Σε γεωπολιτική ρουλέτα, με άγνωστο ακόμη το πού θα «κάτσει η μπίλια», εξελίσσεται η κατάσταση στο πετρελαιοπαραγωγό Κιρκούκ του Βόρειου Ιράκ.
Χθες, τρεις εβδομάδες μετά το δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία του Ιρακινού Κουρδιστάν, η ένταση χτύπησε κόκκινο, όπως αναμενόταν…
Στην περιοχή βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι δύο εκπαιδευμένοι και εξοπλισμένοι από τις ΗΠΑ στρατοί και σύμμαχοι της Ουάσινγκτον στη μάχη κατά του «Ισλαμικού κράτους».
Από τη μία του Ιράκ, εν προκειμένω όμως με τη συνδρομή σιιτικών πολιτοφυλακών που χρηματοδοτούνται από το Ιράν. Και από την άλλη, των Κούρδων, οι εσωτερικές έριδες των οποίων βγήκαν και πάλι στην επιφάνεια.
Τη νέα, επικίνδυνη κλιμάκωση της κρίσης σηματοδότησε η χθεσινή λήξη του τελεσιγράφου που απηύθυνε η ιρακινή κυβέρνηση προς την Περιφερειακή Κυβέρνηση του Κουρδιστάν (KRG) για αποχώρηση των κουρδικών δυνάμεων από τη διαφιλονικούμενη επαρχία του Κιρκούκ: μήλον της Εριδος μεταξύ Βαγδάτης και Ερμπίλ τα τελευταία τρία χρόνια, αφότου οι πεσμεργκά εκδίωξαν από την περιοχή το «Ι.Κ.» και πήραν τον έλεγχό της.
Τάχιστα, από τις πρώτες πρωινές ώρες, δυνάμεις του ιρακινού στρατού προωθήθηκαν σε δύο μέτωπα, στα δυτικά της ομώνυμης πρωτεύουσας.
Μέχρι το απόγευμα -χωρίς να συναντήσουν ιδιαίτερη αντίσταση- είχαν καταλάβει δύο κομβικές πετρελαιοπηγές (North Oil Company και Baba Gurgur), τη στρατιωτική βάση K1 (που έφτιαξαν οι Αμερικανοί το 2003), το περιφερειακό αεροδρόμιο, έναν σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας κι ένα διυλιστήριο.
Στο δε κυβερνείο του Κιρκούκ, μέλη της ιρακινής Αντιτρομοκρατικής «ξήλωσαν» την κουρδική σημαία υπό τις επευφημίες Αράβων και Τουρκμένων κατοίκων, την ώρα που κατά κύματα συμπολίτες τους, κυρίως Κούρδοι, εγκατέλειπαν έντρομοι την περιοχή, με κατεύθυνση προς το Ιρακινό Κουρδιστάν, στο Ερμπίλ και στη Σουλεϊμανίγια.
Καταλύτης στην έκβαση της επιχείρησης -που η Βαγδάτη έσπευσε να χαρακτηρίσει επιτυχή «με επίτευξη όλων των στόχων», ήτοι του ελέγχου κομβικών πετρελαιοπηγών και υποδομών- ήταν κατ’ αρχήν η διχόνοια στις τάξεις των ίδιων των Κούρδων.
«Αξιωματούχοι του κουρδικού αντιπολιτευόμενου κόμματος PUK ανέφεραν ότι μαχητές του συμφώνησαν να αφήσουν τις ιρακινές δυνάμεις να προωθηθούν, παρά το ότι άλλοι μαχητές, πιστοί στο κυβερνών KDP [του προέδρου του Ιρακινού Κουρδιστάν, Μασούντ Μπαρζανί] συνέχιζαν τη μάχη», γράφουν οι New York Times. Η συμφωνία, αναφέρουν, είχε ήδη κλείσει σε πρωθύστερες διαπραγματεύσεις…
Σε χθεσινή της ανακοίνωση, η γενική διοίκηση των πεσμεργκά πράγματι κατηγόρησε «ορισμένους αξιωματούχους του PUK» για προδοσία.
Χαρακτήρισε την επιχείρηση του ιρακινού στρατού «καταφανή κήρυξη πολέμου κατά του έθνους του Κουρδιστάν». Και προειδοποίησε τον Ιρακινό πρωθυπουργό Χαϊντάρ αλ Αμπαντί ότι «θα πληρώσει βαρύ τίμημα».
Στάθηκε μάλιστα ιδιαίτερα στα περί συνέργειας μεταξύ Βαγδάτης και Τεχεράνης, επισημαίνοντας ότι στην επιχείρηση «χρησιμοποιήθηκαν αμερικανικά όπλα, τεθωρακισμένα οχήματα, άρματα μάχης και άλλα συμμαχικά όπλα», ακόμη και από τις υποστηριζόμενες από το Ιράν σιιτικές πολιτοφυλακές Χασντ αλ Σάμπι, με τις οποίες δυνάμεις των πεσμεργκά αντάλλαξαν χθες πυρά νότια του Κιρκούκ.
Σε μία πρόδηλα αμήχανη αντίδραση, ο διεθνής υπό τις ΗΠΑ συνασπισμός κατά του «Ι.Κ.» απέδωσε τις χθεσινές συγκρούσεις σε «παρεξήγηση» μεταξύ Ιρακινών στρατιωτών και πεσμεργκά, λόγω «περιορισμένης ορατότητας».
Χαρακτήρισε την επιχείρηση στο Κιρκούκ «συντονισμένες μετακινήσεις στρατευμάτων, όχι επιθέσεις».
Και κάλεσε τις δύο πλευρές «να αποφύγουν την κλιμάκωση», προτρέποντάς τες σε διάλογο, για τον οποίο η Βαγδάτη -υποστηριζόμενη από την Τουρκία και το Ιράν- θέτει ως προϋπόθεση την ακύρωση του αποτελέσματος του δημοψηφίσματος της 25ης Σεπτεμβρίου.
«Ο Αμπαντί είχε την επιλογή είτε να διαπραγματευτεί το μακροπρόθεσμο μέλλον του Ιρακινού Κουρδιστάν, είτε να αρνηθεί να αποδεχτεί την αμφισβήτηση που αυτό συνιστά για την εδαφική ακεραιότητα του Ιράκ», σχολιάζει στο CNN. «Επέλεξε το δεύτερο, αναμφίβολα υπό την πίεση των ηγετών των φιλοϊρανικών σιιτικών πολιτοφυλακών, που έχουν εδώ και καιρό προειδοποιήσει ότι το Κιρκούκ αποτελεί “κόκκινη γραμμή”».
«Ισως όχι τυχαία», καταλήγει, «η επιχείρηση στην περιοχή έγινε τρεις ημέρες μετά την ομιλία του Αμερικανού προέδρου Τραμπ για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και τον χαρακτηρισμό των Ιρανών “Φρουρών της Επανάστασης” ως τρομοκρατικής οντότητας». Το ερώτημα τώρα είναι η έκβαση της τεταμένης κατάστασης στο Κιρκούκ και πώς αυτή θα επηρεάσει τις ισορροπίες δυνάμεων εντός και πέριξ της Βαγδάτης…
