Δύο μαρμάρινες λήκυθοι της κλασικής περιόδου (4ος αι. π.Χ.), που επρόκειτο να πωληθούν σε μία από τις μεγαλύτερες φουάρ του κόσμου, τη Frieze Masters art fair στο Λονδίνο, εντοπίστηκαν από τον δρα Χρήστο Τσιρογιάννη, εξέχοντα εγκληματολόγο με έδρα το Κέιμπριτζ. Κατά το παρελθόν έχει σώσει πολλές αρχαιότητες όταν επιχειρήθηκε να διακινηθούν παρανόμως.
Τα αρχαία ελληνικά αγγεία βρίσκονταν ανάμεσα στις 5.000 αρχαιότητες που είχαν εξαχθεί παράνομα στην Ελβετία και εντοπίστηκαν από τις ιταλικές και τις ελβετικές αρχές όταν ύστερα από συντονισμένες ενέργειες εξάρθρωσαν το «κύκλωμα Μπεκίνα». Στην αποθήκη του αρχαιοκάπηλου Τζανφράνκο Μπεκίνα οι παράνομες αρχαιότητες ξεπερνούσαν σε αξία τα 50 εκατομμύρια ευρώ.
Τα ευρήματα παρουσιάστηκαν στην Ιταλία το 2015 και από αυτά περίπου τα 1.000 επιστράφηκαν στην Ελβετία καθώς οι ιταλικές αρχές δεν μπόρεσαν να τα ταυτοποιήσουν.
Σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα Guardian οι δύο ελληνικές αρχαιότητες επρόκειτο να δημοπρατηθούν με τιμή άνω των 100.000 στερλινών έκαστη. Κι ενώ τίποτα στη συνοδευτική τεκμηρίωση δεν ανέφερε το όνομα του Μπεκίνα, ο Χρήστος Τσιρογιάννης ταυτοποίησε τα μαρμάρινα αγγεία με φωτογραφίες που έχει στα χέρια του από το κατασχεμένο αρχείο Μπεκίνα.
«Είναι χωρίς αμφιβολία οι ίδιες λήκυθοι: το ίδιο σχήμα με τα ίδια κομμάτια που λείπουν, τα ίδια σημάδια βλάβης στην επιφάνεια, την ίδια σκηνή ανακούφισης και την ίδια επιγραφή, η οποία μεταγράφεται επίσης από τον μεσάζοντα σε μια από τις εικόνες Polaroid», σύμφωνα με τον Χρήστο Τσιρογιάννη. «Ολοι οι άνθρωποι που εμπλέκονται στη συναλλαγή είναι γνωστό ότι είχαν εμπλακεί σε άλλες περιπτώσεις αρχαιοτήτων. Είναι το συνηθισμένο μοτίβο που έχω εντοπίσει στην εμπορία αρχαιοτήτων διεθνώς πολλές φορές κατά τη διάρκεια της καριέρας μου», δήλωσε στη βρετανική εφημερίδα ο λέκτορας της Ενωσης για την Ερευνα για τα Εγκλήματα κατά της Τέχνης (Arca) και του Αμερικανικού Αρχαιολογικού Κέντρου στις Μυκήνες.
Το ελληνικό υπουργείο Πολιτισμού οφείλει να διεκδικήσει τις αρχαιότητες καθώς ο ιδιοκτήτης τους (ένα ελβετικό καντόνι, που είναι ο εκκαθαριστής περιουσιακών στοιχείων του αρχαιοκάπηλου) δεν προτίθεται να τις επιστρέψει στην Αθήνα. Οι εκπρόσωποί του, μάλιστα, υποστηρίζουν ότι έχουν πάρει άδεια από την ιταλική αστυνομία για να πουλήσουν τις αρχαιότητες. Το υπουργείο χθες δεν προχώρησε σε επίσημη ανακοίνωση.
Σύμφωνα με πληροφορίες μας, η αρμόδια Διεύθυνση Διαχείρισης Εθνικού Αρχείου Μνημείων, Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών εξετάζει την υπόθεση την οποία χαρακτηρίζει «σύνθετη» καθώς τα δύο αντικείμενα φαίνεται να ανήκαν σε άλλη συλλογή, πριν περιέλθουν στα κλεμμένα του Μπεκίνα.
