• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 15.3°C / 17.9°C
    2 BF
    86%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.0°C / 14.5°C
    1 BF
    85%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 12.7°C / 16.6°C
    2 BF
    68%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 10.9°C / 12.2°C
    1 BF
    81%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.1°C / 14.9°C
    3 BF
    82%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 10.0°C / 11.6°C
    2 BF
    87%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    6°C 6.4°C / 6.8°C
    1 BF
    93%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 11.8°C / 11.8°C
    1 BF
    93%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 16.0°C / 18.6°C
    5 BF
    75%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 15.7°C
    2 BF
    77%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 14.9°C / 17.8°C
    2 BF
    80%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 14.0°C / 14.0°C
    1 BF
    76%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    3 BF
    88%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 12.9°C
    0 BF
    100%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 12.5°C / 14.5°C
    1 BF
    89%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 16.8°C / 18.8°C
    2 BF
    70%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.8°C / 17.7°C
    0 BF
    76%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 12.3°C / 13.8°C
    1 BF
    88%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 11.1°C / 15.6°C
    0 BF
    98%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.7°C / 9.7°C
    1 BF
    89%

Ο συγγραφέας Αριστείδης Καλάργαλης

Μια επιτυχία με μεγάλη πολιτική σημασία

  • A-
  • A+

Τον Δεκέμβρη του 1944 η Μυτιλήνη έζησε τον δικό της Δεκέμβρη. Ευτυχώς ήταν αναίμακτος και νικηφόρος για τον λαό του νησιού. Το πρωί της παραμονής των Χριστουγέννων, έξω από το λιμάνι άραξαν έξι καράβια, μεταξύ των οποίων τρία αγγλικά πολεμικά. Ο Αγγλος διοικητής των Συμμαχικών Στρατευμάτων Αιγαίου, ταξίαρχος Turnbull, θέλησε και ζήτησε να αποβιβαστούν αυτοκρατορικά βρετανικά στρατεύματα για να στρατωνιστούν στη Λέσβο, ουσιαστικά για να καταλύσουν τις ΕΑΜικές αρχές.

Μόλις έγινε αντιληπτή η κίνηση των Αγγλων, ο ΕΛΑΣ έθεσε σε επιφυλακή τους άνδρες του ώστε να αποκρούσει την απόβαση. Ταυτοχρόνως, το ΕΑΜ αποφάσισε να μη δεχτεί τα αγγλικά στρατεύματα. Για αυτόν τον σκοπό «ο λαός –που η οργάνωση εκφράζει τη γνώμη του– είναι αποφασισμένος να μεταχειριστεί όλα τα μέσα που θάχει στη διάθεσή του για να τα εμποδίσει». Ταυτοχρόνως, οι πρώτοι κάτοικοι που έμαθαν τα γεγονότα βγήκαν στους δρόμους της Μυτιλήνης και στις γειτονιές με χωνιά καλώντας τον κόσμο σε συγκέντρωση και επιφυλακή, για να αποτρέψουν την απόβαση των αγγλικών στρατευμάτων.

Το ίδιο έγινε και στα χωριά. Ξημερώνοντας Χριστούγεννα, οι καμπάνες χτυπάνε για την εκκλησία, αλλά και για να κατεβούν στο λιμάνι, ώστε να αντιμετωπίσουν τυχόν απόβαση των Αγγλων.

Τη μέρα των Χριστουγέννων συναντήθηκαν ο Turnbull με επιτροπή του ΕΑΜ στο βοηθητικό πλοίο «M.L.». Η επιτροπή εξήγησε ότι «ο λαός δεν τους θέλει» κι αν ο ταξίαρχος χτυπήσει «θάχει όλες τις ευθύνες» γιατί θα πάει «κόντρα στη λαϊκή θέληση». Του διαμήνυσαν επίσης ότι όταν τερματιστούν τα γεγονότα της Αθήνας, «άμα έχουμε Εθνική Κυβέρνηση, τότε θα σας δεχτούμε και με χαρά».

Ανταλλαγή εγγράφων

Ακολούθησε επίσημη ανταλλαγή εγγράφων όπου ο ταξίαρχος γράφει στη Νομαρχιακή Επιτροπή του ΕΑΜ: «Δεν δύναμαι παρά να παραδεχθώ ότι ετάξατε τους εαυτούς σας προς το μέρος του εχθρού. Σας καθιστώ προσωπικώς υπευθύνους διά τα γεγονότα τα οποία θα παρουσιασθούν ως αποτελέσματα των ενεργειών σας και ιδιαιτέρως διά την ασφάλειαν της ζωής, της ελευθερίας και της περιουσίας των πολιτών». Η επιτροπή, διά του προέδρου της, Απόστολου Αποστόλου, απέρριψε τις νέες προτάσεις. Το έγγραφο του Turnbull διαβάστηκε σε ένοπλο συλλαλητήριο του λαού της Λέσβου. Εκεί εγκρίθηκε ψήφισμα με το οποίο ο λαός εκφράζει «τη δυσπιστία του προς τις διαβεβαιώσεις του Αγγλου Ταξίαρχου, γιατί οι αγριότητες και οι ωμότητες των αποικιακών στρατευμάτων ενάντια στο Λαό της Αθήνας και του Πειραιά καθώς και το αιματοκύλισμα της Σάμου κι οι βαρβαρότητες στα νησιά του Αιγαίου από στρατεύματα, που διοικούνται από τον ίδιο Ταξίαρχο, δικαιολογούν απόλυτα τη δυσπιστία του αυτή» και «διαδηλώνει την απόφασή του ν’ αντιταχθεί προτάσσοντας τα στήθια του και να πέσει μέχρι του τελευταίου στην περίπτωση που ο Αγγλος Ταξίαρχος δε θα σεβαστεί τη θέλησή του και θα ενεργήσει απόβαση».

Σ’ αυτό το διάστημα κατεβαίνουν κάτοικοι από όλα σχεδόν τα χωριά· από τη Μόρια, τη Γέρα την Αγιάσο τον Μανταμάδο, τα Πάμφιλα, το Πλωμάρι, αλλά κι από απομακρυσμένα χωριά· μέλη του ΕΑΜ, της ΕΠΟΝ, καθημερινοί άνθρωποι, άνδρες, γυναίκες, γέροι, ακόμα και παιδιά. Παρατάσσονται στο λιμάνι, στον λιμενοβραχίονα, στην προκυμαία, στήνουν οδοφράγματα με ό,τι βρουν. Αλλοι με όπλα, με τσεκούρια, με γεωργικά εργαλεία, μα πάνω απ’ όλα με τη λεβεντιά τους και τη διάθεση για αγώνα. Βροντοφώναξαν «Go back», όπως έγραψε σε άρθρο του ο δημοσιογράφος Στρατής Παπανικόλας.

Τρία μερόνυχτα κάθονται στα αυτοσχέδια χαρακώματα. Αντιμετωπίζουν το κρύο, το χιονόνερο και την παγωνιά του Δεκέμβρη. Από τα χωριά οι κάτοικοι φέρνουν τρόφιμα, τσιγάρα, γλυκά, ό,τι έχουν. Οι ποιητές Αναστασέλλης, Ανεζίνος και Αραβανόπουλος γράφουν λαϊκή σάτιρα, τη διαβάζουν και εμψυχώνουν τους υπερασπιστές της Μυτιλήνης.

Γράφει ο Αναστασέλλης:

Εδγιου, βρε διμόν’, θα κάτσου

πα στα μπλόκια μι τ’ ασκέρ’.

Σα δε ξικουπστείτι π’ έδγιου

θα μας βρει του καλουτσαίρ.

Και ο Αραβανόπουλος:

Του ΙΑΜ του ΙΑΜ τσι γ’ ΙΠΟΝ

μας ανοίξαν τα μάτια λοιπόν

τσ’ ότ να κάνιτι ρε γκμπαρ,

δε μας βάζιτι σαμάρ.

Οι εφημερίδες «Ελεύθερη Λέσβος», «Αγροτική» και «Αντιφασίστας» δημοσιεύουν άρθρα, εμψυχώνοντας τους υπερασπιστές της Μυτιλήνης. Κάθε μέρα πραγματοποιούνται συλλαλητήρια. Το πρωί της 28ης Δεκεμβρίου, ο πλοίαρχος του πλοίου «Σείριος», Edwards, ανακοίνωσε στη Ν.Ε. του ΕΑΜ ότι τα «στρατεύματα δε θα βγουν στο νησί». Η ευχάριστη είδηση μεταδόθηκε επίσημα από τον εξώστη του δημαρχείου. Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε εορταστική παρέλαση, με τη συμμετοχή του ΕΛΑΣ.

Αποτιμώντας τη νικηφόρα αντίσταση του λεσβιακού λαού, οι Στρατής Παρασκευαΐδης και Τάκης Ελευθεριάδης γράφουν τον Μάρτιο του 1945 ότι «η νίκη του λαού της Μυτιλήνης είχε μεγάλη πολιτική σημασία. Εφύλαξε το λαό από τη φασιστική επιβολή και περιφρούρησε τις δημοκρατικές του ελευθερίες».

* Συγγραφέα, διδάκτορα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
70 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΕΚΕΜΒΡΗ ΤΟΥ '44
Η βρετανική προπαγάνδα στις τάξεις του ΕΛΑΣ
Τα Δεκεμβριανά ξεκίνησαν την Κυριακή 3 Δεκέμβρη του 1944, όταν ένα τεράστιο σε όγκο λαϊκό συλλαλητήριο, οργανωμένο από το ΕΑΜ, χτυπήθηκε ένοπλα από την αστυνομία του Αγγ. Εβερτ με την προστασία αγγλικών τανκς....
Η βρετανική προπαγάνδα στις τάξεις του ΕΛΑΣ
70 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΕΚΕΜΒΡΗ ΤΟΥ '44
Απρίλης 1944: Εξέγερση υπέρ του ΕΑΜ στη Μέση Ανατολή
Κλείνουν 70 χρόνια από τον Δεκέμβρη του ’44. 70 χρόνια από την ωμή επέμβαση των Άγγλων, τον αγώνα για «λαοκρατία» και την πλήρη υποχώρηση της ηγεσίας του ΕΑΜ με τη Συμφωνία της Βάρκιζας (Φλεβάρης ’45). Όμως,...
Απρίλης 1944: Εξέγερση υπέρ του ΕΑΜ στη Μέση Ανατολή
70 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΕΚΕΜΒΡΗ ΤΟΥ '44
Μια διαφορετική ερμηνεία για τα Δεκεμβριανά
Η σύγκρουση θα μπορούσε να αποφευχθεί, αν το ήθελαν οι Βρετανοί και αν οι ηγεσίες των δύο αντίπαλων παρατάξεων είχαν την ικανότητα και τη θέληση να φτάσουν σε συμβιβασμό, όπως έγινε σε Βέλγιο, Ιταλία και Γαλλία
Μια διαφορετική ερμηνεία για τα Δεκεμβριανά
70 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΕΚΕΜΒΡΗ ΤΟΥ '44
Συμφωνία της Βάρκιζας: το συνώνυμο της παράδοσης άνευ όρων
Αν υπάρχει ένα ιστορικό γεγονός που, εδώ και 70 χρόνια, για την Αριστερά και το ΚΚΕ για κάθε αριστερό και κομμουνιστή θεωρείται το αποκορύφωμα του απαράδεκτου και επαίσχυντου συμβιβασμού, της άνευ όρων...
Συμφωνία της Βάρκιζας: το συνώνυμο της παράδοσης άνευ όρων
70 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΕΚΕΜΒΡΗ ΤΟΥ '44
Οι αρχειομαρξιστές απέναντι στο ΕΑΜικό κίνημα
Οταν ξέσπασε ο πόλεμος το Κομμουνιστικό Αρχειομαρξιστικό Κόμμα Ελλάδας (ΚΑΚΕ) κράτησε τη θέση για «ανατροπή της δικής μας κυβέρνησης, συναδέλφωση στα χαρακώματα» και μετατροπή του πολέμου σε επανάσταση.
Οι αρχειομαρξιστές απέναντι στο ΕΑΜικό κίνημα
70 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΕΚΕΜΒΡΗ ΤΟΥ '44
«Γκο Μπακ»: Η νικήτρια ιαχή!
Εβδομήντα χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τα Δεκεμβριανά και από τα Χριστούγεννα του ’44 στη Λέσβο, Χριστούγεννα που στιγμάτισαν τον λεσβιακό λαό, ο οποίος αντιστάθηκε και απέτρεψε την απόβαση αγγλικών...
«Γκο Μπακ»: Η νικήτρια ιαχή!

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας