Η γη της θεάς Δήμητρας, εκεί που άνθησε ένα από τα σπουδαιότερα λατρευτικά κέντρα του αρχαίου κόσμου με τα φημισμένα Ελευσίνια Μυστήρια να προσελκύουν βασιλείς και απλούς πολίτες, η Ελευσίνα, που ετοιμάζεται για Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης το 2021, βρέθηκε στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου. Τρία θέματα κατατέθηκαν και πήραν ομόφωνη έγκριση για την υλοποίησή τους.
Το Μουσείο της Ακρόπολης σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής, Πειραιώς και Νήσων θα παρουσιάσει στο πλαίσιο των περιοδικών διοργανώσεων την έκθεση «Ιερά Οδός και Ελευσίνα» (15 Δεκεμβρίου 2017- 16 Μαΐου 2018) με περισσότερα από 60 αρχαία έργα.

Σύμφωνα με το σκεπτικό των διοργανωτών η έκθεση στοχεύει να αναδείξει τον «στενό δεσμό του φημισμένου Ιερού της Ελευσίνας, στην περιφέρεια της αρχαίας Αττικής, με την ίδια την πόλη της Αθήνας, όπου τα Ελευσίνια γιορτάζονταν τις πρώτες τέσσερις μέρες από τις συνολικά εννέα».
Γι’ αυτό η έκθεση θα διαρθρώνεται στις δύο βασικές ενότητες «Ιερά Οδός» και «Ελευσίνα», οι οποίες θα εξαντλούνται μέσα από επτά υποενότητες, αντίστοιχα. Ο επισκέπτης μέσα από τα εκθέματα θα περιηγείται στο «Ελευσίνιο της Αθήνας», στη «Γέφυρα του αθηναϊκού Κηφισού», στο «Ιερό του Απόλλωνα στο Δαφνί», στο «Σπήλαιο του Πανός επί της Ιεράς Οδού», στο «Ιερό της Αφροδίτης και του Ερωτα» κ.α. στην πρώτη ενότητα.
Στη δεύτερη θα μαθαίνει για «Το Ανάκτορο του Τελεστηρίου της Ελευσίνας», τον «Ιεροφάντη», τις «Διαδοχικές φάσεις του Τελεστηρίου, από την εποχή του Σόλωνα έως τα ρωμαϊκά χρόνια», τη «Φεύγουσα κόρη», τους «Θεούς και ήρωες» μέχρι τη «Ρωμαϊκή Ελευσίνα». Το στήσιμο της έκθεσης θα θυμίζει τον χώρο του Τελεστηρίου, εκεί όπου εισέρχονταν οι μυημένοι, ενώ ο διάδρομος που οδηγεί στην αίθουσα περιοδικών εκθέσεων θα φιλοξενήσει φωτογραφίες από την Ιερά Οδό απ’ όπου περνούσε η πομπή των προσκυνητών για να φτάσει στην Ελευσίνα.
Τα έργα (τελικά 62 από τα 69 που είχε ζητήσει το Μουσείο της Ακρόπολης) προέρχονται από την ΕΦΑ Αθηνών, ΕΦΑ Δυτικής Αττικής, Πειραιώς και Νήσων και το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και τα μέλη του ΚΑΣ έδωσαν ομόφωνα την έγκρισή τους για τον δανεισμό στην έκθεση.
Ομόφωνα και μετά πολλών επαίνων εγκρίθηκαν οι μελέτες για τις αναστηλωτικές εργασίες που θα ξεκινήσουν στον αρχαιολογικό χώρο της Ελευσίνας και παρουσιάστηκαν στην ίδια συνεδρίαση. Η πρώτη, «Τα τείχη της Ελευσίνας και οι παρ’ αυτώ κείμενες αρχαιότητες», αφορά το σχέδιο για τη στερέωση, προστασία και ανάδειξη των αρχαίων καταλοίπων γύρω από τα τείχη του αρχαιολογικού χώρου.
Η δεύτερη μελέτη αφορά την αποκατάσταση και ανάδειξη του Τελεστηρίου Ελευσίνας, το σημαντικότερο ιερό κτίριο στο οποίο οι πιστοί έπαιρναν τη μύηση. Ωστόσο σήμερα το κτίριο σχεδόν δεν φαίνεται ενώ τα ερείπια ανήκουν στις τέσσερις τελευταίες οικοδομικές φάσεις. Το τετράγωνο σχήμα του οφείλεται στο σχέδιο που εκπόνησε ο Ικτίνος, το οποίο όμως δεν ολοκληρώθηκε λόγω κατασκευαστικών δυσκολιών αλλά και τον θάνατο του Περικλή.
