Ειρηνικές επαναστάσεις ενός «τρελού»

Φτάσαμε ώς την πόρτα του. Ευχαρίστησε για το ενδιαφέρον της «Εφ.Συν.», επέλεξε όμως την εύλογη άρνηση να μιλήσει, γέννημα της συναισθηματικής φόρτισής του.

Αλλά η γνωστή αντισυμβατική συμπεριφορά του Μαρσέλο Μπιέλσα ίσως εγκυμονεί μελλοντική επικοινωνία μας, πάντα με ιδιαίτερη διατύπωση.

Για τη ρήξη με τη Λιλ; Οχι μόνο… Μπορεί -και ήδη το κάνει- να μιλήσει για πολλά.

Κι αυτό επειδή ο ποταμός Παρανά της γενέτειράς του Ροζάριο πηγάζει στη Λατινική Αμερική αλλά «εκβάλλει-φτάνει σε κάθε γωνιά της Γης που θρέφει όνειρα». Βεβαίως, επειδή… «κάθε αποδοκιμασία ως διαφωνία είναι υπέροχη (!) επειδή απ’ αυτήν προκύπτουν κέρδη».

Αλλωστε σε κάθε ανθρώπινη, δική του σχέση, η επικοινωνία έχει πολλές εκφάνσεις. Για παράδειγμα, αν πρέπει να διδάξεις έναν ποδοσφαιριστή πώς πρέπει να σουτάρει, αρκεί να ζωγραφίσεις στο παπούτσι του το μέρος του ποδιού που οφείλει να κάνει το σουτ.

Ετσι δίδασκε ο ίδιος τους παίκτες του όταν είχε την τεχνική ευθύνη της Εθνικής Αργεντινής.

Μόλις σταχυολογήσαμε συμπεριφορές και λέξεις του Αργεντινού προπονητή, από αυτές που έκαναν αίσθηση τα τελευταία 27 χρόνια. Τόσα έχει συμπληρώσει ως προπονητής. Λίγες μέρες μετά την απόλυσή του από τη Λιλ.

Τιμωρήθηκε επειδή, χωρίς να πάρει άδεια, πήγε στο Μπουένος Αϊρες για να βρεθεί στο προσκεφάλι του φίλου του. Οπως θα έκανε κάθε λογικός άνθρωπος στη θέση του.

«Λογικός» γράψαμε; Ναι, κάθε λογικός αλλά όχι μόνο.

Επειδή, ως γνωστόν, το προσωνύμιο του Μπιέλσα είναι «el loco», δηλαδή «ο τρελός». Κανείς, όμως, δεν ξεγελιέται από τον γνωστό χαρακτηρισμό.

Θέμα λίγου χρόνου είναι να ξαναβρεί δουλειά σε πάγκο ευρωπαϊκής ή λατινοαμερικάνικης ομάδας ή να καρπωθεί κι εκείνος τον πακτωλό χρημάτων που ρέει στο κινεζικό ποδόσφαιρο.

Κι αυτό επειδή ο ίδιος «τρελός» προκαλεί σεβασμό όπου κι αν έχει δουλέψει.

Ανεξάρτητα από πράξεις και λόγια του, όσα συνήθως προκαλούν αμηχανία (ακριβώς επειδή τα χαρακτηρίζει ιδιαιτερότητα), είναι λάτρης του ποδοσφαίρου που γοητεύει αλλά έχει ξεχαστεί. Του επιθετικού ποδοσφαίρου. Κι αυτό δεν είναι σχήμα λόγου.

Αγαπημένο του σχήμα στις ενδεκάδες που κατηύθυνε τα τελευταία είκοσι χρόνια είναι το 3-3-1-3, επιθετική αγωνιστική πρόθεση που σπανίζει στις μέρες μας.

Αλλά ο Μπιέλσα επιμένει και με τη γνωστή προσωπική επωδό-κατευθυντήρια γραμμή («όλοι οι αμυντικοί οφείλουν να ξέρουν να επιτίθενται και όλοι οι επιθετικοί να ξέρουν πώς να αμύνονται») πάει κόντρα στην -παγιωμένη πλέον- αμυντικογενή νόσο των ενδεκάδων της εποχής μας σε κάθε αγωνιστικό επίπεδο.

«Μα πώς θα μπορούσα να σκέφτομαι αλλιώς; Πάψτε επιτέλους να με ρωτάτε γιατί τολμώ να παίζω μόνο επιθετικά. Η μπάλα είναι χαρά. Να γιατί παίζω μόνο έτσι».

Τον τιμά πώς παραδέχεται τις επιρροές του. Δηλώνει «γοητευμένος από το ποδόσφαιρο που έπαιξε ο Αγιαξ του Φαν Χάαλ το 1995 και δεν κρύβω ότι εμπνεύστηκα στοιχεία από αυτή την ομάδα».

Ο ίδιος Αγιαξ, από τις τελευταίες αμιγώς επιθετικογενείς ομάδες.

«Τρεις ομάδες σε μία»

Η θητεία του στον πάγκο της Εθνικής Αργεντινής (1998-2004) το απέδειξε. Ως διάδοχος του Ντανιέλ Πασαρέλα ναι μεν έφτασε μόλις ώς τον πρώτο γύρο του Παγκόσμιου Κυπέλλου στην Ιαπωνία (2002), αλλά ανέβηκε στην κορυφή των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας (2004) και την ίδια χρονιά έφτασε ώς τον τελικό του Κόπα Αμέρικα (2-2 στην κανονική διάρκεια, ήττα 4-2 στα πέναλτι από τη Βραζιλία).

Πάντα ξεκινούσε και εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων συνεχίζει με τρεις αμυντικούς. Ενα λίμπερο και δύο στόπερ στις πλευρές του.

«Χρειάζονται, εκτός του τερματοφύλακα, τρεις διαφορετικές ομάδες μέσα στην ομάδα.

Αμυντικοί, μέσοι, επιθετικοί, να σκέπτονται ως μικρά σύνολα και να παίζουν μεταξύ τους με την αφοσίωση ενιαίας ομάδας» είναι άλλη μια αγαπημένη, όσο και ιδιαίτερη, διατύπωσή του. Να γιατί και τώρα στη Λιλ, όσο και στις προηγούμενες ομάδες του, κυρίως τα τελευταία δέκα χρόνια, συνήθιζε να κάνουν αμυντικοί, μέσοι, επιθετικοί προπόνηση σε τρεις ομάδες, συχνά και σε διαφορετικά τμήματα του γηπέδου ώστε, τόσο την ώρα της εκγύμνασης όσο και της τακτικής, να μην υπάρχει άμεση οπτική επαφή και επικοινωνία μεταξύ τους.

Οσο για την αποτυχία στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2002 που προαναφέραμε, πρόκειται για «την εμπειρία που δεν θα συγχωρήσω ποτέ στον εαυτό μου».

Ηχεί δίκαιη η αυστηρότητα με τον εαυτό του. Στην προκριματική φάση της ίδιας διοργάνωσης, η Αργεντινή είχε προκριθεί με παθητικό μόλις μία ήττα (εκτός έδρας, από τη Βραζιλία) και ενώπιον της συμμετοχής ο Μπιέλσα είχε χαθεί.

Απομονωμένος σε ράντσο(!), 250 χιλιόμετρα μακριά από το Μπουένος Αϊρες, μελετούσε τους αντιπάλους του.

Βοηθοί του ήταν 1.800 (!) βιντεοκασέτες με παιχνίδια τους. «Ισως και περισσότερες από 1.800» είχαν γράψει τότε Αργεντινοί δημοσιογράφοι.

Εχει εγκαταστήσει βίντεο και οθόνη ακόμη και στο αυτοκίνητό του. Για να βλέπει κυρίως μελλοντικούς αντιπάλους, ενώ οδηγεί κάποιος άλλος.

Την ίδια εξαετία στον πάγκο της Εθνικής ο απολογισμός ήταν 42 νίκες, 16 ισοπαλίες, δέκα ήττες – διόλου ευκαταφρόνητος.

Ο Πρέντραγκ Μιγιάτοβιτς δεν υπήρξε ποτέ παίκτης του. Αλλά τότε (2002) ήταν που είχε διατυπώσει ως αποτέλεσμα πληροφοριών του από παίκτες του Μπιέλσα -προσωπικούς φίλους του ίδιου- το… ιστορικό συμπέρασμα για τους ρυθμούς του Αργεντινού: «Η δουλειά μαζί του είναι εμπειρία. Ατέλειωτες είναι οι ώρες που απασχολείται, 25 ώρες το 24ωρο».

Ισως γι’ αυτό διέκοψε την προπονητική για δύο χρόνια. Οταν έφυγε από την Εθνική Αργεντινής (2005), επανήλθε σε πάγκο (Εθνική Χιλής) δύο χρόνια μετά (2007). «Απείχα για να σώσω τον γάμο μου» είχε εξηγήσει. Συμβαίνουν αυτά όταν δουλεύεις «25 ώρες το 24ωρο».

Οικογένεια ισχυρών προσωπικοτήτων

Το 2015, μόλις παραιτήθηκε από τον πάγκο της Μαρσέιγ, παίκτης του είχε τονίσει «ήταν δύσκολο να εμπνευστώ από τον Μπιέλσα. Οταν κάποιος έχει βλέμμα ιεροεξεταστή όταν σου μιλάει».

Απόδειξη και αυτή της ισχυρής προσωπικότητάς του! Αλλωστε προέρχεται από οικογένεια του Ροζάριο με ιδιαίτερη αύρα.

Ο πατέρας του ήταν δικηγόρος, ο μεγάλος αδελφός του, Ραφαέλ, είναι συνταγματολόγος και πολιτικός, η αδελφή του, Μαρία-Ευγενία, αντινομάρχης στην πόλη Σάντα Φε.

«Οικογένεια που έθρεψε την αυστηρότητα, την επιμονή του» ακούστηκε από τη γαλλική τηλεόραση το βράδυ της απόλυσής του από τη Λιλ.

Αντίλογος; Υπάρχει. Το διεθνές όνομά του «Εl loco» («ο τρελός») δεν του δόθηκε τώρα που είναι προπονητής, αλλά του το «κόλλησαν» στο σχολείο του, στο Ροζάριο.

Ως μαθητής ο Μπιέλσα συνήθιζε να ατενίζει τον ποταμό Παρανά, να θαυμάζει το πλάτος του και να λέει «αυτό το ποτάμι είναι ικανό να βρέξει όλη τη Γη, όπου υπάρχουν όνειρα».

Το δικό του σχόλιο για το «el loco»; «Ονομάζουν “τρελό” όποιον ακολουθεί διαφορετικό δρόμο από τον συνηθισμένο!»…

«Ηταν διαφορετικός απ’ όλους μας» ακούστηκε να λέει παλιός φίλος του, το 2016, ως ανάμνηση από τις κοινές ώρες στη νοτιοανατολική Αργεντινή. Τότε είχε κληθεί από την ιταλική τηλεόραση να μιλήσει για τον Μπιέλσα, νέο προπονητή της Λάτσιο. Και, άμεσα, αποδείχθηκε η διαφορετικότητά του: Στις 6 Ιουλίου προσελήφθη και δύο ημέρες μετά (8/7/2016) η διοίκηση της Λάτσιο ανακοίνωσε τη λήξη της συνεργασίας!

Και τώρα η Λιλ. Απολύσεις που ουδόλως επηρεάζουν τους θαυμαστές του. Μεταξύ αυτών ο Πεπ Γουαρδιόλα: «Υπάρχουν πολλοί λόγοι να τον θαυμάζω. Μαθαίνω από τις ομάδες που προπονεί. Πιστεύω πως ο Μπιέλσα είναι ο καλύτερος προπονητής στον κόσμο» είναι η γνωστή δήλωση του Καταλανού προπονητή της Μάντσεστερ Σίτι.

Ολοι μας, πάντως, ευχαριστούμε τον Μπιέλσα επειδή, στα τέλη του ‘80, είναι εκείνος που ανακάλυψε έναν χοντρό και δυσκίνητο τότε ποδοσφαιριστή.

Αλλά «αρκούσαν λίγες λέξεις» για να τον πείσει πως πρέπει να δουλέψει στην προπόνηση και να πάψει να αδικεί τον εαυτό του.

Ανέπλασε λοιπόν και χάρισε στην αγάπη μας για το ποδόσφαιρο τον Γκαμπριέλ Μπατιστούτα!