• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 4.8°C / 10.1°C
    1 BF
    53%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    3°C 0.3°C / 6.3°C
    2 BF
    57%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    8°C 5.0°C / 9.9°C
    3 BF
    61%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    -1°C -1.1°C / -1.1°C
    2 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    1°C 0.9°C / 3.0°C
    0 BF
    80%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    2°C -0.3°C / 5.7°C
    2 BF
    74%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    -2°C -1.6°C / -0.4°C
    2 BF
    69%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    5°C 4.6°C / 9.6°C
    1 BF
    78%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 12.2°C / 14.8°C
    5 BF
    55%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    8°C 3.9°C / 7.9°C
    1 BF
    76%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    11°C 11.4°C / 13.4°C
    4 BF
    46%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    7°C 7.3°C / 9.6°C
    3 BF
    57%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 11.9°C / 11.9°C
    3 BF
    58%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    2°C 1.9°C / 4.5°C
    0 BF
    75%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    4°C 3.4°C / 5.0°C
    2 BF
    100%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 7.8°C / 12.8°C
    2 BF
    64%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    7°C 5.0°C / 10.3°C
    1 BF
    70%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    1°C -0.7°C / 2.1°C
    1 BF
    72%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    3°C 0.4°C / 6.4°C
    1 BF
    66%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    -1°C -1.2°C / -1.2°C
    2 BF
    82%

Βρετανός αλεξιπτωτιστής στο Αρχαιολογικό Μουσείο

Ετσι έζησα το ελληνικό δράμα

  • A-
  • A+

Τα τελευταία εβδομήντα χρόνια πολλά γράφτηκαν για να σκιαγραφήσουν τα γεγονότα της ματωμένης Κυριακής 3ης του Δεκέμβρη 1944 και των όσων ακολούθησαν. Ολες οι πλευρές που πήραν μέρος στο δράμα κατέθεσαν τη δική τους αλήθεια για τα γεγονότα.

Ολες; Οχι ακριβώς. Δεν έχει γίνει γνωστή η βρετανική οπτική των γεγονότων. Δεν εννοούμε βέβαια την επίσημη βρετανική θέση –αυτή ειπώθηκε και με το παραπάνω– αλλά την άποψη των στρατιωτών που βίωσαν στην Αθήνα τα γεγονότα του ματωμένου Δεκέμβρη. Ενας από αυτούς, ο σαραντάχρονος τότε Κόλιν Ράιτ, αποτύπωσε στην αλληλογραφία με την οικογένειά του τις εντυπώσεις της οκτάμηνης περίπου παρουσίας του στην Ελλάδα από τον Οκτώβρη του ’44 μέχρι τον Ιούνη του ’45. Λίγο αργότερα, το 1946, οι επιστολές αυτές εκδόθηκαν στο Λονδίνο από τους «LAWRENCE & WISHART».

Το βιβλίο έχει τίτλο «British soldier in Greece» («Βρετανός στρατιώτης στην Ελλάδα»). Ξεφυλλίζοντάς το, ο αναγνώστης παρακολουθεί όλες τις μεταπτώσεις στη συμπεριφορά ενός στρατιωτικού που κλήθηκε να πολεμήσει τον φασισμό και, μέρα με τη μέρα στην Αθήνα, ανακαλύπτει πως αυτός και οι σύντροφοί του γίνονται κομμάτι ενός μηχανισμού καταπίεσης που καθόλου δεν διαφέρει από εκείνο των ναζί.

Από τις πρώτες μέρες της άφιξής του, στα μέσα Οκτώβρη, ο Ράιτ παρατηρεί πως «οι άνθρωποι, μετά από τριάμισι χρόνια γερμανικής κατοχής και λιμοκτονίας ήταν τρομερά χαρούμενοι από το θέαμα των βρετανικών στρατευμάτων. Στους δρόμους είχαν κρεμάσει σημαίες, την ελληνική και τη βρετανική. Σε όλη τη χώρα υπήρχαν πανό και πλακάτ με το “Καλώς Ορίσατε”».

Σύντομα, ο Ράιτ βλέπει πως η μεγάλη πλειονότητα του πληθυσμού τάσσεται υπέρ του ΕΑΜ, παρατηρεί όμως πως και οι βασιλόφρονες έχουν αρκετή δύναμη κι ότι «αρκεί μόνο μια σπίθα» για τη σύγκρουση.

Κι αυτή η σπίθα ανάβει την Κυριακή 3 Δεκέμβρη όταν «ένας Θεός ξέρει για ποιο λόγο η αστυνομία άνοιξε πυρ εναντίον των διαδηλωτών, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν 24 άνθρωποι και να τραυματιστούν 148». Εκείνη τη στιγμή, ο Βρετανός εκτιμά πως οι ταραχές «είναι (έτσι μου φαίνεται εμένα) μια μάχη για την εξουσία από τις πολιτικές φατρίες». Αυτή η αυταπάτη διαλύεται σύντομα καθώς «μετά τις διαταγές από το Λονδίνο, πήραμε μέρος κι εμείς».

Τις επόμενες μέρες ο Ράιτ συνειδητοποιεί πως «μια ανελέητη πάλη εξαπολύεται από τη Δεξιά εναντίον της Αριστεράς» κι ότι «όλο το βάρος της βρετανικής δύναμης έχει γείρει υπέρ της Δεξιάς και εναντίον της Αριστεράς». Μιλώντας στη σύζυγο και τα παιδιά του σημειώνει με οργή: «Πιστεύω ακράδαντα και μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι η ωμή αλήθεια είναι ότι η κυβέρνησή μας σκόπιμα και εν ψυχρώ επιβάλλει μια αντισυνταγματική κυβέρνηση σε έναν εξαιρετικά γενναίο, απελευθερωμένο σύμμαχο».

Από τη στιγμή εκείνη ο Ράιτ παίρνει θέση στα γεγονότα: «Να είμαι καταραμένος αν βοηθήσω την επιβολή του φασισμού (με όποιο πρόσχημα εμφανίζεται) σε οποιοδήποτε λαό. Ξέρω πολύ καλά πως αν το επιτρέψω αυτό θα είναι σαν να το επιτρέπω τελικά να συμβεί στην πατρίδα μας».

Γνωρίζει πολλούς Ελληνες και μιλά μαζί τους. Πολλές φορές αναρωτιέται: «Τι στο διάολο θα πρέπει να σκέφτονται για μας αυτοί οι φτωχοδιάβολοι; Είμαστε καλύτεροι από τους Γερμανούς στα μάτια τους; Σίγουρα, τους φαινόμαστε χειρότεροι».

Βλέποντας τα γεγονότα, η αρχική εντύπωσή του ανατρέπεται: «Τώρα πια δεν νομίζω ότι αυτός είναι εμφύλιος πόλεμος. Τεχνικά είναι, αλλά στην πραγματικότητα είναι το ΕΑΜ / ΕΛΑΣ εναντίον της Βρετανίας».

Ο Ράιτ, που υπηρετεί στο βρετανικό Αρχηγείο, απευθυνόμενους στους πολιτικούς της χώρας του αναφωνεί «Φτωχοί ηλίθιοι! Αν ήμουν Ελληνας δεν υπάρχει καμία απολύτως αμφιβολία ότι αυτή τη στιγμή θα βρισκόμουν κι εγώ έξω στους λόφους».

Γιατί; Μα επειδή: «Μέχρι την Κυριακή 3 Δεκέμβρη, ήμουν με τον νου και την καρδιά μου σύμφωνος με την παρουσία μας εδώ. Αν και είχα αρχίσει να αμφιβάλλω, ήμουν ικανοποιημένος με τους λόγους που με κρατούσαν μακριά από την πατρίδα. Σήμερα δεν είμαι πια ικανοποιημένος. Αυτός ο βιασμός της πίστης μου υπήρξε κατάφωρος και βάναυσος».

Ο Βρετανός στρατιωτικός δεν μασάει τα λόγια του όταν πρέπει να υποδείξει τους ηθικούς αυτουργούς της σφαγής: «Θα ήθελα να επιρρίψω όλη την ντροπή για τις πράξεις μας αποκλειστικά στην κυβέρνησή μας, η οποία είναι υπεύθυνη γι’ αυτά τα εγκλήματα. Η δημοκρατία μας (ελληνική η λέξη) επιβάλλεται με μολύβι στον ελληνικό λαό. Για ποιο λόγο βρίσκομαι μακριά από τα παιδιά μου; Για ποιο λόγο η χώρα μας έχει γίνει απολυταρχική; Για ποιο λόγο η χώρα μας μάτωσε, έγινε στάχτες και ο Κύριος ξέρει τι άλλο; Ειλικρινά, είμαι πολύ σοκαρισμένος από την τροπή που πήραν τα γεγονότα - και δεν είμαι ο μόνος».

Πράγματι, ο Ράιτ δεν ήταν ο μόνος. Κι άλλοι Βρετανοί ένιωσαν ντροπή για τις ενέργειες που διατάχθηκαν να εκτελέσουν στην Ελλάδα. Και γύρισαν στην πατρίδα τους με την αίσθηση πως τα γεγονότα της Ελλάδας ήταν ο προπομπός όσων περίμεναν τους λαούς της Ευρώπης από τους υπέρμαχους της «Ελευθερίας». Οπως λέει σε ένα από τα γράμματά του ο Ράιτ: «Εάν η Ελλάδα είναι ο καθρέφτης αυτού που μας περιμένει στο μέλλον, τότε οι προοπτικές μας δεν είναι καθόλου καλές».

Σήμερα, 70 χρόνια μετά, οι λαοί της Ευρώπης βιώνουν το «ελεύθερο» ευρωενωσιακό μνημονιακό ζοφερό μέλλον. Οπου η Ελλάδα έχει και πάλι μια θλιβερή πρωτιά: είναι από τις πρώτες χώρες που το δοκίμασαν.

Ακολουθήστε μας στο Google news
70 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΕΚΕΜΒΡΗ ΤΟΥ '44
Οι «Ινδοί» στις μάχες του Πειραιά
Μια όχι ιδιαίτερα μελετημένη πτυχή των Δεκεμβριανών είναι η συμμετοχή των αποικιακών στρατευμάτων της 4ης Ινδικής Μεραρχίας στο πεδίο των μαχών. Η στρατολόγηση Ινδών στον βρετανικό στρατό θα βασιστεί στην...
Οι «Ινδοί» στις μάχες του Πειραιά
70 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΕΚΕΜΒΡΗ ΤΟΥ '44
Τα βρετανικά αρχεία αποκαλύπτουν το κύμα βίας
Ενα από τα πιο ευαίσθητα ζητήματα που σχετίζεται με τη μάχη της Αθήνας αφορά το πρωτοφανές κύμα βίας που ξέσπασε κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων. Ολες οι ερμηνείες που έχουν δοθεί και βασίζονται σε έναν...
Τα βρετανικά αρχεία αποκαλύπτουν το κύμα βίας
70 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΕΚΕΜΒΡΗ ΤΟΥ '44
Η ΕΑΜική προπαγάνδα στους Βρετανούς
Κάθε πόλεμος έχει μια πλευρά που συνήθως υποτιμάται στην εκ των υστέρων ιστορική αποτίμησή του, αλλά δεν είναι καθόλου ασήμαντη για την πορεία των στρατιωτικών επιχειρήσεων την ώρα που αυτός διεξάγεται.
Η ΕΑΜική προπαγάνδα στους Βρετανούς
70 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΕΚΕΜΒΡΗ ΤΟΥ '44
Δεκέμβρης 1944: Το παρασκήνιο που έκρινε τις εξελίξεις
Συνέντευξη με τον ιστορικό Μενέλαο Χαραλαμπίδη, συγγραφέα τού βιβλίου «Δεκεμβριανά 1944. Η μάχη της Αθήνας». Μία από τις πλέον ενδιαφέρουσες διαστάσεις των Δεκεμβριανών είναι η ανάδειξη των σχέσεων εξάρτησης...
Δεκέμβρης 1944: Το παρασκήνιο που έκρινε τις εξελίξεις
70 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΕΚΕΜΒΡΗ ΤΟΥ '44
Απρίλης 1944: Εξέγερση υπέρ του ΕΑΜ στη Μέση Ανατολή
Κλείνουν 70 χρόνια από τον Δεκέμβρη του ’44. 70 χρόνια από την ωμή επέμβαση των Άγγλων, τον αγώνα για «λαοκρατία» και την πλήρη υποχώρηση της ηγεσίας του ΕΑΜ με τη Συμφωνία της Βάρκιζας (Φλεβάρης ’45). Όμως,...
Απρίλης 1944: Εξέγερση υπέρ του ΕΑΜ στη Μέση Ανατολή
FAKTENCHECK
Ελλάδα: ακριβό προπύργιο του ΝΑΤΟ, ακόμα και σήμερα
Ο αμερικανικός και ο βρετανικός στρατός θέλησαν να καταπνίξουν την ισχυρή αντιφασιστική αντίσταση στην Ελλάδα μετά το 1945, ώστε να μην αναλάβει την κυβέρνηση. Η Μεγάλη Βρετανία και οι ΗΠΑ υποστήριζαν τους...
Ελλάδα: ακριβό προπύργιο του ΝΑΤΟ, ακόμα και σήμερα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας