Οι πολιτικές αμφιθυμίες σχετικά με την Αμφίπολη γεφυρώθηκαν χθες με την ένταξη στο ΕΣΠΑ των έργων στερέωσης και ανάδειξης του μνημείου με 1,5 εκατ. ευρώ. Μόνο οι αρχαιολογικές αμφιβολίες παραμονεύουν -αφού το μνημείο παραμένει, εισέτι, αταύτιστο- αλλά μένουν μακριά από την επικαιρότητα, αφού προκρίνεται η διάσωση του μνημείου στον Τύμβο Καστά, το οποίο είχε ανασκαφεί με διαδικασίες «fast track» και θάφτηκε στη μιντιακή σκόνη όταν μετατράπηκε σε απλό σκηνικό περιοδείας του τότε πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά.
Χθες σε κοινή συνέντευξη Τύπου η υπουργός Πολιτισμού Λυδία Κονιόρδου και ο περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Απόστολος Τζιτζικώστας εμφανίστηκαν ενωμένοι και με καλά λόγια ο ένας για την προσφορά του άλλου. Δεν θέλησαν να κάνουν καμιά αναφορά στην καλοκαιρινή «περιπέτεια», όταν η Περιφέρεια έκρινε ότι οι φάκελοι δεν ήταν… ολοκληρωμένοι.
Ομως για πρώτη φορά από τότε που ξέσπασε η αρχαιολογική σύγκρουση σχετικά με τη χρονολόγηση του Τύμβου Καστά, η ανασκαφέας Αικατερίνη Περιστέρη έκοψε πλήρως τα φτερά όσων με ανίατο πείσμα ήθελαν να φαντασιώνονται ότι το μνημείο είναι ο τάφος του Μεγαλέξανδρου: «Δεν είπα ποτέ ότι είναι ο τάφος του Αλέξανδρου, είπα ότι το μνημείο είναι Μακεδονικό και το παρήγγειλε κάποιος μεγάλος» (;).
Ακόμη και το όνομα του Ηφαιστίωνα που είχε ανακοινωθεί πριν από έναν χρόνο, απλώς ψιθυρίστηκε χθες. Τι έκανε στη χθεσινή συνέντευξη περιφερειάρχη και υπουργού η κ. Περιστέρη; Ανακοινώθηκε ότι θα είναι άμισθη σύμβουλος του περιφερειάρχη για αρχαιολογικά και πολιτιστικά θέματα (!), άλλως πώς, θα παρακολουθεί τα γενόμενα στην πρώην ανασκαφή της διά της πλαγίας, αφού πλέον είναι συνταξιούχος.
Εκτός από το 1,5 εκατ. του ΕΣΠΑ έγινε γνωστό ότι θα διατεθεί άλλο 1,5 εκατ. για την ανάδειξη της ευρύτερης περιοχής από το πρόγραμμα διασυνοριακής συνεργασίας Ελλάδας – Βουλγαρίας (Interreg). Αξίζει να σημειωθεί όμως ότι στη χθεσινή συνέντευξη αφέθηκε να διαφανεί ότι τα λεφτά τα δίνει η Περιφέρεια, ενώ είναι του ΕΣΠΑ, εντύπωση που μάλλον ενισχύθηκε και από την παρουσία της υπουργού στη Θεσσαλονίκη.
Κι αυτό είναι άδικο τουλάχιστον για τις υπηρεσίες του ΥΠΠΟΑ που θα εκτελέσουν όλα τα έργα μέχρι το 2021: δομική αποκατάσταση και αναστήλωση του μνημείου, χωματουργικές – υδραυλικές εργασίες, κατασκευή πασσάλων πέριξ του μνημείου, εργασίες συντήρησης επιχρισμάτων ψηφιδωτών, λίθινων διακοσμητικών και του γλυπτικού διάκοσμου, ανασκαφικοί καθαρισμοί, αναστήλωση του περιβόλου, κατασκευή κελύφους για την προστασία του μνημείου, δομικές και στατικές μελέτες. Φυσικά είναι απολύτως σωστό, και του πιστώνεται, ότι ο περιφερειάρχης έδωσε τις πρώτες 100.000 ευρώ το 2012 για να ξεκινήσει η ανασκαφή στον Τύμβο Καστά.
Οπως τόνισε χαρακτηριστικά «καταβάλαμε μία υπερπροσπάθεια με τεράστια εμπόδια» γι’ αυτό το «Μακεδονικό μνημείο εθνικής σημασίας που μπορεί να παράξει πλούτο για τον τόπο μας».
Απαντώντας σε ερώτηση της «Εφ.Συν.» αν τα προβλήματα στατικότητας του μνημείου οφείλονται στη βιασύνη με την οποία εκτελέστηκαν οι ανασκαφές, η κ. Κονιόρδου είπε πως «η έκθεση σε κινδύνους οφείλεται και στο γεγονός ότι δεν υπήρξε έγκαιρη εξασφάλιση χρηματοδότησης για την επόμενη φάση…».
Το σχόλιο φυσικά ενόχλησε την κ. Περιστέρη, η οποία απάντησε πως «η ανασκαφή ήταν συστηματική και όχι βιαστική, ότι εδώ και 3 χρόνια το έργο είναι ανυπεράσπιστο και ότι υπήρχαν μελέτες στατικότητας από το 2014» (σ.σ. μόνο που το ΥΠΠΟΑ έχει εκτελέσει έργα προστασίας από τα νερά, ενώ οι μελέτες είχαν κριθεί ανώριμες μόλις το καλοκαίρι από την Περιφέρεια).
Χθες, ο αρχιτέκτονας της ανασκαφής και αναστηλωτής Μιχάλης Λεφαντζής, έδωσε μία άσχημη εικόνα για την κατάσταση του μνημείου και μίλησε για την ανάγκη εκτέλεσης «πολύπλοκων εργασιών».
Οι δύο τελευταίοι θάλαμοι λόγω της αφαίρεσης των χωμάτων από το εσωτερικό τους δέχονται ασφυκτικές πιέσεις από τους τόνους χώματος του τύμβου, οι περίφημες Καρυάτιδες που δεν είναι μόνο εξαίσια γλυπτά αλλά αποτελούν δομικά κομμάτια του μνημείου «έχουν πάρει κλίση, έχουν υποστεί θραύση στο κάτω μέρος και η καμάρα έχει υποστεί μία μικρή καθίζηση», είναι δηλαδή δομικά προβλήματα τα οποία «πρέπει να λυθούν μεμιάς».
Ενδιαφέρον επίσης στοιχείο ότι ενώ 570 κομμάτια του περιβόλου θα μεταφερθούν και θα ενσωματωθούν στον υφιστάμενο, ένα μέρος του περιβόλου θα πρέπει τώρα να καταχωθεί και για λόγους στατικότητας αλλά και διότι ο πωρόλιθος από τον οποίο είναι κατασκευασμένος είναι ευαίσθητο υλικό.
-320x213.jpg)
