Σύγχυση έχει προκαλέσει η αιφνιδιαστική, εσπευσμένη και αμφιλεγόμενης σκοπιμότητας κίνηση της κυβέρνησης να υποβάλει μέσω του υπουργού Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιάννη Μουζάλα αίτηση ακύρωσης της απόφασης της δευτεροβάθμιας Επιτροπής Προσφυγών που δίνει άσυλο στον ένα από τους οκτώ Τούρκους στρατιωτικούς που κατέφυγαν στην Ελλάδα μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα τον Ιούλιο του 2016, κρίνοντας ότι λείπουν οι εγγυήσεις δίκαιης δίκης στην Τουρκία και ότι δεν στοιχειοθετείται η συμμετοχή του σε πράξεις κατά της πατρίδας του.
Με δεδομένη την απόφαση του Αρείου Πάγου να μην εκδοθούν στην Τουρκία οι οκτώ στρατιωτικοί, επικρατεί προβληματισμός για τα σενάρια που ανοίγονται. Αν γίνει δεκτή η αίτηση ακύρωσης, κάτι που παρουσιάζει μάλλον πολύ μικρή πιθανότητα, ανοίγει θεωρητικά ο δρόμος για την απέλασή τους στην Τουρκία.
Αν και είναι διακριτές οι διαδικασίες απέλασης και έκδοσης, εντούτοις υπάρχει συνάφεια μεταξύ τους, καθώς συμπίπτουν σε μεγάλο βαθμό οι λόγοι που επικαλούνται για τη μη έκδοση ο Αρειος Πάγος και για το άσυλο η Επιτροπή Προσφυγών ως προς την αδυναμία εξασφάλισης δίκαιης δίκης στην Τουρκία και τον κίνδυνο να υποβληθούν σε βασανιστήρια και απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση.
Τυχόν αποδοχή της αίτησης ακύρωσης θεωρείται εξαιρετικά απίθανο να μην προσβληθεί στο διοικητικό εφετείο και εν τέλει στο Συμβούλιο της Επικρατείας, όπου θα ληφθεί ασφαλώς εμφατικά υπόψη η απόφαση και το σκεπτικό του Αρείου Πάγου για τη μη έκδοση.
Ακόμη όμως και αν η άρνηση της παροχής ασύλου στους οκτώ στρατιωτικούς δεν οδηγήσει στην απέλασή τους, παραμένει ζητούμενο το καθεστώς με το οποίο θα ζουν στην Ελλάδα. Ενα ενδεχόμενο είναι να πάρουν εναλλακτικά το λεγόμενο καθεστώς ανθρωπιστικής προστασίας, που παρέχει δικαιώματα σχετικά με την πρόσβαση στην αγορά εργασίας, στην περίθαλψη, στις συναλλαγές. Διαφορετικά, οι οκτώ στρατιωτικοί θα παραμείνουν σε μια γκρίζα ζώνη, ουσιαστικά χωρίς νομική αναγνώριση και χωρίς βασικά δικαιώματα.
Αλλά και στην πιθανότερη περίπτωση που απορριφθεί η αίτηση ακύρωσης, εγείρονται σοβαρά ερωτήματα για τη σκοπιμότητα της κίνησης της κυβέρνησης, που προδίδει αμηχανία ως προς τον θεσμό του ασύλου και υποβάλει την ιδέα ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου συμψηφίζονται με πολιτικές σκοπιμότητες, αν δεν τελούν υπό την αίρεσή τους.
Αξίζει να επισημανθεί το παράδοξο, αν όχι υποκριτικό, γεγονός ότι η ελληνική κυβέρνηση προσφεύγει κατά της απόφασης της Επιτροπής Προσφυγών τη στιγμή που ο υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής χαρακτηρίζει υπερβολικά χρονοβόρα τη διαδικασία προσφυγής και ετοιμάζεται να επιβάλει συντμήσεις.
Ορθή χαρακτηρίζει την απόφαση της Επιτροπής Προσφυγών το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, που χειρίζεται τα αιτήματα ασύλου των οκτώ στρατιωτικών, και εκτιμά ότι δεν θα ακυρωθεί από τα αρμόδια δικαστήρια. Κατά της αίτησης ακύρωσης στρέφονται και έντεκα πρώην πρόεδροι δικηγορικών συλλόγων, που επισημαίνουν ότι η Επιτροπή Προσφυγών «θεμελιώνει απόλυτα τους λόγους για τους οποίους χορήγησε άσυλο».
