Ο παγκόσμιος πληθυσμός αυξάνεται με ραγδαίους ρυθμούς και το μόνο βέβαιο είναι ότι θα απαιτηθεί περισσότερη τροφή, περισσότερο κρέας και περισσότερη ενέργεια.
Και για να παραχθούν όλ’ αυτά θα χρειαστούν ακόμη περισσότεροι πόροι. Πόροι οι οποίοι, καθώς –δυστυχώς– στερεύουν, αναγκάζουν τους επιστήμονες να εφεύρουν τρόπους με τους οποίους θα μπορέσουν να αξιοποιήθουν όσο γίνεται καλύτερα οι υπάρχουσες καλλιέργειες.
Μέχρι σήμερα έχουν κατατεθεί πολλές προτάσεις και σκέψεις για την αντιμετώπιση της κατάστασης. Ιδέες όπως η μείωση της κατανάλωσης τροφών από τα ζώα, η μεγαλύτερη δυνατή εξοικονόμηση υπολειμμάτων τροφών, ή η υιοθέτηση γενετικά τροποποιημένων προϊόντων και καλύτερων λιπασμάτων, με στόχο την αύξηση της σοδειάς και τη μεγιστοποίηση της αρδευτικής απόδοσης. Ωστόσο, πολλές από αυτές τις λύσεις έχουν λίγο ώς πολύ εφαρμοστεί.
Μια νέα αναλυτική πρόταση παρουσιάζει η επιθεώρηση «Nature Geoscience», η οποία συνίσταται σε κάτι πιο απλό: την αλλαγή των υφιστάμενων καλλιεργειών.
Οπως επισημαίνουν, μεταξύ άλλων, οι επιστήμονες που συνέταξαν την έκθεση: «Διαπιστώσαμε ότι η παρούσα κατανομή των καλλιεργειών ανά τον πλανήτη δεν έχει φτάσει στο ανώτατο όριο, αλλά ούτε και στην ελάχιστη κατανάλωση του τόσο πολύτιμου νερού».
Υπογραμμίζουν δε ότι το επιστημονικό αυτό συμπέρασμα «δεν αποτελεί έκπληξη, καθώς η αγροτική παραγωγή αναπτύσσεται με μάλλον τυχαίο και αποσπασματικό τρόπο από τις διάφορες πολιτικές οντότητες, με διαφορετικές προτεραιότητες ανά τους αιώνες […] και μέχρι σήμερα κανείς δεν έχει καθίσει να συζητήσει το ζήτημα σε παγκόσμιο επίπεδο προτού αποφασίσει ποια καλλιέργεια ενδείκνυται για κάθε χώρα».
Οι επιστημονικοί συντάκτες της έκθεσης ισχυρίζονται ότι θα μπορούσαν να τροφοδοτήσουν 825 εκατομμύρια επιπλέον ανθρώπους από αυτούς που μπορεί να σιτίσει σήμερα ο πλανήτης, μόνο περιορίζοντας τη χρήση νερού κατά 13%. Ο πρώτιστος στόχος τους πρέπει να είναι πάντως η βελτιστοποίηση της αγροτικής παραγωγής (στη βάση των καλλιεργούμενων θερμίδων) εξοικονομώντας παράλληλα νερό, καθιστώντας έτσι τις σοδειές περισσότερο ανθεκτικές σε περιόδους ξηρασίας, αλλά και αξιοποιώντας τις τοπικές γνώσεις και τεχνολογίες για να διατηρήσουν τη διαφορετικότητα των καλλιεργειών.
Οι επιστήμονες επιμένουν ότι η λύση αυτή θα είναι αποτελεσματική και υποστηρίζουν ότι μπορεί να επιτευχθεί αυξάνοντας την παγκόσμια παραγωγή προϊόντων, όπως η σόγια, το σόργο (είδος σιταριού), η πατάτα και τα φιστίκια και μειώνοντας αντιστοίχως την παραγωγή κεχριού, ζάχαρης (ζαχαροκάλαμο και τεύτλα), ρυζιού και σιταριού.
Για παράδειγμα, τονίζουν, θα μπορούσε να καλλιεργηθεί σόργο στη θέση των ζαχαρότευτλων στη δυτική Ρωσία και κεχρί αντί για ρύζι στη βόρεια Ινδία, σόγια στη θέση του σιταριού στην Αυστραλία και φιστίκια αντί για σιτάρι στο Δέλτα του ποταμού Νείλου στην Αίγυπτο.
Αυτό που προτείνουν ουσιαστικά προκειμένου να αυξηθεί η παγκόσμια δυνατότητα σίτισης είναι η καλλιέργεια ειδών πους δεν θα προτιμώνται για κατανάλωση από τους κατοίκους των χωρών παραγωγής τους.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ακόμη το γεγονός ότι, λόγω της κλιματικής αλλαγής, οι περίοδοι ξηρασίας είναι περισσότερο παρατεταμένες και με την αλλαγή των καλλιεργειών οι περιοχές αυτές θα εξοικονομήσουν νερό. Την ίδια ώρα, χώρες οι οποίες βασίζονται στην εισαγωγή τροφίμων προκειμένου να θρέψουν τους πληθυσμούς τους, θα μπορέσουν να αυξήσουν την παραγωγή τους σε προϊόντα πλούσια σε θερμίδες και πρωτεΐνες.
Συμπερασματικά η επίμαχη έρευνα τονίζει ότι είναι προφανές πως υφίσταται μια σειρά κολοσσιαίων οικονομικών, πολιτικών, τεχνολογικών και περιβαλλοντικών αλλά και πολιτιστικών εμποδίων προκειμένου να εφαρμοστεί μια παγκόσμια αγροτική πολιτική όπως αυτή που περιγράφεται παραπάνω. Ωστόσο, το μόνο σίγουρο είναι ότι ο εκρηκτικά αυξανόμενος πληθυσμός του πλανήτη μας χρειάζεται περισσότερο χώρο και περισσότερη τροφή.
Καταλήγουν δε επισημαίνοντας ότι αν καταφέρουμε να παραγάγουμε επαρκή τρόφιμα για τη στήριξη του ραγδαία αυξανόμενου πληθυσμού μας σε μια διαρκώς φθίνουσα έκταση αρόσιμης γης με καινοτόμα και τολμηρά μέτρα, τότε ίσως ορισμένες πτυχές αυτής της λύσης μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά.
