Η ερωτική εξομολόγηση του Ντελ Τόρο

Στις ταινίες της εβδομάδας, ο Μεξικανός παραμυθάς του σινεμά με την απεριόριστη φαντασία και την καρδιά του τρυφερού αγοριού, κάνει μια από τις πιο αντιπροσωπευτικές ταινίες του, μια πανέμορφη παραβολή για την αγάπη του διαφορετικού, την αγάπη του τέρατος που κρύβουμε μέσα μας, την αγάπη γενικώς και απολύτως.

Η μορφή του νερού ★★★★☆

(The Shape of Water, ΗΠΑ, 2017, 123΄)

• Σκηνοθεσία: Γκιγέρμο ντελ Τόρο

• Ηθοποιοί: Σάλι Χόκινς, Μάικλ Σάνον, Ρίτσαρντ Τζένκινς, Οκτέιβια Σπένσερ, Μάικλ Στούλμπαργκ, Νταγκ Τζόουνς

Ο Γκιγέρμο ντελ Τόρο, ο Μεξικανός παραμυθάς του σινεμά με την απεριόριστη φαντασία και την καρδιά του τρυφερού αγοριού, κάνει, αν και όχι την πιο πετυχημένη, σίγουρα μια από τις πιο αντιπροσωπευτικές ταινίες του, μια πανέμορφη παραβολή για την αγάπη του διαφορετικού, την αγάπη του τέρατος που κρύβουμε μέσα μας, την αγάπη γενικώς και απολύτως.

Χαρακτηριστικό fanboy του σινεμά των b-movies, της σκοτεινής πλευράς των παραμυθιών, ο Ντελ Τόρο αφηγείται την ιστορία της Ελάιζα, μιας μουγκής καθαρίστριας σ’ ένα εργαστήριο υψίστης ασφαλείας, στην ψυχροπολεμική Αμερική του 1962. Εκεί η Ελάιζα θα «γνωρίσει» τον αξιοπερίεργο επιστημονικό θησαυρό που έχει μόλις έρθει από τον Αμαζόνιο, ένα αμφίβιο πλάσμα με εξαιρετικές δυνατότητες αλλά αποτρεπτική όψη και θα το ερωτευτεί: επειδή, πρώτη φορά στη ζωή της, δεν χρειάζεται λέξεις για να επικοινωνήσει μαζί του.

Η Ελάιζα θα βρει συμμάχους στον γείτονά της, τον Γκάιλς, που κρύβει την ομοφυλοφιλία του, στη συνάδελφό της, την Αφροαμερικανίδα Ζέλντα, που κρύβει την εξυπνάδα και τον δυναμισμό της, ακόμα και στον δρα Χοφστέτλερ, τον Ρώσο μετανάστη επιστήμονα του εργαστηρίου, που κρύβει τον σύνδεσμό του με την άλλη πλευρά. Ενάντιά της θα σταθεί το πραγματικό «τέρας» της ιστορίας, ο Ρίτσαρντ Στρίκλαντ, κλειστόμυαλος συμπλεγματικός σοβινιστής, διατεθειμένος να κάνει τα πάντα για να διατηρήσει την εξουσία του.

Με τον αφοπλιστικό ρομαντισμό που τον διακρίνει, ο Ντελ Τόρο φτιάχνει μια ταινία τόσο ανάλαφρη και τόσο βαριά, όσο το νερό που φιλοξενεί τους ήρωές του. Ενα μάτσο από outsiders που βρίσκουν αφορμή να δώσουν μικρές, μικρούτσικες μάχες για όσα πιστεύουν ή νιώθουν. Πλάσματα μοναχικά, με αγάπη στη ρουτίνα και στη σταθερότητα, με ελπίδα για ηρεμία και χαρά, ακριβώς όπως το τέρας που ανατρέπει τις ισορροπίες τους.

Η εικαστική δύναμη της ταινίας δεν είναι τίποτε λιγότερο από μαγική. Ακολουθώντας μια σειρά από μονοχρωμίες, του πράσινου, του μπλε, του χρυσού, ο Ντελ Τόρο απογειώνει την αισθητική του mainstream αμερικανικού σινεμά του 1950 και του 1960, των μιούζικαλ, των κόμικς, των b-movies, γεμίζοντάς τα μικρές προσωπικές λεπτομέρειες, τέλειες σαν τα δεκάδες αυγά που βράζει καθημερινά η Ελάιζα για να τα μοιράζεται με το πλάσμα που ζει στο νερό, σαν την ασφάλεια των καλογυαλισμένων παπουτσιών, ή το παιχνίδι που κάνει με τη ζοφερή πραγματικότητα, ένα χορευτικό με κλακέτες.

Το σενάριο, ωστόσο, της ταινίας μοιάζει ν’ ακολουθεί την ίδια… μονοχρωμία των εικόνων. Γοητευτικοί και οικείοι, οι ήρωές του και οι δράσεις τους είναι μονοδιάστατοι, σχεδόν απλοϊκοί, στερεωμένοι στα δυο άκρα του πολύ πολύ καλού ή του πολύ πολύ κακού. Ο Ντελ Τόρο δεν παραμελεί την ιστορία του, όπως στα πρόσφατα «Pacific Rim» και «Crimson Peak», απλώς αρκείται στα ελάχιστα, με αποτέλεσμα, ειδικά στο δεύτερο μέρος της ταινίας, την καταδίωξη και την κορύφωση, να μη δίνει καν την ευκαιρία στον θεατή για τη συναισθηματικό εκτόνωση ή τη συγκίνηση που θα ήθελε: αυτή είναι μια ταινία που, βλέποντάς τη, αναρωτιέσαι γιατί δεν βουρκώνεις, δεν ερωτεύεσαι και δεν συμπάσχεις.

Φυσικά, οξυδερκής και επίμονος, ο Ντελ Τόρο περνά στην ιστορία του τα πολιτικά μηνύματα που θέλει να εκφράσει, για τον φεμινισμό, τη διαφορετικότητα, την ανδρική αυταρχικότητα, τον σημερινό απομονωτισμό της Αμερικής, σε μια άμεση σύνδεση με την ψυχροπολεμική καχυποψία.

Αν η ταινία συγκινεί πραγματικά με κάτι, δεν είναι η πλοκή της, αλλά από τη μια πλευρά οι λεπτοδουλεμένες, ανυψωτικές εικόνες της και, από την άλλη, η ειλικρίνεια με την οποία ο ίδιος ο Ντελ Τόρο μιλά στους θεατές του. Βραβευμένη με τον Χρυσό Λέοντα στη Βενετία, τη Χρυσή Σφαίρα Σκηνοθεσίας και υποψήφια για 13 Βραβεία Οσκαρ, η ταινία του δεν είναι μια ερωτική ιστορία. Είναι μια ερωτική εξομολόγηση του ίδιου του Ντελ Τόρο προς τα τέρατα που ήταν φίλοι του όσο μεγάλωνε, τα τέρατα που βρίσκονται δίπλα μας ή απέναντί μας, τα τέρατα που βλέπουν μόνα τους σινεμά και που ομορφαίνουν τις αληθινές ασχήμιες του κόσμου των ανθρώπων.

CINERAMA, EMBASSY NOVACINEMA ODEON, NOVACINEMA ODEON ΓΛΥΦΑΔΑ, NOVACINEMA ODEON ΜΑΡΟΥΣΙ, ODEON ESCAPE ΙΛΙΟΝ, ODEON STARCITY, VILLAGE MALL, VILLAGE PARK ΡΕΝΤΗ, VILLAGE ΠΑΓΚΡΑΤΙ, VILLAGE ΦΑΛΗΡΟ, VILLAGE ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ, WEST CITY ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ, ΑΒΑΝΑ, ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΠΑΤΗΣΙΩΝ, ΑΛΙΚΗ Ν. ΜΑΚΡΗ, ΒΑΡΚΙΖΑ, ΓΑΛΑΞΙΑΣ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ, ΖΕΑ, ΛΑΜΠΡΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ ΑΙΓΑΛΕΩ, ΝΑΝΑ CINEMAX, ΣΙΝΕ ΧΟΛΑΡΓΟΣ, ΣΠΟΡΤΙΝΓΚ, 3 ΑΣΤΕΡΙΑ Ν. ΗΡΑΚΛΕΙΟ, ΦΟΙΒΟΣ

Το φεγγάρι του Δία ★★½☆☆☆

(Jupiter Holdja, Ουγγαρία, Γερμανία, Γαλλία, 2017, 129΄)

• Σκηνοθεσία: Κορνέλ Μουντρούτσο

• Ηθοποιοί: Ζόμπορ Γιέγκερ, Γκιόργκι Τσερχάλμι, Μεράμπ Νινίτζε

Ο Αριάν, νεαρός Σύρος πρόσφυγας, πυροβολείται την ώρα που διασχίζει τα σύνορα της Ουγγαρίας: το συμβάν τον αφήνει με την υπεράνθρωπη δυνατότητα να αιωρείται. Οσο ο έκπληκτος Αριάν προσπαθεί να προσαρμοστεί στη νέα του δύναμη και όσο καταδιώκεται από έναν διψασμένο αστυνομικό, ο διεφθαρμένος γιατρός του στρατοπέδου όπου κρατείται προσπαθεί να τον εκμεταλλευτεί με σκοπό το κέρδος.

Ο σκηνοθέτης του «Λευκού Θεού» επιστρέφει (με πρεμιέρα στις Κάνες) μ’ ένα φιλμ που προδίδεται από την υπερβολική φιλοδοξία του.

Μια φωτογενής αλληγορία για το σημερινό πολιτικό σκηνικό της Ευρώπης, ταλαντεύεται, σαν τον Αριάν, ανάμεσα στους θρησκευτικούς συμβολισμούς, τη φιλοσοφική φλυαρία και την… υπερηρωική περιπέτεια, πέφτοντας με βρόντο στο κενό.

Black Panther ★★½☆☆☆

(ΗΠΑ, 2018, 134΄)

• Σκηνοθεσία: Ράιαν Κούγκλερ

• Ηθοποιοί: Τσάντγουικ Μπόουζμαν, Μάικλ Μπι Τζόρνταν, Λουπίτα Νιόνκγ’ο

Ο Ράιαν Κούγκλερ, του «Fruitvale Station» και του «Creed», αναλαμβάνει να φέρει στο υπερηρωικό κινηματογραφικό σύμπαν έναν από τους πιο παραγνωρισμένους και επίκαιρους ήρωες της Marvel, τον Black Panther. Ο Τ’Τσάλα είναι ο νεαρός πρίγκιπας της αφρικανικής χώρας Ουακάντα, ενός απομονωμένου επίγειου παραδείσου με αστείρευτο πλούτο και τεχνολογική μαεστρία.

Διεκδικώντας, όπως ορίζει η παράδοση, τον θρόνο, ο Τ’Τσάλα θα βρεθεί αντιμέτωπος μ’ έναν απρόσμενο διεκδικητή, που απειλή ν’ ανατρέψει και την παγκόσμια ισορροπία δυνάμεων και τις ειρηνικές προθέσεις της Ουακάντα.

Η ταινία του Κούγκλερ, στελεχωμένη σχεδόν αποκλειστικά με μαύρους ήρωες και, αντίστοιχα, με την αφρόκρεμα του αφροαμερικανικού σινεμά, αποτελεί έναν πολιτικό και κοινωνικό θρίαμβο που ορθώνεται μπροστά στον νεο-ρατσισμό.

Δίπλα, ωστόσο, σ’ αυτό το επίτευγμα και στην απίθανη ομορφιά των πρωταγωνιστών, των ντεκόρ και των κοστουμιών τους, λίγα έχει να επιδείξει ως προς τη σχηματική πλοκή της, την προβλέψιμη έκβασή της και τις μετρημένες σκηνές δράσης της.

Winchester: Το Σπίτι των Φαντασμάτων ★★½☆☆☆

(Winchester, Αυστραλία, ΗΠΑ, 2018, 99΄)

• Σκηνοθεσία: Αδελφοί Σπίριγκ

• Ηθοποιοί: Ελεν Μίρεν, Τζέισον Κλαρκ, Σάρα Σνουκ

Το 1906, λίγο έξω από το Σαν Φρανσίσκο, η Σάρα Γουίντσεστερ, κληρονόμος οπλοκατασκευαστικού εργοστασίου, έχοντας χάσει τον σύζυγο και την κόρη της, οικοδομεί ένα σπίτι-λαβύρινθο.

Εργάτες χτίζουν μέρα-νύχτα ένα πελώριο σπίτι εκατό δωματίων κι άλλων τόσων διαδρόμων: η γυναίκα ισχυρίζεται ότι τα πνεύματα των θυμάτων των όπλων της, την καθοδηγούν.

Το διοικητικό συμβούλιο του εργοστασίου στέλνει στο σπίτι τον ψυχίατρο Ερικ Πράις, για να εκτιμήσει την ψυχική της κατάσταση. Γοτθικό θρίλερ στοιχειωμένου σπιτιού, βασισμένο σε πραγματική ιστορία, ξεκινά μ’ ένα ενδιαφέρον εύρημα και μια σειρά από αληθινές τρομάρες, για να καταλήξει με μια υπερβολή κοινοτοπιών, από την οποία, ωστόσο, η Ελεν Μίρεν διασώζεται με το χαρακτηριστικό αυστηρό στιλ της.

Η κόρη της Απρίλ ★½☆☆☆☆

(Las Hijas de Abril, Μεξικό, 2017, 103΄)

Σκηνοθεσία: Μισέλ Φράνκο

Ηθοποιοί: Εμα Σουάρεζ, Ανα Βαλέρια Μπεκερίλ, Ενρίκε Αριζόν

Η 17χρονη Βαλέρια είναι ετοιμόγεννη και, παρακούοντας την επιθυμία της, η αδελφή της καλεί κοντά τους την αποστασιοποιημένη μητέρα τους. Σύντομα θα γίνει κατανοητό γιατί η Βαλέρια δεν ήθελε να επανασυνδεθεί με τη μαμά της.

Ο Μισέλ Φράνκο τού «Μετά τη Λουτσία» και του «Chronic», αποδεικνύει πια, με κάθε νέα του ταινία, ότι εκτός από ικανός και μετρημένος τεχνίτης του σινεμά, δεν έχει τίποτε ουσιαστικό να πει, παρά ένα φλύαρο μελόδραμα που ξεπερνά τις ισορροπίες και της ηθικής και της λογικής.