Μία από τις εντολές που έδωσε ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας λίγο μετά το ναυάγιο του δεξαμενόπλοιου «ΑΓΙΑ ΖΩΝΗ ΙΙ» στον Σαρωνικό στις 10 Σεπτεμβρίου, για την «άμεση μεταφορά της αρμοδιότητας ελέγχου και επιθεωρήσεων πλοίων από τον Κλάδο Επιθεώρησης Εμπορικών Πλοίων στους Νηογνώμονες» και την οποία είναι έτοιμη να υλοποιήσει με σχετική τροπολογία η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Ναυτιλίας, συναντά πολλές αντιδράσεις.
Αρκετοί από διαφορετικούς κλάδους και τομείς είναι αυτοί που μιλούν για απαξίωση του κρατικού φορέα και παράδοση της εξουσίας στους ιδιωτικούς Νηογνώμονες, για αλλαγή η οποία δεν διασφαλίζει την αξιοπλοΐα των πλοίων, ενώ κάποιοι άλλοι σχολιάζουν ότι η κυβέρνηση ικανοποιεί ένα πάγιο αίτημα των εφοπλιστών.
Αντίθετα, θετικές είναι οι αντιδράσεις για τη ρύθμιση που προβλέπει τη μείωση του ορίου ηλικίας στα 30 χρόνια για τα πλοία που μεταφέρουν καύσιμα.
Τα μικρά σκάφη
Ανθρωποι που εμπλέκονται με τη ναυτιλία υποστηρίζουν ότι η συγκεκριμένη τροπολογία πρέπει να καταρτιστεί με ιδιαίτερη προσοχή, με εμπεριστατωμένη μελέτη και διερεύνηση και αφού προηγουμένως οι δημιουργοί της εξετάσουν όλες τις παραμέτρους, όπως το πρόβλημα που θα προκύψει με τα μικρά σκάφη (αλιευτικά, τουριστικά κ.ά.) τα οποία δεν θα έχουν τη δυνατότητα πλέον να λαμβάνουν τα πιστοποιητικά αξιοπλοΐας τους από τον Κλάδο Επιθεώρησης Πλοίων (ΚΕΠ) αλλά από τον Νηογνώμονα.
Αποτέλεσμα αυτής της αλλαγής θα είναι οι ιδιοκτήτες τέτοιων σκαφών ξαφνικά να βρεθούν αντιμέτωποι μ’ ένα κόστος δυσανάλογο με το σκάφος τους.
Ωστόσο, πηγές του υπουργείου ανέφεραν στην «Εφ.Συν.» ότι δεν μιλάμε για κατάργηση της συγκεκριμένης υπηρεσίας, αλλά για αναβάθμιση και εξέλιξη του ρόλου της.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η τροπολογία που ετοιμάζεται πυρετωδώς και πρόκειται πολύ σύντομα να κατατεθεί στη γενική γραμματεία της κυβέρνησης προβλέπει:
► Τον αποκλειστικό έλεγχο των Νηογνωμόνων από τον ΚΕΠ.
► Την έκδοση πιστοποιητικών αξιοπλοΐας όλων των πλοίων μόνο από τους Νηογνώμονες, που θα ελέγχονται από τον ΚΕΠ.
► Την απαγόρευση των δίμηνων παρατάσεων στα πιστοποιητικά αξιοπλοΐας, με μοναδική εξαίρεση τα πλοία που βρίσκονται στο εξωτερικό και τα οποία πρόκειται να έρθουν στην Ελλάδα.
► Τον καθορισμό αυστηρών προδιαγραφών -βάσει της ευρωπαϊκής νομοθεσίας- στη λειτουργία των Νηογνωμόνων. Μια από τις προδιαγραφές αυτές θα αφορά τον καθορισμό κατώτατου αριθμού εργαζομένων στους Νηογνώμονες.
► Μείωση του ορίου ηλικίας των πλοίων που μεταφέρουν καύσιμα στα 30 χρόνια από 1/1/2022. Πλοία που έχουν ηλικία μεταξύ 20 και 30 ετών μετά την 1/1/2022 θα επιτρέπεται να μεταφέρουν καύσιμα κάτω από αυστηρές προϋποθέσεις, οι οποίες θα καθοριστούν με Π.Δ.
Η πρώτη αντίδραση στις προωθούμενες από την κυβέρνηση νομοθετικές ρυθμίσεις ήρθε από το ναυτεργατικό σωματείο ΠΕΝΕΝ. Η διοίκηση του σωματείου, αν και θεωρεί ότι οι έλεγχοι από τον ΚΕΠ, όπως γίνονται, είναι «ανεπαρκείς» και «καταφανέστατα αναποτελεσματικοί», διαφωνεί με τις αλλαγές που θα επιφέρει η συγκεκριμένη τροπολογία.
Εξηγεί ότι η μετάθεση των αρμοδιοτήτων από μια δημόσια διεύθυνση στους Νηογνώμονες δεν εγγυάται την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και την αξιοπλοΐα των πλοίων, υπενθυμίζοντας ότι το «Εξπρές Σαμίνα», το τσιμεντάδικο «ΔΥΣΤΟΣ», αλλά και το κρουαζιερόπλοιο «SEADIAMOND» ελέγχονταν από Νηογνώμονες.
Εκείνο που χρειάζεται ο ΚΕΠ, σύμφωνα με την ΠΕΝΕΝ, είναι να κόψει τον ομφάλιο λώρο-δεσμό με το εφοπλιστικό κεφάλαιο, να αναβαθμιστεί με εξειδικευμένο επιστημονικό και κατάλληλο προσωπικό, να συμμετάσχουν σε αυτόν εκπρόσωποι των ναυτεργατών και άλλων επιστημονικών φορέων, να ενισχυθεί ουσιαστικά σε προσωπικό, να θεσμοθετηθεί η διαφάνεια στο έργο και στους ελέγχους και να υπάρχει περιοδική λογοδοσία αλλά και ανακλητότητα των επιθεωρητών.
Ελλειψη εμπιστοσύνης και απαξίωσης στον κρατικό φορέα προκαλεί η αιφνίδια απόφαση του πρωθυπουργού και του υπουργού Ναυτιλίας, τονίζουν από την πλευρά τους οι πολιτικοί υπάλληλοι του υπουργείου Ναυτιλίας και επισημαίνουν ότι παραδίδεται με αυτόν τον τρόπο στους ιδιωτικούς οργανισμούς (Νηογνώμονες) η εξουσία της αυθεντίας, οι οποίοι κατά παραγγελία των αναγκών των πλοιοκτητών εκδίδουν τα σχετικά πιστοποιητικά.
Ο σύλλογός τους, ΠΣΥΥΕΝ, ξεκαθαρίζει ότι δεν θα συναινέσει σε ανορθόδοξα νομοθετήματα που στόχο έχουν την προληπτική καταστολή, απαξιώνοντας την επιστημονική και ηθική τους υπόσταση και ισοπεδώνοντας εκ προοιμίου την επαγγελματική τους διαγωγή.
Τις δικές τους αντιρρήσεις εκφράζουν και οι λιμενικοί. Με επιστολή τους στην «Εφ.Συν.», κρατώντας όμως την ανωνυμία τους, προκειμένου να περιγράψουν το πρόβλημα που δημιουργείται, φέρνουν το εξής παράδειγμα: «Ας φανταστούμε μια νταλίκα που ανατρέπεται στην εθνική οδό. Υπήρχε περίπτωση το κράτος να καταργήσει τη δραστηριότητα των δημόσιων ΚΤΕΟ όλης της Ελλάδας χωρίς να έχει βγει ακόμα ούτε ένα συμπέρασμα για τα αίτια του ατυχήματος; Φταίει ο έλεγχος του ΚΤΕΟ, οι ενέργειες του οδηγού, η φόρτωση του οχήματος, οι καιρικές συνθήκες, η κατάσταση του δρόμου;».
Ερωτήματα
Στην περίπτωση του ναυαγίου τού «ΑΓΙΑ ΖΩΝΗ ΙΙ», σημειώνουν, το κράτος καταργεί εσπευσμένα τη δραστηριότητα μιας υπηρεσίας χωρίς να έχει αποδειχθεί ότι το ατύχημα οφείλεται σε φθορά του πλοίου που θα μπορούσε να εντοπιστεί κατά την επιθεώρησή του.
Υπογραμμίζουν ότι αφαιρείται πλέον η αρμοδιότητα της έκδοσης πιστοποιητικών από το υπουργείο, θεωρώντας το μη αποτελεσματικό, αλλά υποχρεωτικά διατηρείται η αρμοδιότητα του ελέγχου των Νηογνωμόνων από την ίδια υπηρεσία του υπουργείου.
Οι Νηογνώμονες δηλαδή θα ελέγχονται αποκλειστικά από τους ίδιους επιθεωρητές που το υπουργείο θεωρεί ανίκανους να ελέγξουν το πλοίο.
Προσθέτουν ότι το κράτος εκχωρεί στους ιδιώτες μια δραστηριότητα που μέχρι τώρα του απέφερε έσοδα, αλλά διατηρεί υποχρεωτικά, σύμφωνα με τη διεθνή και ευρωπαϊκή νομοθεσία, δραστηριότητες που προκαλούν έξοδα.
«Τα τελευταία χρόνια η υπηρεσία έχει στελεχωθεί με εξειδικευμένο προσωπικό που διαθέτει εμπειρία και υψηλό γνωστικό επίπεδο επί του αντικειμένου, που είναι άδικο να χρεώνεται φήμες για χρηματισμό, που υπήρξαν στο παρελθόν αλλά δεν έχουν ποτέ επιβεβαιωθεί» συμπληρώνουν.
