Η αλαζονεία είναι το σημαντικότερο ανθρώπινο αμάρτημα. Αυτό δεν είναι κενός λόγος, αλλά η αλαζονεία αποτελεί τον σημαντικότερο δρόμο για τη σίγουρη διάπραξη όλης της άλλης σειράς αμαρτημάτων, και όχι μόνο αυτών που περιλαμβάνονται στους ποινικούς κώδικες.
Οι Σταυροφορίες αποτέλεσαν τον τρόπο που γνώρισε αυτό που λέμε Δύση την Ανατολή. Θα μπορούσαμε να εξαιρέσουμε την Πρώτη Σταυροφορία (1095-1099 μ.Χ.), μια που –καθώς λένε τα βιβλία της Δύσης– ήταν η σημαντικότερη από όλες που ακολούθησαν. Το σύνθημα δόθηκε από τον Πάπα Ουρβανό τον Β’ το 1095 μ.Χ. Αυτός απευθύνθηκε προς όλους τους χριστιανούς της Ευρώπης, καλώντας τους να πάρουν τα όπλα και να αφήσουν κάθε εγκόσμια υποχρέωση, να βάλουν τον σταυρό σαν το κύριο σήμα στα ρούχα τους και να μπουν κάτω από την προστασία του.
Ακολούθησαν και άλλες Σταυροφορίες, με κορύφωση το 1204 –την Τέταρτη Σταυροφορία– όπου η Κωνσταντινούπολη λεηλατήθηκε στην κυριολεξία από τους σταυροφόρους, με σφαγές, βιασμούς, δολοφονίες, αρπαγές, κλοπές χρημάτων (κυρίως), λεηλασίες περιουσιών και έργων τέχνης (αρκετά από τα οποία στολίζουν σήμερα τη Βενετία και άλλες πόλεις της Δύσης), όπως καταγράφει ο Νικήτας Χωνιάτης, αυτόπτης μάρτυρας.
Ακόμη και από άλλους, μη Ελληνες χρονικογράφους, καταγράφεται πως η κλοπή ήταν τόσο μεγάλη που μπορούμε με ασφάλεια να ισχυριστούμε ότι η κατά Μαρξ πρωταρχική συσσώρευση της λεγόμενης Δύσης τελέστηκε στη λεηλατημένη χριστιανική Κωνσταντινούπολη το 1204 από χριστιανούς.
Είναι απορίας άξιον που βιβλία γι’ αυτά τα εγκλήματα είναι εντελώς δυσεύρετα στα Ελληνικά. Η δραματική έλλειψη γνώσης αυτών των εγκλημάτων είναι καλή αφορμή για να επαναληφθούν σαν μια νέα έκδοση. Και όντως αυτό συμβαίνει μπροστά στα μάτια μας. Η έννοια του οριενταλισμού, που αναλύθηκε λεπτομερειακά από έναν Παλαιστίνιο καθηγητή, τον Εντουαρντ Σαΐντ, δηλαδή ο τρόπος που η Δύση «βλέπει» τους άλλους, από μια υπεροπτική θέση, δείχνει την αλαζονεία της, την πλήρη άγνοιά της και την αγωνία της να φανεί «ανώτερη».
Δεν υπάρχει ασφαλέστερος δρόμος για την αποσύνθεσή της από αυτόν. Οπως λέει ένα κινεζικό ρητό, αν θέλεις να καταστρέψεις κάποιον, ποτέ μην του λες τα σφάλματά του. Την καταστροφή θα την αναλάβουν από μόνα τους τα ίδια τα σφάλματά του. Και σε αυτά συμβάλλει τα μέγιστα η αλαζονεία.
Για παράδειγμα, σχετικά με τη λεηλασία των αρχαιοτήτων στο Ιράκ, που δήθεν διέθετε όπλα μαζικής καταστροφής (άλλο ένα δυτικό ψέμα), ο Αμερικανός υπουργός Ράμσφελντ είχε δηλώσει: «Αυτά τα πράγματα συμβαίνουν… Είναι μια ακαταστασία της ελευθερίας και οι ελεύθεροι άνθρωποι είναι ελεύθεροι να κάνουν λάθη, να διαπράττουν εγκλήματα και να κάνουν κακά πράγματα». Τα συμπεράσματα δικά σας.
* ομότιμος καθηγητής Τμήματος ΕΜΜΕ, Πανεπιστήμιο Αθηνών
