Μία από τις πλέον αντιπολεμικές ταινίες όλων των εποχών, μια καυστική καταδίκη του φασισμού που ξυπνά εφιαλτικές μνήμες, μια κινηματογραφική καταγραφή που εστιάζει στην ψυχολογία των μαζών και στον τρόπο με τον οποίο ο ναζισμός παρεισφρέει στην καθημερινότητά τους, μια ιστορική μαρτυρία που μας αφορά όλους και στις μέρες μας παραμένει εξαιρετικά επίκαιρη.
Το ντοκιμαντέρ του Μιχαήλ Ρομ «Ο αληθινός φασισμός», που θεωρείται από τα αριστουργήματα του Σοβιετικού σκηνοθέτη και σεναριογράφου, εξασφάλισε και προσφέρει η «Εφ.Συν.» μεθαύριο Σάββατο στους αναγνώστες μας.
To δημοφιλές ντοκιμαντέρ γυρίστηκε το 1965 και δεν αποτελεί απλώς μια καίρια και αιχμηρή καταδίκη του φασισμού. Ενίοτε ο σκηνοθέτης χρησιμοποιεί τη φασιστική λαίλαπα ακόμα και για να ασκήσει κριτική στο σοβιετικό σύστημα. Με τη δημιουργία του αυτή ο Ρομ καταδικάζει τον ναζισμό και επιχειρεί μια ενδιαφέρουσα κοινωνιολογική προσέγγιση για να εξηγήσει τον τρόπο με τον οποίο η φασιστική νοοτροπία και προπαγάνδα κατάφερνε να παρασύρει τις μάζες.
Η ματιά του Σοβιετικού σκηνοθέτη χρησιμοποιεί υλικό που ανέσυρε από πολεμικά αρχεία της ΕΣΣΔ, της Γερμανίας και της Πολωνίας, από σπάνιο φωτογραφικό υλικό από την πτώση του Βερολίνου, αλλά και από τα απόρρητα αρχεία του χιτλερικού υπουργείου Προπαγάνδας και τις περίφημες ταινίες της Λένι Ρίφενσταλ.
Γεννημένος το 1901, ο Μιχαήλ Ρομ εργάστηκε αρχικά ως σεναριογράφος και βοηθός σκηνοθέτη. Tο 1934 γύρισε την πρώτη του ταινία, τη «Φραντζολίτσα», μια διασκευή νουβέλας του Γκι ντε Μοπασάν, έγινε ευρύτερα γνωστός με την ταινία «Ο Λένιν τον Οκτώβρη» (1937), ενώ με τον «Αληθινό φασισμό», που ήρθε αρκετά χρόνια μετά και αποτελεί το κύκνειο άσμα του, μας άφησε παρακαταθήκη μια νέα ματιά και αισθητική για τις ιστορικές ταινίες.
«Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ταινία μου αναφέρεται σε γεγονότα περασμένης εποχής», είχε πει ο ίδιος ο Μιχαήλ Ρομ για την ταινία του. «Ωστόσο, μονάχα κατά ένα μέρος. Γιατί αυτή η ιστορική ανάλυση της ψυχολογίας του φασισμού, η ψυχολογική ανάλυση των ειδώλων του, με δυο λόγια, όλος ο κύκλος των προβλημάτων της ταινίας, είναι ο κύκλος των πιο καυτών προβλημάτων που κρατούν σε αγωνία τον σημερινό άνθρωπο».
Εχει δε τρομερό ενδιαφέρον το γεγονός ότι ο ίδιος ο σκηνοθέτης κρατά τον ρόλο του αφηγητή στο ντοκιμαντέρ. «Επιλέξαμε ό,τι πιο δραματικό βρήκαμε σε αυτόν τον τεράστιο όγκο υλικού που υπάρχει, με σκοπό να δώσουμε σε όλους την ευκαιρία να σκεφτούν», εξηγεί ο ίδιος.
