Ενώ το διεθνές ενδιαφέρον είναι στραμμένο στο νέο μυθιστόρημα του Ορχάν Παμούκ («The Red-Haired Woman»), το 58ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (2-12 Νοεμβρίου), και ειδικά το πάντα ξεχωριστό τμήμα «Ματιές στα Βαλκάνια», θα φιλοξενήσει την πρώτη ελληνική προβολή ενός ντοκιμαντέρ που αφορά ένα παλιότερο, πολυαγαπημένο βιβλίο του, το «Μουσείο της αθωότητας» (εκδόσεις Ωκεανίδα) και το πραγματικό μουσείο που γέννησε το 2012 στην καρδιά της Κωνσταντινούπολης, κοντά στην Ιστικλάλ.
«Η αθωότητα των αναμνήσεων» λέγεται η ταινία του Βρετανού Γκραντ Τζι (έκανε πρεμιέρα το 2015 στο Φεστιβάλ Βενετίας). Κανονικά δεν θα είχε θέση σε ένα βαλκανικό τμήμα αν ο υπεύθυνος για τον προγραμματισμό του, Δημήτρης Κερκινός, δεν είχε σχεδιάσει ένα αφιέρωμα με θέμα «Βαλκανική λογοτεχνία και σινεμά» με 11 ταινίες βασισμένες σε βιβλία γνωστών συγγραφέων (Ισμαήλ Κανταρέ, Ντούσαν Κοβάσεβιτς, Νετζάτι Τζουμαλί κ.ά.).
Ο Γκραντ Τζι, γνωστός στους σινεφίλ από βιντεοκλίπ και ταινίες για τους Radiohead και τους Joy Division, είχε τη χαρά να γράψει ο ίδιος ο Παμούκ το σενάριο της ταινίας «Η αθωότητα των αναμνήσεων», πέραν του να εμφανιστεί και να μιλήσει για το μυθιστόρημα και το μουσείο του. Στην πραγματικότητα -τα συνηθίζει κάτι τέτοια παιχνίδια- ο Παμούκ έγραψε μια νέα εκδοχή της θρυλικής ερωτικής ιστορίας του μυθιστορήματος μέσα από τα μάτια ενός δευτερεύοντος χαρακτήρα.
Στο κέντρο φυσικά της ταινίας παραμένει ο θυελλώδης, μακροχρόνιος και απαγορευμένος έρωτας ανάμεσα στον πλούσιο Κεμάλ και τη φτωχή, πλην πανέμορφη μακρινή ξαδέλφη του Φισούν, που τον οδηγεί να συλλέγει μετά μανίας ακόμα και τις γόπες από τα τασάκια του σπιτιού της για να τα τοποθετήσει σε ένα μουσείο μνήμης και έρωτα.
Με την ευκαιρία ο Κεμάλ-Παμούκ αποθησαυρίζει και τη γοητεία και ποίηση της Κωνσταντινούπολης της δεκαετίας του ’70 αλλά και της παλιότερης. Οσοι δεν έχουν διαβάσει το μυθιστόρημα ή επισκεφτεί το Μουσείο της Αθωότητας, μεγάλη ατραξιόν για τουρίστες, θα αποζημιωθούν από την ταινία.
Κατά τα άλλα, το τμήμα «Ματιές στα Βαλκάνια» προσφέρει, όπως κάθε χρόνο, ένα αντιπροσωπευτικό πανόραμα της πρόσφατης κινηματογραφικής παραγωγής στις γειτονικές χώρες. Φέτος έχει μεγάλη γκάμα. Από επιστημονική φαντασία (όπως ο «Σπόρος», η πρώτη αγγλόφωνη ταινία του Τούρκου Σεμίχ Καπλάνογλου) μέχρι και μαύρη κωμωδία και πολιτικό δράμα.
Ξεχωρίζουν οι προτάσεις της Σερβίας («Ρέκβιεμ για την κυρία Γ» του Μπόγιαν Βούλετιτς) και της Σλοβενίας («Ο ανθρακωρύχος» της Χάνα Σλακ) για το Οσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας και η Χρυσή Λεοπάρδαλη φέτος του Λοκάρνο, το «3/4» του πρωτοεμφανιζόμενου Βούλγαρου Ιλιαν Μέτεφ.
Και μια έκπληξη: ανάμεσα στις βαλκανικές μικρού μήκους και μία με πρωταγωνιστή τον Μάκη Παπαδημητρίου, η σλοβενική «Το αόρατο χέρι του Ανταμ Σμιθ» του Σλόμπονταν Μαξίμοβιτς.
