Μικρές ανθρώπινες ιστορίες στον φακό

Ποτέ δεν μπορείς να ξέρεις πού θα σε πάει η ζωή. Και από ποιον να περιμένεις τι. Αυτές οι δύο φράσεις θα μπορούσαν να είναι το θέμα της βραδιάς των εγκαινίων της έκθεσης φωτογραφίας της Μαίρης Χριστοφίδη, που έγιναν πριν από λίγες μέρες (Σάββατο 2/12), στην ιδιαίτερη πατρίδα της την Κύπρο και συγκεκριμένα στην ιστορική οικία και ένα από τα πιο σημαντικά μουσεία της χώρας, αυτό της οικογένειας Πιερίδη.

Πράγματι, για τη Μαίρη Χριστοφίδη, μια γυναίκα που βίωσε τα γεγονότα της Κύπρου του ’74 και κατόρθωσε να δημιουργήσει μια ήρεμη και άνετη ζωή για την ίδια και την οικογένειά της, ίσως κανείς να μην περίμενε να ασχοληθεί με τη φωτογραφία, πόσω μάλλον να θεωρείται πλέον από τις πιο αξιόλογες παρουσίες στον χώρο. 

Ενώ σπούδασε οικονομικά στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και στη συνέχεια ακολούθησε μεταπτυχιακές σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων, τελικά ασχολήθηκε με τη φωτογραφία.

Μαθήτρια ήδη από το 1997 του σπουδαίου φωτογράφου και ιστορικού της τέχνης της φωτογραφίας, Πλάτωνα Ριβέλλη, αυτή τη φορά η Μ. Χριστοφίδη αποφάσισε να μεταφέρει τις φωτογραφικές αποτυπώσεις της στη γενέτειρά της, γι’ αυτό και ο τίτλος της έκθεσης είναι «Επιστροφή στην Κύπρο».

«Το σπίτι όπου γεννήθηκα βρίσκεται πλέον στην κατεχόμενη Λευκωσία» μας είπε η ίδια. «Μία φορά μόνο έχω πάει να το δω – δεν μπορώ να ξαναπάω».

Τα λόγια της αυτά απ’ όσο μπορέσαμε να καταλάβουμε και να νιώσουμε αντιπροσωπεύουν την πλειονότητα των Ελληνοκυπρίων, είτε έχουν είτε δεν έχουν περιουσία στα κατεχόμενα.

Ωστόσο, οι φωτογραφίες της παρούσας έκθεσης δεν έφερναν την Κύπρο στον κόσμο, αλλά το αντίθετο: παρουσίαζαν με την ιδιαίτερη οπτική της φωτογράφου εικόνες από τα προσωπικά της ταξίδια, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.

Από την Κούβα έως τη Θεσσαλονίκη και από την Ιαπωνία, την Κίνα και τη Νέα Υόρκη στα νησιά του Αιγαίου. 

Από τις συνολικά 60 φωτογραφίες που παρουσιάστηκαν στην έκθεση, οι περισσότερες είναι ασπρόμαυρες. Ωστόσο οι έγχρωμες φωτογραφίες της κ. Χριστοφίδη ήταν που μας εντυπωσίασαν περισσότερο.

Ιδιαίτερα στιγμιότυπα καθημερινής ζωής (όπως μια κοπέλα που περπατάει στον δρόμο ή ένα παιδί που κάνει ποδήλατο) παρουσιάζονταν στον θεατή ως κάτι ιδιαίτερα ενδιαφέρον.

«Εχω αρκετά σταθερό χέρι» μας είπε η ίδια όταν τη ρωτήσαμε πώς είναι δυνατόν να φωτογραφίζει τόσο καθαρά κάτι τόσο στιγμιαίο.

«Ξέρει να κοιτάζει» σχολίασε η ιστορικός τέχνης και διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης, Μαρίνα Λαμπράκη Πλάκα. «Από τα σημαντικότερα προτερήματα της Μαίρης είναι η απλότητά της. Τόσο του τρόπου που προσεγγίζει τη φωτογραφία όσο και του χαρακτήρα της» δήλωσε ο κ. Ριβέλλης. «Αυτό είναι σπάνιο, τόσο για φωτογράφους όσο και για τους ανθρώπους γενικότερα» συμπλήρωσε, διευκρινίζοντας πως προσωπικά τον ελκύουν οι ενδιαφέρουσες φωτογραφίες και όχι αυτές που συνήθως χαρακτηρίζουμε «ωραίες». 

Με τη σειρά του, ο επιμελητής της έκθεσης και επί 20 χρόνια διευθυντής του Μουσείου Πιερίδη, Τάκης Μαυρωτάς, επισήμανε: «Οι φωτογραφίες της Χριστοφίδη έχουν ειρηνοφόρα ταυτότητα και αδιαπραγμάτευτη ανθρωπιστική ιδεολογία. Ουσιαστικά πρόκειται για ένα ταξίδι στον κόσμο, που ξεκινά από την Ελλάδα και συνεχίζει με την περιπλάνησή της άλλοτε στην Κούβα ή την Αργεντινή και άλλοτε στην Τουρκία και την Κορέα. Η τεράστια αυτή ανθρωπογεωγραφία αποκαλύπτει τη δική της συγκίνηση απέναντι στον άνθρωπο, στη μικρή ή τη μεγάλη ιστορία του». 

Πράγματι, αν υπήρχε ο όρος «σχεσιακή κοινωνιολογία» και για τη φωτογραφία, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την παρούσα έκθεση της κ. Χριστοφίδη.

Ακριβώς γιατί κατόρθωσε μέσα από εικόνες του κόσμου, μέσα από κινήσεις και πορτρέτα που δεν σχετίζονται απαραίτητα με την Κύπρο, να μεταφέρει κάτι πολύ προσωπικό στην πατρίδα της αλλά και στο ίδιο το Μουσείο Πιερίδη. 

Αυτός ο συνδυασμός δεν θα μπορούσε παρά να προκαλέσει συγκίνηση. «Μέσα από τις φωτογραφίες της μπορεί κάποιος να αισθανθεί βαθύτερα την Κύπρο» μας είπε ο Δημήτρης Πιερίδης, πρόεδρος του ομώνυμου ιδρύματος. Και έχει δίκιο. 

 Info:

Η έκθεση «Επιστροφή στην Κύπρο» παρουσιάζεται στο Μουσείο Πιερίδη – Πολιτιστικό Ιδρυμα Τράπεζας Κύπρου (Ζήνωνος Κιτιέως 4, Λάρνακα) έως τις 12 Φεβρουαρίου 2018.