Η αναδιάταξη του χώρου της ανώτατης εκπαίδευσης συνεχίζεται αμείωτα, όπως και ο θόρυβος που προκαλεί. Από τη μία, το ετερόκλητο μείγμα αντιδράσεων κυρίως στα Πανεπιστήμια και από την άλλη οι υποσχετικές ενίσχυσης σε προσωπικό αλλά και χρηματοδότησης έχουν προκαλέσει μια εστία συνεχιζόμενης έντασης αλλά και σκληρής διαπραγμάτευσης μεταξύ υπουργείου και διοικήσεων των ΑΕΙ.
Τα… συμφέροντα
Πρόσφατα επεισόδια, στην προχθεσινή Σύνοδο των πρυτάνεων, όπου πάλι διατυπώθηκε η διαφωνία για τη δημιουργία του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, αλλά και στην περιφέρεια όπου οι ανάλογες συνέργειες προωθούνται μεν γρήγορα αλλά καθορίζονται από συντεχνιακά, πολιτικά, τοπικιστικά καθώς και ενδοϊδρυματικά συμφέροντα.
Το φρέσκο λάδι στη φωτιά έριξε την προηγούμενη εβδομάδα η Σύνοδος των πρυτάνεων επιμένοντας στις ενστάσεις της για την ίδρυση του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής το οποίο είναι καθ’ οδόν για τη Βουλή.
Ωστόσο, οι διαφορές όχι μόνο στην πολεμική διάθεση αλλά και στον βαθμό διαφωνίας με το εγχείρημα συνεχίζουν να υφίστανται στους κόλπους της Συνόδου.
Προς επίρρωση, οι συνέργειες Πανεπιστημίων και ΤΕΙ που προωθούνται από τις διοικήσεις των Ιδρυμάτων σε πολλά γεωγραφικά διαμερίσματα της χώρας.
Στα Ιωάννινα οι συζητήσεις έχουν προχωρήσει αρκετά, εντός των ημερών δημιουργείται η επιτροπή που θα αναλάβει το εγχείρημα στη Δυτική Μακεδονία, ενώ ανάλογες διαδικασίες έχουν ξεκινήσει σε Ιόνιο, Κρήτη και αλλού. Οχι βέβαια χωρίς εμπόδια.
Οι περισσότερες δυσκολίες, όμως, δεν ανακύπτουν πάνω στο σοβαρό επίδικο που αφορά την αναβάθμιση των προγραμμάτων σπουδών ώστε να δημιουργηθούν τμήματα και σχολές υψηλού επιπέδου και ανταγωνισμού.
Ο εντονότερος θόρυβος προκαλείται από συντεχνιακές συγκρούσεις και αναμετρήσεις – είτε πρόκειται για πανεπιστημιακούς που δεν θέλουν εξίσωση προσωπικού και ενσωμάτωση τμημάτων ΤΕΙ, είτε πρόκειται για αντιπολιτευτικές κινήσεις που συνενώνουν αρκετές κατηγορίες ακαδημαϊκών απέναντι στις όποιες πρωτοβουλίες, είτε για τοπικές ή ακόμα και προσωπικές πιέσεις.
Οι 166 των Ιωαννίνων
Είναι ενδεικτική η αντίδραση των 166 καθηγητών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων που υπογράφουν κείμενο διαφωνίας με την ενσωμάτωση του ΤΕΙ Ηπείρου στο Ιδρυμα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η πρωτοβουλία ανήκει σε καθηγητές τμήματος που θεωρούν πως η συγχώνευση θα υποβαθμίσει το κύρος των σπουδών. Γρήγορα βρέθηκαν συμπαραστάτες με αντιπολιτευτικές θέσεις, ενώ πλέον οι διαβουλεύσεις περιλαμβάνουν διευρυμένες προοπτικές ανάπτυξης τμημάτων και σχολών. Στο Ιόνιο τα πράγματα φαίνονται πιο ομαλά.
Σε κάθε περίπτωση, το μείζον για τον λόγο ύπαρξης και ακολούθως την επιτυχία του εγχειρήματος είναι η σκοπιμότητα των Ιδρυμάτων, η βιωσιμότητά τους και η ποιότητα των σπουδών, με προϋπόθεση τη σοβαρή προσπάθεια αρχών και προσωπικού.
Είναι εύλογες οι σχετικές αντιδράσεις για ένα τόσο φιλόδοξο και γρήγορο σχέδιο. Δεν είναι δύσκολο να παραλληλιστεί με το φαινόμενο υπερανάπτυξης των ΤΕΙ τη δεκαετία του ’80.
Οποιος είχε τις πολιτικές γνωριμίες έφερνε κι ένα ΤΕΙ στην περιοχή του. Τώρα, δεν μπορεί κάθε ΤΕΙ να μετονομαστεί σε Πανεπιστήμιο;
Οχι, απαντά ανώτατο στέλεχος του υπουργείου Παιδείας, παραπέμποντας στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής όπου «“κόπηκε” το 40% των τμημάτων των δύο ΤΕΙ» αλλά και στον αυστηρό σχεδιασμό στα Ιδρύματα της περιφέρειας: «Στην Ηπειρο τα τμήματα είναι απλωμένα σε πέντε πόλεις, τώρα θα περιοριστούν σε δύο. Θα λειτουργήσουν βέβαια διετείς δομές και σε άλλες πόλεις, αλλά τα πανεπιστημιακά τμήματα θα είναι συγκεντρωμένα σε δύο πόλεις. Αναλόγως, θα λειτουργήσει και το Ιδρυμα που θα προκύψει από τη συνέργεια του Πανεπιστημίου και του ΤΕΙ στη Δυτική Μακεδονία. Με γνώμονα, φυσικά, πάντα, και τις ιδιαιτερότητες στις τοπικές οικονομίες».
Ολα όμως θα σηματοδοτηθούν από το πρώτο εγχείρημα που λαμβάνει χώρα στη Δυτική Αττική.
Η ανακοίνωση της Συνόδου δείχνει την έναρξη νέου κύκλου έντασης με το υπουργείο, το οποίο την κατηγορεί για «ανεπίτρεπτη περιφρόνηση στο έργο των ΤΕΙ».
Στελέχη του λένε πως, αν και ζητήθηκε, ουδέποτε συγκροτήθηκε η Επιτροπή από τη Σύνοδο που θα αναλάμβανε την επεξεργασία προτάσεων, ενώ ο κ. Γαβρόγλου δήλωσε: «Πολλές παρανοήσεις της ανακοίνωσης θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί αν καλούνταν κάποιος εκπρόσωπος του υπουργείου στη συνεδρίαση, όπως εξάλλου συνηθίζεται. Κρίμα. Ας επαναλάβουμε, λοιπόν, και εμείς τον ακαδημαϊκό χαρακτήρα της πρωτοβουλίας μας, μιας και δεν είναι μόνον η Σύνοδος Πρυτάνεων των Πανεπιστημίων που έχει την αποκλειστικότητα να ορίζει τι είναι ακαδημαϊκά σωστό και τι όχι».
Ακολουθεί η ανάλυση όλων των σημείων του εγχειρήματος εν είδει απάντησης στα σημεία κριτικής της Συνόδου. Η τελευταία, μεταξύ άλλων, μιλά για:
● Συχνά αμφισβητούμενο γνωστικό αντικείμενο για πανεπιστημιακού επιπέδου ίδρυμα
● Απουσία αξιολόγησης από την ΑΔΙΠ
● Αυτόματη μετατροπή των καθηγητών των δύο ΤΕΙ σε καθηγητές πανεπιστημίου. Για τους δε καθηγητές Α’ βαθμίδας των καταργούμενων ΤΕΙ προβλέπεται ένταξη σε προσωποπαγείς θέσεις και έλεγχος τυπικών προσόντων με συνοπτικές διαδικασίες.
Το υπουργείο απαντά
◾ Συγκροτήθηκαν νέα Τμήματα με προγράμματα ισχυρού γνωσιολογικού υπόβαθρου που αντιστοιχούν σε ακαδημαϊκώς αναγνωρισμένα πεδία.
◾ Αξιολόγηση και πιστοποίηση ύστερα από εύλογο χρονικό διάστημα.
◾ Οι προϋποθέσεις για την εκλογή καθηγητών Πανεπιστημίου δεν διαφοροποιούνται επί το αυστηρότερο από αυτές που προβλέπονται για εκλογή καθηγητών ΤΕΙ. «Τα βιογραφικά καθηγητών ΤΕΙ κάτω των 50 δεν έχουν να ζηλέψουν τίποτα από αυτά των πανεπιστημιακών», έλεγε στέλεχος του υπουργείου.
Πάντως, παρά την ένταση, στο υπουργείο επικρατεί ψυχραιμία. Εκτιμάται ότι το σχέδιο νόμου θα υπερψηφιστεί, ενώ θεωρείται πως οι αντιδράσεις δεν είναι παρά η συνέχεια της πολεμικής από συγκεκριμένη μειοψηφία μελών της Συνόδου.
Οπως έλεγε στέλεχος πολύ κοντά στον υπουργό, «θεωρούμε πως η συντριπτική πλειονότητα των πρυτάνεων συντάσσεται με το συγκεκριμένο σχέδιο νόμου. Είναι συγκυριακό το φαινόμενο των αντιδράσεων».
Είναι αδιευκρίνιστο αν ο όρος «συγκυριακό» συνδέεται με την έντονη δραστηριότητα στους κόλπους της Συνόδου συγκεκριμένων πρυτάνεων οι οποίοι φιλοδοξούν να πολιτευτούν ή αφορά άλλες αιτίες.
