Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η απαρχή της οικονομικής υποτέλειας της νεότερης Ελλάδας στους ξένους

Τα λεγόμενα «δάνεια της ανεξαρτησίας», όπως ονομάστηκαν αυτά που πήρε τότε η επαναστατημένη Ελλάδα από την Αγγλία, ήταν δύο

«Η αυτοθυσία της μάνας». Εργο του Εμιλ ντε Λασάνκ

Η απαρχή της οικονομικής υποτέλειας της νεότερης Ελλάδας στους ξένους

  • A-
  • A+

Ο καθηγητής Ανδρέας Ανδρεάδης, γράφει: «Η κερδοσκοπική περίοδος, ήτις ήρξατο αναπτυσσομένη μεσούντος του 1823 […] ιδιάζον χαρακτηριστικόν έχει την ακράτητον ροπήν προς δάνεια ξένων κρατών, και δη κρατών μη επισήμως ανεγνωρισμένων, οία ήσαν λ.χ. τότε η Βραζιλία, η Χιλή, η Κολομβία κτλ. Δάνειον λοιπόν συναπτόμενον υπό λαού, ου τα κατορθώματα ελάμπρυνε και απαράμιλλος προπατορική αίγλη, δεν ήτο δυνατόν η να στεφθή υπό πλήρους επιτυχίας».

Είναι όμως χαρακτηριστικό, από τον πίνακα των δανείων που παραθέτει ο Ανδρεάδης και που εκδόθηκαν εκείνη την περίοδο για λογαριασμό διαφόρων κρατών, ότι η Ελλάδα δανείστηκε με τους χειρότερους όρους.

Τα λεγόμενα «δάνεια της ανεξαρτησίας»

Τα λεγόμενα «δάνεια της ανεξαρτησίας», όπως ονομάστηκαν αυτά που πήρε τότε η επαναστατημένη Ελλάδα από την Αγγλία, ήταν δύο: το ένα, του 1824, ονομαστικής αξίας 800.000 λιρών, και το άλλο, του 1825, ονομαστικής αξίας 2.000.000 λιρών.

Τα δάνεια αυτά, που στάθηκαν η απαρχή της οικονομικής υποτέλειας της Ελλάδας στους ξένους, πραγματοποιήθηκαν όχι μονάχα με όρους τοκογλυφικούς, τέτοιους που ξεπερνούσαν τη βουλιμία όποιου Σάιλοκ, μα και σπαταλήθηκαν σχεδόν ολόκληρα όχι στον αγώνα ενάντια στον Τούρκο δυνάστη, παρά στον εμφύλιο πόλεμο.

Είναι χαρακτηριστικό ότι με την προοπτική της διανομής του πρώτου δανείου τερματίζεται ο πρώτος εμφύλιος πόλεμος και με την προοπτική του δεύτερου δανείου αρχίζει ο δεύτερος εμφύλιος.

Μάλιστα όλα αυτές οι ρεμούλες γίνονταν όταν το Μεσολόγγι προσπαθούσε να κρατηθεί όρθιο από τις επιθέσεις των Τούρκων, την έλλειψη πολεμοφοδίων, τη δίψα και την πείνα που τυραννούσε τους ελεύθερους πολιορκημένους, που τους έφτασε στο σημείο να τρώνε γάτες και σκυλιά και την ίδια στιγμή η ελληνική κυβέρνηση να μην έχει χρήματα για να αγοράσει τρόφιμα και να τα στείλει με τον στόλο στο πολιορκημένο Μεσολόγγι.

Το δεύτερο δάνειο: Μίζες, φιλοδωρήματα και κομπίνες με φόντο το Μεσολόγγι

Το δεύτερο δάνειο από τη Μεγάλη Βρετανία συνομολογήθηκε με τον τραπεζικό οίκο των αδελφών Ρικάρδο. Η διαχείρισή του, μάλιστα, σκανδαλωδώς παραδόθηκε στους τραπεζίτες που το εξέδωσαν. Η συμφωνία υπογράφηκε στις 7 Φεβρουάριου 1825.

Το ονομαστικό κεφάλαιο του δανείου ανερχόταν σε 2.000.000 λίρες στερλίνες και διαιρέθηκε σε 200.000 ομολογίες των 100 λιρών η καθεμία. Η έκδοση ορίστηκε στο 55,5% πάνω στην ονομαστική κάθε ομολογίας.

Δηλαδή, όποιος έδινε 59 λίρες έπαιρνε μια ομολογία αξίας 100 λιρών. Ετσι το καθαρό ποσό του δανείου που θεωρητικά θα έπαιρνε η ελληνική πλευρά ανερχόταν σε 1.100.000 λίρες στερλίνες.

Τα χρήματα όμως που έφτασαν στην ελληνική διοίκηση ήταν μόλις 33.713 λίρες σε μετρητά και 65.986 λίρες σε εφόδια. Πού πήγαν τα υπόλοιπα;

Σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές:

1) 64.000 λίρες πήγαν στις τσέπες των τραπεζιτών, που εξέδωσαν το δάνειο, για μεσιτικά και άλλα έξοδα.

2) 200.000 λίρες κρατήθηκαν προκαταβολικά για τόκους δυο χρόνων και χρεολύσια.

3) 160.000 λίρες πήγαν στο ναύαρχο Κόχραν και σε Αγγλους ναυπηγούς για παραγγελία ατμοκίνητων πλοίων.

4) 156.990 λίρες στάλθηκαν στην Αμερική για να ναυπηγηθούν δυο φρεγάδες.

5) 11.000 λίρες πήρε «φιλοδώρημα» ο πρόεδρος του Αγγλοελληνικού κομιτάτου του Λονδίνου, σερ Τζον Μπόουριγκ.

6) 15.108 λίρες που δόθηκαν στον συνταγματάρχη και ιστορικό Γκόρντον για να τις χρησιμοποιήσει κατά την κρίση του στην Ελλάδα.

7) 2.695 λίρες πήγαν στην τσέπη του έμπορα Λονδίνου Ιωάννη Μαυροκορδάτου

8) 7.500 λίρες διατέθηκαν για ν' αγοραστούν μετοχές για λογαριασμό του ελληνικού κράτους, αλλά αργότερα διατυπώθηκε η κατηγορία ότι κατέληξαν στις τσέπες των Ελλήνων διαπραγματευτών, δηλαδή του Ιωάννη Ορλάνδου και του Ανδρέα Λουριώτη.

9) 113.000 λίρες διατέθηκαν για την αγορά μετοχών του πρώτου δανείου, που η τιμή τους στο χρηματιστήριο είχε ξεπέσει. Πωλούνταν στο 22% της αξίας τους, μα οι δύο Ελληνες διαπραγματευτές τις χρέωσαν στην κυβέρνηση με 54 και 55%. Τη διαφορά κατηγορήθηκαν ότι την οικειοποιήθηκαν οι ίδιοι.

10) 6.716 λίρες διατέθηκαν για ατομικά έξοδα του Ορλάνδου και του Λουριώτη.

Κι όλα αυτά συνέβαιναν τη στιγμή που η ελληνική κυβέρνηση δεν είχε χρήματα ν' αγοράσει αρκετά τρόφιμα για να τα στείλει στο πολιορκημένο Μεσολόγγι, με αποτέλεσμα τα όσα τραγικά συνέβησαν εκεί τόσο κατά τη διάρκεια της πολιορκίας όσο και κατά την έξοδο.

 

ΔΥΟ ΑΙΩΝΕΣ ΜΕ ΤΗ ΘΗΛΙΑ ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ
Διαιώνιση της εξάρτησης μέσα από τα δάνεια
Από το 1879 ώς το 1893 η Ελλάδα σύναψε 9 δάνεια από το εξωτερικό, εκ των οποίων τα 8 ήταν επίτευγμα των κυβερνήσεων του Τρικούπη. Ουσιαστικά επρόκειτο για ένα δάνειο κάθε ενάμιση χρόνο. Το ονομαστικό ποσό...
Διαιώνιση της εξάρτησης μέσα από τα δάνεια
ΔΥΟ ΑΙΩΝΕΣ ΜΕ ΤΗ ΘΗΛΙΑ ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ
Η Ελλάδα με τη θηλιά των τοκογλύφων από το 1821
«Η ιστορία της δημόσιας οικονομίας του νεώτερου ελληνικού κράτους είναι εν πολλοίς η ιστορία του δημοσίου αυτού χρέους», έχει γράψει πριν από έναν -και πάνω- αιώνα ο μεγαλύτερος μελετητής της ιστορίας των...
Η Ελλάδα με τη θηλιά των τοκογλύφων από το 1821
ΔΥΟ ΑΙΩΝΕΣ ΜΕ ΤΗ ΘΗΛΙΑ ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ
Οι διαπραγματευτές των δανείων ήταν… αθώοι
Μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους δημιουργήθηκε σοβαρό ζήτημα αναφορικά με την εξόφληση αυτών των δανείων, ενώ αναζητήθηκαν ευθύνες για τη σύναψή τους και στους Ελληνες διαπραγματευτές Ορλάνδο και Λουριώτη.
Οι διαπραγματευτές των δανείων ήταν… αθώοι
ΔΥΟ ΑΙΩΝΕΣ ΜΕ ΤΗ ΘΗΛΙΑ ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ
Μισό αιώνα το ταμείο στα χέρια των ξένων
Βάσει του νόμου ΒΦΙΘ, η Ελλάδα παραχώρησε στον ΔΟΕ τις εξής πηγές εσόδων: τα μονοπώλια άλατος, πετρελαίου, σπίρτων, παιγνιόχαρτων, σιγαρόχαρτου, Ναξίας σμύριδος ενώ σε περίπτωση ανεπάρκειας συμπεριλαμβάνονταν...
Μισό αιώνα το ταμείο στα χέρια των ξένων
ΔΥΟ ΑΙΩΝΕΣ ΜΕ ΤΗ ΘΗΛΙΑ ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ
Η έκρηξη του δανεισμού
Η τέταρτη μεγάλη χρεοκοπία στην ιστορία του ελληνικού κράτους είναι η πτώχευση του 1932. Ορισμένοι θεωρούν αυτή την πτώχευση δημιούργημα της παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης του 1929. Τα στοιχεία άλλο...
Η έκρηξη του δανεισμού
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Δασμοί και σε ελληνικούς σωλήνες
Το προκαταρκτικό πόρισμα έρευνας ντάμπινγκ που πραγματοποίησε το αμερικανικό υπουργείο Εμπορίου κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι χαλυβδοσωλήνες μεγάλης διαμέτρου που εισάγονται στις ΗΠΑ από την Ελλάδα, τον...
Δασμοί και σε ελληνικούς σωλήνες

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας