ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ efsyn.gr , Χριστίνα Πάντζου
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Σε φαρσοκωμωδία εξελίσσεται στη Γουατεμάλα ο περίφημος «πόλεμος κατά της διαφθοράς» που -με λάιτ μοτίφ το σύνθημα «ούτε κλέφτης ούτε διεφθαρμένος»- υποσχέθηκε ο κωμικός Τζίμι Μοράλες αναλαμβάνοντας την προεδρία της χώρας τον Ιανουάριο του 2016. Σήμερα, ο πρόεδρος-τηλεπερσόνα, που κέρδισε τις εκλογές μετά την καθαίρεση του προκατόχου του λόγω διαφθοράς, αντιμετωπίζει επίσης κατηγορίες για διαφθορά. 

Το Ανώτατο Δικαστήριο ζήτησε προχθές από το Κογκρέσο την άρση της ασυλίας του προκειμένου να δικαστεί, διαδικασία που αναμένεται να ξεκινήσει την ερχόμενη εβδομάδα και απαιτεί ενισχυμένη πλειοψηφία (τις ψήφους 105 από 185 βουλευτές) του σώματος.  Η υποκριτική δεινότητα του Μοράλες φάνηκε σε όλο της το μεγαλείο όταν η Διεθνής Επιτροπή κατά της διαφθοράς στη Γουατεμάλα (CICIG) τον κατηγόρησε για παράνομη χρηματοδότηση ύψους 800.000 δολαρίων της προεκλογικής του καμπάνιας.

Αυτοσχεδιάζοντας τραγικά, μολονότι κωμικός, ο Μοράλες αποφάσισε την επομένη να κηρύξει ως ανεπιθύμητο στη χώρα τον επικεφαλής του διεθνούς οργανισμού Ιβάν Βελάσκες διατάζοντας την άμεση απέλασή του. Μια απονενοημένη κίνηση πέρα από κάθε συνταγματικό πλαίσιο, που ακυρώθηκε αμέσως από το Ανώτατο Δικαστήριο. 

Η CICIG συστάθηκε το 2006 έπειτα από συμφωνία της κυβέρνησης με τον ΟΗΕ και με τη στήριξη και χρηματοδότηση των Ηνωμένων Πολιτειών, με στόχο να συνδράμει τη Δικαιοσύνη στην πάταξη του οργανωμένου εγκλήματος και της διαφθοράς. 

Εθνικιστής-«σωτήρας» 

Δύο πληγές που εκπορεύονται σε μεγάλο βαθμό από τα δίκτυα πρώην στρατιωτικών που λεηλάτησαν τη χώρα στη διάρκεια του εμφυλίου μετατρέποντάς την σε αυτό που η Διεθνής Αμνηστία αποκαλεί «επιχειρηματικό κράτος της μαφίας». 

Η δημόσια οργή με τις παρατεταμένες διαδηλώσεις του 2015 οδήγησε στην καθαίρεση του τότε προέδρου Πέρες Μολίνα και της αντιπροέδρου του Ροξάνα Μπαλντέτι -σήμερα φυλακισμένων για σκάνδαλα διαφθοράς-, αλλά το μαζικό κίνημα δεν κατάφερε να αρθρώσει μια διέξοδο στην κρίση αξιοπιστίας του πολιτικού συστήματος.

Ο εθνικιστής και ακραία συντηρητικός Μοράλες εμφανίστηκε ως ένα αουτσάιντερ, ένα «άφθαρτο πρόσωπο» εκτός του κατεστημένου, αλλά εξελέγη με το πιο εγκληματικό κομμάτι του, το Μέτωπο Εθνικής Σύγκλισης (FCN), κόμμα που ιδρύθηκε επίσης από σκληροπυρηνικούς πρώην στρατιωτικούς. Διαιωνίζοντας έτσι τον φαύλο κύκλο της διαπλοκής. 

Οικογενειακές υποθέσεις 

Ηδη ο αδελφός και ένας από τους γιους τού Μοράλες βρίσκονται στη φυλακή υπόδικοι με τις κατηγορίες του ξεπλύματος μαύρου χρήματος και της απάτης κατά του Δημοσίου, από το οποίο αποσπούσαν μεγάλα ποσά με πλαστά τιμολόγια για δράσεις που ουδέποτε έγιναν.

Δεν είναι οι μόνοι: το 30% των μελών της κοινοβουλευτικής ομάδας του Μοράλες διερευνάται για διαφθορά, ενώ ο ιδρυτής του κόμματος, ο απόστρατος συνταγματάρχης Οβάγε, διαφεύγει από τη Δικαιοσύνης που τον κατηγορεί για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. 

Το δε Ανώτατο Εκλογικό Δικαστήριο κήρυξε το FCN «υπό διοικητική παύση» απαγορεύοντάς του κάθε πολιτική δράση -περιλαμβανομένης της συμμετοχής σε εκλογική διαδικασία- επειδή δεν πλήρωσε πρόστιμο που του επιβλήθηκε για παρατυπίες στη λογιστική καταγραφή της χρηματοδότησης της προεκλογικής του εκστρατείας.

Πώς να τηρεί με διαφάνεια τα βιβλία του όταν, όπως κατέθεσε στην αμερικανική Δικαιοσύνη «Το Φάντασμα», διαβόητος ναρκέμπορος της Γουατεμάλα που έχει εκδοθεί στις ΗΠΑ, ο ίδιος ήταν βασικός «χορηγός» του προέδρου και του κόμματός του; 

Παρά τις αποδείξεις των εισαγγελικών αρχών για τη διαπλοκή του Μοράλες, περισσότεροι από 200 δήμαρχοι, δεκάδες ομάδες ευαγγελικών, επιχειρηματίες και κατεστημένα ΜΜΕ έσπευσαν να εκφράσουν την αμέριστη στήριξή τους στον πρόεδρο, ενώ η Ακροδεξιά, ομάδες απόστρατων και εκπρόσωποι της ελίτ μπροστά στον φόβο μήπως βρεθούν στη φυλακή κινητοποιούν τις βάσεις τους.

Ετσι που οι τωρινές κινητοποιήσεις εναντίον του, με σύνθημα «ανεπιθύμητος είναι ο Μοράλες, αυτόν να απελάσετε» -πολύ λιγότερο μαζικές από εκείνες του 2015-, δεν προμηνύουν κάποια πραγματική διέξοδο από την κρίση. 

Κατάρρευση του κράτους 

«Αυτό που βιώνει η Γουατεμάλα είναι έκφραση της κατάρρευσης του κράτους. Οταν το οργανωμένο έγκλημα και οι διαπλεκόμενοι εγκληματίες στην εξουσία «πυροβολούν εξ επαφής» τις προσπάθειες εξυγίανσης των διαβρωμένων από τη διαφθορά θεσμών, γινόμαστε μάρτυρες της κατάρρευσης του κράτους», γράφει ο ιθαγενής ακτιβιστής Ογιαντάι Ιτσαμά στον ιστότοπο alainet.org.

«Τι νόημα έχει να διαδηλώνεις γενικά και αόριστα κατά της διαφθοράς αν δεν στοιχηματίζεις σε άλλες διεκδικήσεις, όπως μια Εθνοσυνέλευση που θα ξαναγράψει το Σύνταγμα της χώρας, και βαθιές μεταρρυθμίσεις που θα διαμορφώσουν νέους κανόνες άσκησης της πολιτικής και μηχανισμούς ελέγχου και τιμωρίας της διαφθοράς;» 

Η απόφαση για απαγγελία κατηγοριών στον Μοράλες πάρθηκε σε συνεννόηση με τις ΗΠΑ (βασικός χρηματοδότης της «κάθαρσης») και έλαβε υπόψη της τόσο τις πιθανές αντιδράσεις της κυβέρνησης όσο και τα πολιτικά σενάρια που ανοίγονται με ενδεχόμενη καθαίρεσή του, γράφει η Σιμόνα Βιολέτα Γιαγκένοβα, συντονίστρια του Τομέα Ερευνών των Κοινωνικών Κινημάτων της Λατινοαμερικανικής Σχολής Κοινωνικών Επιστημών.

«Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ πιθανότατα είχε ήδη συναντήσεις με “παράγοντες του τόπου” για να ανευρεθούν πιθανοί διάδοχοι και να σχεδιαστούν στρατηγικές για μια βολική διέξοδο που θα διασφαλίζει τα συμφέροντά του». Η επόμενη σελίδα μοιάζει να έχει ήδη γραφτεί.