Η αναστολή των διαπραγματεύσεων αφήνει αβέβαιο το μέλλον των συνομιλιών στο Κυπριακό, οδηγώντας πολλούς να αναρωτηθούν υπό ποιες συνθήκες θα μπορούσαν αυτές να επαναληφθούν.
Αυτό συμπεριλαμβάνεται στην περιοδική έκθεση για την Κύπρο της ανεξάρτητης Ερευνητικής Υπηρεσίας του Κογκρέσου (Congressional Research Service), η οποία κυκλοφόρησε στις αρχές Ιανουαρίου (πριν τις παράνομες εκλογές στα κατεχόμενα) με συντάκτη τον αναλυτή Βίνσεντ Μορέλι και τον ίδιο τίτλο εδώ και σχεδόν 10 χρόνια «Κύπρος: Η επανένωση αποδεικνύεται απατηλή».
Στην εκτενή έκθεση (καλύπτει τις συνομιλίες της τελευταίας δεκαετίας και ανανεώνεται τακτικά) σημειώνεται ότι και οι δύο πλευρές, αν και συνεχίζουν να κατηγορούν η μία την άλλη για την αποτυχία του Crans Montana, έχουν περιπέσει σε μια περίοδο προβληματισμού, πιθανότατα μέχρι «μετά τις εθνικές εκλογές του Ιανουαρίου / Φεβρουαρίου τόσο στο βορρά όσο και στο νότο». Ωστόσο, υπογραμμίζει, το επόμενο βήμα εκείνη τη χρονική περίοδο αντιμετωπίζει αρκετές επιπλοκές, απαριθμώντας συγκεκριμένα τρεις.
«Πρώτον, αν και ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ εισηγήθηκε ότι τα Ηνωμένα Έθνη ήταν έτοιμα να φιλοξενήσουν νέες συνομιλίες στο πλαίσιο των δομών των προηγούμενων διαπραγματεύσεων, οι Τουρκοκύπριοι δήλωσαν ότι οι διαπραγματεύσεις δεν μπορούν να επαναληφθούν εκτός εάν τα Ηνωμένα Έθνη συμφωνήσουν να αλλάξει το πλαίσιο των συνομιλιών».
Το τέλος του διζωνικού μοντέλου
Ο Αμερικανός αναλυτής αναφέρει πως αν το καινούργιο αφήγημα που έρχεται από τη «βόρεια Κύπρο», δεν είναι απλά «δοκιμαστικά μπαλόνια» που απευθύνονται στη διεθνή κοινότητα, η έναρξη οποιουδήποτε νέου γύρου διαπραγματεύσεων μετά τις εκλογές του 2018 φαίνεται δυσοίωνη.
Σημειώνει ότι αυτό το υπαινίχθηκε αρχικά σε συνέντευξη Τύπου μετά το τέλος της συνόδου κορυφής των G20, ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν, λέγοντας ότι είναι ίσως το τέλος του διζωνικού, δικοινοτικού μοντέλου επίλυσης του κυπριακού προβλήματος και ότι η Τουρκία θα συνεχίσει τις προσπάθειες για επίλυση αλλά όχι εντός των σημερινών παραμέτρων του πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών.
Είπε ακόμα ότι η Άγκυρα θα αρχίσει να σκέφτεται σύμφωνα με το Σχέδιο Β. Αυτό, προσθέτει, έχει επαναληφθεί και από «ηγέτες της τουρκοκυπριακής κυβέρνησης», όπως ο κ. Ερτουγρούλογλου, που είπε ότι «οι προσπάθειες για την επίτευξη ομοσπονδίας έχουν λήξει και ότι η τουρκική Κύπρος πρέπει να αναζητήσει τρόπους να ζήσουν δίπλα ο ένας στον άλλο ως γείτονες».
Ο κ. Μορέλι παραθέτει αναφορά του Τ/κ ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί τον Αύγουστο, με την οποία «έθεσε την ιδέα δύο χωριστών κρατών που θα ζουν μαζί στο νησί ως μέλη της ΕΕ. Το μέλλον μιας «ομοσπονδιακής» Κύπρου έχει εγερθεί και από πολλούς οι οποίοι αμφισβητούν πολιτικά τον Αναστασιάδη, οι οποίοι έχουν επίσης προτείνει ότι μια ομοσπονδιακή λύση μπορεί να μην είναι πλέον αποδεκτή από πολλούς στο νότο».
Για τον Ακιντζί επιπρόσθετα αναφέρει ότι δήλωσε πως «δεν θα επιστρέψει σε ατέρμονες διαπραγματεύσεις, υποδεικνύοντας ότι θα πρέπει να συμφωνηθεί μια προθεσμία για την ολοκλήρωση των συνομιλιών προτού αυτές επαναληφθούν, μια άλλη προϋπόθεση που ο Αναστασιάδης απορρίπτει σταθερά».
Οι εκλογές και οι υδρογονάνθρακες
Ως δεύτερη πιθανή επιπλοκή καταγράφει τις επικείμενες προεδρικές εκλογές στην Κυπριακή Δημοκρατία (και τις «εκλογές» στα κατεχόμενα), σημειώνοντας ότι ο πρόεδρος Αναστασιάδης ήδη επικρίθηκε από τους αντιπάλους του «ως μέρος της αιτίας που απέτυχαν οι συνομιλίες του Κραν Μοντανά».
Αναφέρει ότι αυτά τα ζητήματα αντιμετωπίζει ο Πρόεδρος Αναστασιάδης στην προεκλογική εκστρατεία και οι Τουρκοκύπριοι αναμένουν να ακούσουν τι θα πει ή δεν θα πει στην τηλεοπτική αναμέτρηση των υποψηφίων, αλλά και παρακολουθούν στις δημοσκοπήσεις την ισχύ των αντιπάλων του. Παρομοίως σε σχέση με τις «εκλογές» στα κατεχόμενα, γράφει ότι ίσως το αποτέλεσμα φέρει τον κ. Ακιντζί σε δυσκολότερη θέση για να επαναρχίσει τις συνομιλίες.
Ως τρίτη πιθανή επιπλοκή ο Αμερικανός αναλυτής κατονομάζει τις έρευνες για υδρογονάνθρακες. «Αν και η Άγκυρα είχε προειδοποιήσει προφανώς τις εταιρείες ενέργειας, και έμμεσα τη Γαλλία και την Ιταλία, να μην προχωρήσουν στη γεώτρηση, καθώς θα κινδύνευαν «να χάσουν έναν φίλο», η γεώτρηση πραγματοποιήθηκε χωρίς περιστατικό. Αναφέρθηκε επίσης ότι μια τουρκική ναυτική φρεγάτα εμφανίστηκε στα διεθνή ύδατα στα ανοικτά των ακτών της νότιας Κύπρου.
Η Ελλάδα απάντησε λέγοντας ότι ήταν «έτοιμη να υπερασπιστεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα», που ήταν ένδειξη εντάσεων μεταξύ των δύο μελών του ΝΑΤΟ. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Τουρκία έστειλε τα δικά της πλοία στα κυπριακά ύδατα στα τέλη του 2017 σε ένδειξη διαμαρτυρίας για περαιτέρω ερευνητικές δραστηριότητες και δήλωσε ότι θα ξεκινήσει τη δική της εξερεύνηση σε περιοχές που διεκδικούν τόσο η Τουρκία όσο και η Δημοκρατία. Αυτό θα μπορούσε να καταστήσει δύσκολο για τον Αναστασιάδη, ή για όποιον εκλεγεί πρόεδρος, να συμφωνήσει να ξεκινήσει εκ νέου τις συνομιλίες».
