Σκιρτήματα ελπίδας στην Ελβετία

Αποστολή, Ελβετία

Οταν την περασμένη Τετάρτη ξεκινούσε η Διάσκεψη για την Κύπρο, τρία ήταν τα πιθανά σενάρια ως προς την κατάληξή της: είτε θα είχαμε κατάρρευση είτε θετικό αποτέλεσμα είτε η όλη διαδικασία θα έπαιρνε παράταση.

Στη διάρκεια της πρώτης βδομάδας συνομιλιών οι δύο πλευρές, όπως μας το έθεσε μέλος της διαπραγματευτικής ομάδας, δεν έκαναν τίποτε άλλο παρά να «φακκούν γυρόν του μπάκαρη», δηλαδή να στριφογυρίζουν γύρω από τον ίδιο άξονα θέσεων.

Μετά την πρώτη φάση της Διάσκεψης είναι σαφές ότι, προς το παρόν, το φιλί της ζωής που έδωσε ο γ.γ. του ΟΗΕ στο κοινό δείπνο της περασμένης Παρασκευής, πέτυχε να θέσει σε τροχιά προόδου τις διαπραγματεύσεις.

Οπως χαρακτηριστικά μας δήλωσε στέλεχος του ελληνικού ΥΠΕΞ, «η παρουσία Γκουτέρες υπήρξε καταλυτική και έδωσε στρατηγική κατεύθυνση στις συνομιλίες.

Ανέδειξε τα ουσιώδη θέματα ενός πακέτου τα οποία θα συζητηθούν τη Δευτέρα το πρωί διαδοχικά στα δύο τραπέζια της διαπραγμάτευσης.

Αυτό σημαίνει ότι περάσαμε στη δεύτερη φάση που είναι πολύ διαφορετική ως προς τις συνθήκες, αλλά και το περιεχόμενο».

Με άλλα λόγια, οι ελπίδες φτερουγίζουν ξανά στο Κραν Μοντάνα.

Ποια είναι η κατάσταση των πραγμάτων; Η αλήθεια είναι πως όλοι αναμένουν από την κάθε πλευρά να κάνει το βήμα εκείνο που θα σπάσει τον τοίχο του αδιεξόδου. Και είναι γνωστές οι θέσεις-κλειδιά των πλευρών.

Μάλιστα, τόσο ο πρόεδρος Αναστασιάδης όσο και ο Νίκος Κοτζιάς κατέστησαν σαφές προς όλους ότι αν δεν δώσουν κάτι οι Τούρκοι στα θέματα ασφάλειας και εγγυήσεων, να μην αναμένουν κίνηση από την ελληνοκυπριακή πλευρά.

Η παρέμβαση Γκουτέρες άλλαξε άρδην το σκηνικό και, όπως λέει σε παράφραση ένα παιδικό τραγουδάκι, «ο… Ιούλιος μας έφτασε, εμπρός βήμα ταχύ», από σήμερα μπαίνουμε σε μια νέα φάση με επιτάχυνση των συνομιλιών και διαφοροποίηση της μεθόδου διεξαγωγής τους.

Οπως σημείωσε χαρακτηριστικά το ίδιο στέλεχος του ελληνικού ΥΠΕΞ, «το νερό τώρα κυλάει ομαλά στο αυλάκι».

Είναι ενδιαφέρον να σημειώσουμε ότι ο Τούρκος ΥΠΕΞ Μεβλούτ Τσαβούσογλου, σε αντίθεση με τη στάση -και τη φυγή- του στη Γενεύη, ακύρωσε τη συμμετοχή του στη σύνοδο των G20 (7-8 Ιουλίου, Βερολίνο) για να παραμείνει στο Κραν Μοντάνα.

Ο ίδιος μάλιστα θεωρεί ότι αυτή η Διάσκεψη είναι η τελική και δεν προτίθεται να συμμετάσχει σε άλλες συνομιλίες.

Πρόσθετα, ο γ.γ. του ΟΗΕ διεμήνυσε στα μέρη ότι είναι στη διάθεσή τους για ό,τι χρειαστούν και έτοιμος να επανέλθει στο Κραν Μοντάνα όταν διαπιστωθεί σημαντική πρόοδος.

Λογικό επακόλουθο είναι να υποθέσει κανείς ότι σε μια τέτοια περίπτωση θεαματικής προόδου, με ορατό το ενδεχόμενο λύσης, δεν αποκλείεται να υπάρξει παρουσία, αν όχι προσωπική αλλά με κάποια μορφή (π.χ. με μηνύματα) τόσο από τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα όσο και από τον πρόεδρο Ερντογάν.

Αναμένοντας την «έκρηξη»

Παρ’ όλο που το ιστορικό του Κυπριακού δείχνει ότι πολύ δύσκολα θα ξεπεραστούν οι παγιωμένες θέσεις των δύο πλευρών, ωστόσο υπάρχει αυτή τη στιγμή μια κρυφή ελπίδα.

Μια ελπίδα που εκπέμπεται και από τα μηνύματα αισιοδοξίας όλων των πλευρών κατά το προηγούμενο Σαββατοκύριακο.

Η κρυφή ελπίδα εστιάζεται στην πιθανότητα «έκρηξης», με την έννοια ότι θα αποφευχθεί η κατάρρευση και θα επιτευχθεί το θαύμα της συμφωνίας.

Πολιτικό στέλεχος της κυπριακής αποστολής μάς σχολίασε χαρακτηριστικά την παρούσα συγκυρία. «Φαίνεται ότι μπορεί μέσα στη βδομάδα να υπάρξει συμφωνία στα βασικά. Δεν είμαι όμως σίγουρος ότι οι Τούρκοι θα συμφωνήσουν στις λεπτομέρειες».

Ιδού λοιπόν πώς διαμορφώνεται η κατάσταση στην έναρξη της δεύτερης βδομάδας της Διάσκεψης για την Κύπρο στο θέρετρο του Κραν Μοντάνα.

Απ’ ό,τι δείχνει μια ρεαλιστική αποτίμηση των πραγμάτων, αν δεν συμβεί η «έκρηξη», μάλλον θα έχουμε επαλήθευση του σεναρίου της τρίτης λύσης, δηλαδή της παράτασης –ύστερα από ένα είδος ενδιάμεσης συμφωνίας– με την ανάθεση των λεπτομερειών σε τεχνοκράτες. Οπόταν, μάλλον θα πάμε για νέα Διάσκεψη.

Κάποιοι ήδη αναφέρονται στη Νέα Υόρκη τον Σεπτέμβριο, ενώ άλλοι υποστηρίζουν ότι αυτή θα συγκληθεί μετά τις προεδρικές εκλογές του ερχόμενου Φλεβάρη στην Κυπριακή Δημοκρατία.