφ», «Διάδοχος του Μπαρίσνικοφ». 

Η φαντασία εξαντλείται όταν καλείται κανείς να περιγράψει ένα τόσο χαρισματικό πλάσμα όσο ο Ιβάν Βασίλιεφ. Στα 28 του χρόνια, ο χορευτής που ανδρώθηκε στα Μπολσόι (υπήρξε πρώτος χορευτής τους ώς το 2010) έχει σήμερα κατακτήσει τις σπουδαιότερες και πιο απαιτητικές χορευτικές σκηνές (από το American Ballet Theater και τη Σκάλα του Μιλάνου ώς το Κόβεν Γκάρντεν και το Μπαλέτο της Οπερας του Παρισιού). 

Είτε παρέα με την πρώην σύντροφό του, επίσης μεγάλη μπαλαρίνα Ναταλία Οσίποβα, είτε μόνος του, έχει χορέψει ήδη όλους σχεδόν τους πρωταγωνιστικούς ρόλους του κλασικού ρεπερτορίου: «Κουρσάρος», «Σπάρτακος», «Δον Κιχώτης», «Ζιζέλ», «Καρυοθραύστης», «Εσμεράλντα», «Λίμνη των Κύκνων», «Μπαγιαντέρα» κ.τ.λ.

Τι είναι αυτό που εντυπωσιάζει τον Μιχαήλ Λαβρόφσκι στον Βασίλιεφ; Και ποια δικά του χαρακτηριστικά αναγνωρίζει σε εκείνον σήμερα

«Αναγνωρίζω το πείσμα του, θαυμάζω την τεχνική του και με εντυπωσιάζει το άλμα του. Είμαι πολύ υπερήφανος για εκείνον, υπήρξε μαθητής μου και βλέπω καθημερινά τον αγώνα που κάνει να ξεπερνά κάθε στιγμή τον εαυτό του. Προσπαθεί διαρκώς να κάνει το τέλειο τελειότερο. Βλέπω στα μάτια του τη σπίθα, την ικανοποίηση όταν τα καταφέρνει και βλέπω την επιμονή του να προσφέρει στο κοινό την απόλυτη ερμηνεία».

• Εκτός από τον Βασίλιεφ, ποιους άλλους θεωρείτε κορυφαίους του χορού;

Δεν θα αναφέρω ονόματα, δεν το συνηθίζω, αλλά θεωρώ σημαντικούς όλους τους χορευτές που μετέχουν στο συγκεκριμένο Γκαλά στο Ηρώδειο. Είναι μεγάλα ονόματα και θέλω να τους ευχαριστήσω για τη συμμετοχή τους.

Ηταν όλοι τους μαθητές μου και αυτή τη στιγμή νιώθω χαρά που ξεπερνούν τον δάσκαλο. Μιλάω για τους Νίνα Καπτσόβα, Ιγκόρ Τσβίρκο, Μαρία Βινογκράντοβα.

 Info:

Πληροφορίες: 210 7258510, lavris.gr. 19-20/9, Ηρώδειο, εισιτήρια από 28 € έως 120 €. 17/9, Θέατρο Δάσους Θεσσαλονίκης, εισιτήρια από 28 € έως 85 €.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας