Ο Τσίπρας από το Σικάγο…

Ο Αλέξης Τσίπρας έχει κάθε λόγο να είναι ικανοποιημένος από το ταξίδι στις ΗΠΑ και τις επαφές που είχε στην Ουάσινγκτον και το Σικάγο. Η αποτίμηση του ταξιδιού είναι θετική από το Μαξίμου, το οποίο επισημαίνει ότι η επίσκεψη αποτέλεσε ακόμα ένα βήμα για τη διεθνή αναβάθμιση της χώρας μας. Τι φέρνει πίσω στην Αθήνα ο πρωθυπουργός (με μια ενδιάμεση στάση στις Βρυξέλλες);

Οικονομία

Τα θετικά λόγια του Ντόναλντ Τραμπ και των Αμερικανών επιχειρηματιών για την «ελληνική επανάκαμψη» («greek comeback») ήταν η μία θετική πτυχή αναγνώρισης των θυσιών του ελληνικού λαού. Το πιο «αγχώδες» τεστ, όμως, για την ελληνική κυβέρνηση δόθηκε στις συναντήσεις στην έδρα του ΔΝΤ. Τελικά η «σκληρή» Κριστίν Λαγκάρντ μόνο καλά λόγια είχε να πει στον Αλέξη Τσίπρα.

Βασικά όμως παραδέχτηκε πως το Ταμείο δεν πρόκειται να ζητήσει νέα μέτρα και τουναντίον θα πιέσει για ταχύτερη οριστικοποίηση των μέτρων για την ελάφρυνση του χρέους. Συμφώνησε μάλιστα πως η ολοκλήρωση της τρίτης αξιολόγησης πρέπει να λάβει χώρα το συντομότερο δυνατόν, ώστε να αρθούν οι όποιες αμφιβολίες για τη συνολική ολοκλήρωση του προγράμματος τον Αύγουστο του 2018 και να διασφαλιστεί η ομαλή και στέρεη έξοδος της Ελλάδας στις αγορές.

Φαίνεται, λοιπόν, ότι με δεδομένη την πρόθεση των ηγετών της ευρωζώνης να προχωρήσει το σχέδιο για ένα «Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο», το ΔΝΤ έχει συνειδητοποιήσει πως επίκειται διαζύγιο με την Ευρώπη, αλλά και πως αυτό πρέπει να είναι γρήγορο και βελούδινο, ώστε να μην πληγεί η αξιοπιστία του.

Επενδύσεις

Οι Τσίπρας και Τραμπ αποφάσισαν τη σύσταση μιας ομάδας εργασίας, της οποίας θα προΐστανται οι δύο υπουργοί Οικονομίας, Ουίλμπουρ Ρος και Δημήτρης Παπαδημητρίου, με αντικείμενο την τόνωση των επενδύσεων.

Σε αυτό το πλαίσιο εντός των επόμενων δύο μηνών θα σχηματιστεί και θα φτάσει στην Ελλάδα μια ομάδα Αμερικανών επιχειρηματιών, με σκοπό να γίνουν συζητήσεις και να συναφθούν επιχειρηματικές συμφωνίες στους τομείς του εμπορίου και της μεταποίησης.

Η ελληνική κυβέρνηση έχει την «ευτυχία» ο αρμόδιος υπουργός της, ο Δ. Παπαδημητρίου, ως κορυφαίος πανεπιστημιακός στις ΗΠΑ για δεκαετίες, να έχει υψηλές διασυνδέσεις με τους κορυφαίους παράγοντες της αμερικανικής οικονομίας.

Στις συναντήσεις που είχε, επιβεβαιώθηκε το καλό κλίμα που έχει οικοδομήσει με τον ομόλογό του και εκπροσώπους σημαντικών επενδυτικών ομίλων, ενώ η προτροπή του Ντόναλντ Τραμπ σε Αμερικανούς επιχειρηματίες να έρθουν στην Ελλάδα μπορεί να δώσει σημαντική ώθηση.

Ο ίδιος ο πρωθυπουργός συνάντησε μάλιστα δεκάδες εκπροσώπους αμερικανικών επιχειρήσεων, και όχι μόνο Ελληνοαμερικανούς όπως γινόταν συνήθως, στους οποίους παρουσίασε αναλυτικά τις ενέργειες της κυβέρνησής του για τη διευκόλυνση επενδύσεων.

Ασφάλεια και γεωστρατηγική

Οι ΗΠΑ παραδοσιακά θεωρούν πως, για να διασφαλιστούν τα αμερικανικά συμφέροντα σε μια περιοχή, πρέπει να υπάρχει διαρκής παρουσία τους, όχι μόνο στρατιωτική. Με άλλα λόγια, η παρουσία επενδυτικών κεφαλαίων ή η συμβολή στην κατασκευή αγωγών αποτελούν πλευρές μιας ευρύτερης γεωστρατηγικής τακτικής της υπερδύναμης.

Η Σούδα παίζει στρατιωτικά σημαίνοντα ρόλο για την παρουσία των ΗΠΑ στην ταραγμένη Μέση Ανατολή. Η αμερικανική ηγεσία επιχείρησε εδώ και μήνες μέσω της διπλωματικής οδού και με στοχευμένη αρθρογραφία σε ελληνικά μέσα ενημέρωσης να πιέσει την ελληνική κυβέρνηση και να πείσει την κοινή γνώμη για την ανάγκη πενταετούς ανανέωσης της σύμβασης της Σούδας.

Κάτι τέτοιο ζήτησε άλλωστε και ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Μια τέτοια απόφαση, όμως, όχι μόνο θα ήταν πολιτικά ασύμφορη για την κυβέρνηση, αλλά και ουσιαστικά αχρείαστη. Διότι όλες οι κυβερνήσεις αποδέχτηκαν την παρουσία των ΗΠΑ στη Σούδα, πρόσφατα ανανεώθηκε η σύμβαση για το 2019, ενώ η παρούσα κυβέρνηση φαίνεται πιο σταθερή από ποτέ.

Η όλη συζήτηση ήταν λοιπόν εξ αρχής κενή περιεχομένου. Οι ΗΠΑ από την άλλη όμως επιθυμούν να αναβαθμίσουν ποιοτικά την παρουσία τους στην κρητική βάση. Οι λεπτομέρειες δεν έχουν ακόμα οριστικοποιηθεί. Τέλος, η ανανέωση του στόλου των F-16, με κόστος στον προϋπολογισμό 1,1. δισ. ευρώ σε ορίζοντα δεκαπενταετίας, μοιάζει ιδανική σε σχέση με τις προτάσεις των ίδιων εγχώριων μέσων ενημέρωσης, που πρότειναν την αγορά F-35 που θα κόστιζαν δεκάδες δισ. ευρώ.

Ενεργειακά

Ξεχωριστό κεφάλαιο στην υπόθεση των αμερικανικών επενδύσεων αποτελούν τα ενεργειακά θέματα στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο. Η Ελλάδα αυτή τη στιγμή έχει καταφέρει να συνεργάζεται και να συζητά παράλληλα με χώρες που αποτελούν «ορκισμένους εχθρούς»: Αίγυπτος, Ισραήλ, αραβικός κόσμος, Ιράν.

Η αμερικανική ηγεσία, στο πλαίσιο της ευρύτερης αντιπαλότητας με τη Ρωσία, θέλει να φροντίσει για την «ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης», ήτοι την ενεργειακή «απομόνωση» της χώρας του Βλαντίμιρ Πούτιν. Δεν πρέπει λοιπόν να θεωρούνται τυχαίες ούτε οι εκτενείς αναφορές του Ντόναλντ Τραμπ στο ζήτημα, ούτε η διαβεβαίωση πως οι ΗΠΑ θα συμβάλουν με κάθε μέσο στην κατασκευή των αγωγών και της πλατφόρμας υγροποιημένου αερίου στην Αλεξανδρούπολη.