«Η Βρετανία δεν ξέρει τι θέλει με το Brexit»

«Θεωρητικά, η Ιρλανδία έχει βγει από την κρίση. Ομως, η πλειονότητα του κόσμου υφίσταται ακόμα τις συνέπειες της κρίσης και των προγραμμάτων λιτότητας».

Ο συνομιλητής μας, ο Ιρλανδός Eόιν Ο’Μπρόιν, είναι πολιτικός επιστήμονας, συγγραφέας και από το 2016 βουλευτής με το Σιν Φέιν. Πριν από λίγες μέρες βρέθηκε στην Αθήνα για να συμμετάσχει στη διήμερη Ευρωπαϊκή Συνάντηση «Ενώνοντας δυνάμεις για μια άλλη Ευρώπη».

Μαζί μιλήσαμε για τις προκλήσεις της Αριστεράς στην Ευρώπη, αλλά και στη χώρα του, από την οποία οι ειδήσεις που φτάνουν προς τα έξω είναι μάλλον λίγες.

Συνέντευξη

● Τελικά, η έξοδος της Ιρλανδίας από το μνημόνιο είναι τόσο «επιτυχημένη» όσο μας έχουν πει;

Σε μακροοικονομικό επίπεδο, αν είσαι οικονομολόγος θα πεις «όλα είναι πολύ καλά». Η απασχόληση έχει επιστρέψει στα προ κρίσης επίπεδα, το χρέος μειώνεται, έχει φτάσει περίπου στο 75% του ΑΕΠ, οι τιμές των ακινήτων ανεβαίνουν ξανά, τα ενοίκια είναι παντού πιο ακριβά, γίνονται ξανά επενδύσεις στις υπηρεσίες και σε έργα υποδομών…

Αυτή όμως η βελτίωση δεν αποτυπώνεται στη ζωή των περισσότερων πολιτών. Εχουμε, για παράδειγμα, σοβαρό πρόβλημα υγειονομικής περίθαλψης και στέγασης.

Το 25% των Ιρλανδών δεν έχει ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Και αυτοί είναι εργαζόμενοι, δεν μιλάμε για τους πιο φτωχούς, γιατί αυτό το 14% έχει κάλυψη. Εχουμε επίσης πολύ σημαντικό πρόβλημα αστέγων, τέσσερις φορές πάνω σε σχέση με πριν από την κρίση.

Κι ενώ φαίνεται ότι αρκετός κόσμος έχει και πάλι δουλειά, υπάρχουν πολλές ευέλικτες συμβάσεις. Ακόμα και γι’ αυτούς που δουλεύουν πάλι, οι μισθοί είναι χαμηλοί και το κόστος ζωής υψηλότερο από πριν.

Οπότε, αν μιλήσεις με μια μέση οικογένεια, θα σου πει ότι κάθε μέρα ακούει για την οικονομική ανάκαμψη, αλλά δεν τη νιώθει στη καθημερινότητά της.

● Φοβάστε ότι το Brexit θα επιφέρει τριβές με τη Βρετανία αλλά και ανάμεσα στη Βρετανία και τη Βόρεια Ιρλανδία;

Το μεγάλο πρόβλημα με το Brexit είναι ότι η βρετανική κυβέρνηση δεν ξέρει τι θέλει. Εκανε δημοψήφισμα για την έξοδο από την Ε.Ε., χωρίς να περιμένει ότι θα κερδίσει το «ναι» και τώρα δεν ξέρει τι να κάνει.

Το Brexit θα μας επηρεάσει έντονα, καθώς έχουμε πολλές εμπορικές συναλλαγές με τη Βόρεια Ιρλανδία και με τη Βρετανία και εκτός από τους δασμούς και τις ταρίφες, θα έχουμε πρόβλημα και στις εξαγωγές μας.

Θα υπάρξουν όμως επιπτώσεις και στις ζωές των κοινοτήτων αν επανέλθουν οι έλεγχοι στα σύνορα, με τελωνεία, κλπ. Ενδέχεται επίσης να επηρεαστεί σοβαρά και η ειρηνευτική συμφωνία του 1998 και ειδικότερα το κομμάτι των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Στο δημοψήφισμα, η Βόρεια Ιρλανδία ψήφισε να παραμείνει στην Ε.Ε. και αυτό θα πρέπει να γίνει σεβαστό από τη βρετανική κυβέρνηση, δηλαδή πρέπει η Βόρεια Ιρλανδία να παραμείνει στην τελωνειακή ένωση και στην ενιαία αγορά.

Πολύ πρόσφατα, η Τερέζα Μέι είπε πως αυτό δεν είναι δυνατό, αλλά την ίδια στιγμή δεν εξηγεί πώς θα αποφύγει την επιστροφή των σκληρών συνόρων με τη Βόρεια Ιρλανδία.

● Βλέπετε στο πρόσωπο του Τζέρεμι Κόρμπιν έναν αξιόπιστο συνομιλητή;

Νομίζω πως ναι. Κατ’ αρχάς, υπάρχει μακρά σχέση με τον Τζέρεμι Κόρμπιν και την αριστερή πτέρυγα του Εργατικού Κόμματος.

Ο Κόρμπιν ήταν από τους λίγους Βρετανούς πολιτικούς που μιλούσε υπέρ μιας συναινετικής λύσης στη σύγκρουση στη Βόρεια Ιρλανδία.

Βλέπω επίσης ότι η θέση του Εργατικού Κόμματος απέναντι στο Brexit αλλάζει ανάλογα με τις εξελίξεις. Είναι φανερό ότι θέλουν να παραμείνει η Βρετανία στην τελωνειακή ένωση.

Πιστεύω πραγματικά ότι μια αλλαγή κυβέρνησης στη Βρετανία θα βοηθούσε πολύ. Το ακόμα χειρότερο είναι ότι αυτή τη στιγμή η Τερέζα Μέι και οι Συντηρητικοί εξαρτώνται από το DUP, το μεγαλύτερο ενωτικό κόμμα στη Βόρεια Ιρλανδία, το οποίο είναι πολύ δεξιό, υπέρ του Brexit κι έχει αρνηθεί να εφαρμόσει πολύ ουσιαστικά σημεία της ειρηνευτικής συμφωνίας.

● Παρά τη νεοφιλελεύθερη επέλαση στην Ευρώπη, η Αριστερά δεν τα πηγαίνει τόσο καλά στην κάλπη όσο θα περίμενε κανείς. Πού το αποδίδετε;

Σε ό,τι αφορά την εκλογική δύναμη, η προοδευτική Αριστερά πηγαίνει καλά σε κάποιες χώρες, τουλάχιστον στην Ιρλανδία, στην Πορτογαλία κι εδώ στην Ελλάδα. Θα μπορούσε και να πηγαίνει πολύ καλύτερα, αλλά δεν είναι το μείζον, αν σκεφτούμε ότι στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη η αντισυστημική ψήφος εκφράζεται κυρίως μέσα από την Ακρα Δεξιά. Θα ήθελα να δω μια κυβέρνηση Κόρμπιν στη Βρετανία.

Θα είναι πολύ θετικό, όπως θετικό είναι κι αυτό που συμβαίνει στην Πορτογαλία και στην Ελλάδα. Ισως ένα από τα διδάγματα που πρέπει να αντλήσουμε είναι να γίνουμε περισσότερο ρεαλιστές απέναντι στις προσδοκίες μας για το τι μπορεί να πετύχει στην πράξη η Αριστερά μέσα στο πλαίσιο αυτής της Ευρωπαϊκής Ενωσης και με αυτούς τους διεθνείς συσχετισμούς, ποιες συγκεκριμένες προτάσεις έχει για την έξοδο από αυτή την οικονομική κρίση που βιώνουμε.

Στον Βορρά και στο κέντρο της Ευρώπης τα προβλήματα είναι διαφορετικά. Νομίζω πως η Αριστερά σε αυτές τις χώρες πρέπει να μάθει κάποια πράγματα από εμάς στην περιφέρεια σε ό,τι αφορά το πώς καταφέραμε να νικήσουμε ή, έστω, να συγκρατήσουμε την Ακρα Δεξιά.

● Ο ΣΥΡΙΖΑ στην κυβέρνηση εφαρμόζει άλλες πολιτικές από αυτές για τις οποίες εξελέγη, απογοητεύοντας πολλούς υποστηρικτές του. Τον βλέπετε ακόμα ως κόμμα της Αριστεράς;

Θα έθετα την ερώτηση διαφορετικά. Τι μπορεί να κάνει μια αριστερή κυβέρνηση; Και νομίζω πως ένα από τα μαθήματα που πρέπει να πάρουμε από ό,τι συνέβη εδώ το 2015 δεν είναι το αν ο ΣΥΡΙΖΑ είναι κόμμα της Αριστεράς –φυσικά και είναι–, αλλά τι θα μπορούσε σε αυτή τη δεδομένη στιγμή να κάνει μια κυβέρνηση της Αριστεράς.

Πιστεύω πως, αν ήμουν Ελληνας, θα ήμουν κι εγώ ανάμεσα στους ψηφοφόρους που είναι δυσαρεστημένοι με την παρούσα κατάσταση.

Δεν θα ήθελα να ασκήσω κριτική σε ένα άλλο αριστερό κόμμα που αναγκάστηκε να αντιμετωπίσει τεράστιες πιέσεις. Αλλά, εδώ που βρισκόμαστε τώρα, το σωστό ερώτημα ίσως να είναι τι μπορεί να κάνει ο ΣΥΡΙΖΑ μετά την έξοδο από το πρόγραμμα.

Παρόμοιες δυσκολίες έχουμε στην Ιρλανδία με την κεντροδεξιά κυβέρνηση. Υπάρχει ανάπτυξη, αλλά με τεράστια ανισότητα και τεράστια φτώχεια, χωρίς δικαιοσύνη.

● Ποιες, κατά τη γνώμη σας, θα ήταν οι προτεραιότητες μιας κυβέρνησης του Σιν Φέιν;

Πιστεύουμε ότι το να γίνουμε κυβέρνηση, το οποίο και θέλουμε, είναι μια ρεαλιστική δυνατότητα. Το ερώτημα είναι πότε, με ποιον και για να κάνουμε τι, που είναι και το πιο σημαντικό.

Θα βρισκόμαστε σε πλεονεκτικότερη θέση από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ το 2015, καθώς το περιθώριο δημοσιονομικής ευελιξίας θα είναι πολύ ευρύτερο.

Οραματιζόμαστε μια κυβέρνηση που θα επενδύσει σοβαρά στην οικονομική και κοινωνική ανάκαμψη για το σύνολο της κοινωνίας, ιδίως για εκείνο το κομμάτι που σήμερα δεν νιώθει τα οφέλη της ανάπτυξης.

Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να αντιστρέψουμε την πολιτική της σημερινής κυβέρνησης με τις φοροαπαλλαγές για τους πολύ πλούσιους και τις πολυεθνικές.

Πρέπει να κάνουμε μακροχρόνιες επενδύσεις στην Υγεία και στη στέγη, ώστε να έχουν όλοι πρόσβαση σε αυτές, να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα με τους χαμηλούς μισθούς και τα συμβόλαια μηδενικών ωρών. Νομίζω πως είναι δυνατόν.

Επίσης, θέλουμε να προωθήσουμε και το δημοψήφισμα για την ενοποίηση της Ιρλανδίας, το οποίο προβλέπεται και στη συμφωνία του 1998.